Κάπου στα τέλη του 2024 αρχές του 2025, είχε συμβεί ένα γεγονός που μάλλον πολλοί έχουμε ξεχάσει. Μία άγνωστη και οικονομικά πολύ μικρή για τα διεθνή μεγέθη ανάλογων εταιρειών, επιχειρηματική ομάδα η DeepSeek στην Κίνα, έδωσε σε ελεύθερη χρήση (!) ένα μοντέλο AI που άγγιζε σχεδόν την ικανότητα των ανάλογων μοντέλων κολοσσών της ΑΙ στην Δύση.

Μετά από μία αρχική προσπάθεια απαξίωσης του μοντέλου αυτού, διαπιστώθηκε, μέσα από την χρήση του, ότι «δούλευε» σχεδόν το ίδιο καλά με τα δυτικά μοντέλα των οποίων το κόστος παραγωγής ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερο από εκείνο της DeepSeek.

Αυτόματα τέθηκε το ερώτημα γιατί στην Δύση «ξοδεύουν» τόσα πολλά για αποτελέσματα που μπορούν να παραχθούν (όπως στην Κίνα) με πολύ – πολύ λιγότερα. Με άλλα λόγια τέθηκε το ερώτημα για το κατά πόσο οι αποδόσεις κεφαλαίων στην ΑΙ ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και δεν είναι λεφτά που πέφτουν σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο.

Όσα ακολούθησαν στις διεθνείς αγορές αποδείχτηκαν τελικά ικανά να κάνουν τους επενδυτές να… ξεχάσουν το ερώτημα που τέθηκε με την DeepSeek και οι κεφαλαιοποιήσεις των εταιρειών AI ξέφυγαν προς τον …ουρανό αποτελώντας το βασικό υποστηρικτικό στοιχείο της ανοδικής πορείας της Wall Street.

Βέβαια η DeepSeek, όπως και άλλες άγνωστες κινεζικές εταιρείες συνέχισαν την πορεία τους με νεότερα μοντέλα που εξακολουθούν να αποδίδουν στους χρήστες τους «σχεδόν» τόσο καλά -όχι όμως «ακριβώς» τόσο καλά- όσο τα πανάκριβα για τους επενδυτές εργαλεία ΑΙ της Δύσης.  

Τελευταία βέβαια και ενώ ο κόσμος ήδη έχει «ξεχάσει» τι σήμαινε η εμφάνιση της DeepSeek για το κόστος των επενδύσεων στην ΑΙ, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου οι αλλεπάλληλες πολιτικές και οικονομικές «πρωτοβουλίες» του Τραμπ, αλλάζουν το παγκόσμιο σκηνικό σχεδόν καθημερινά, το ερώτημα έχει επανέλθει, για το αν και πόσο τελικά «αξίζουν» οι επενδύσεις στον χώρο της ΑΙ.

Το «γεγονός», που το υπενθύμισε αυτό, ήταν τα «κέρδη» των μεγαθηρίων της ΑΙ που παρά τις τριγωνικές συνεργασίες και την ανακύκλωση των επενδυτικών τους μεγεθών, υπενθυμίζουν ότι «ίσως» έχουν ξοδευτεί πολλά για τόσα λίγα… Τουλάχιστον προς το παρόν.

Όπως επισημαίνεται στα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ (Bloomberg, Reuters, κ.λ.π.), οι μετοχές λογισμικού τελευταία έχουν αρχίσει να υποχωρούν αξιοπρόσεκτα έντονα σε συνάρτηση με την δημοσίευση τριμηνιαίων αποτελεσμάτων… Τα νούμερα είναι πολύ μεγάλα για να αδιαφορήσει κανείς. Ο τομέας λογισμικού έχει χάσει πολύ έδαφος που αγγίζει και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνά το 17% (!) σε ετήσια βάση…

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι καλή, αλλά μπορεί να γίνει όπως αποδεικνύεται και πολύ «κακή» για τους κολοσσούς του λογισμικού όταν τα αποτελέσματα δεν δικαιολογούν τα «λεφτά» που έχουν ξοδευτεί εκεί. Σύμφωνα με τελευταίο σημείωμα του Bloomberg «o καταλύτης για το λουτρό αίματος της Τρίτης 3/2 ήταν το τελευταίο εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης της Anthropic. Η Thomson Reuters Corp., ένα από τα θύματα, βυθίστηκε έως και 20% -η μεγαλύτερη πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ- λόγω ανησυχίας ότι το εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης θα της στερήσει τη μεγάλη της επιχείρηση στον τομέα του λογισμικού για νομικές ροές εργασίας…». Στην συνέχεια ο οικονομικός αναλυτής υποστηρίζει πως οποιεσδήποτε επιχειρήσεις κινδυνεύουν να υποστούν διαταραχές από την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορούν να περιμένουν παρόμοια μεταχείριση από τις αγορές…

Όταν αναφερόμαστε όμως σε τέτοιες μεταβολές τιμών για κολοσσούς εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων ή και τρισεκατομμυρίων, κάθε ποσοστιαία μονάδα απώλειας ισοδυναμεί με εκατοντάδες δις που συνήθως και κατά την πλειονότητά τους έχουν φτάσει εκεί, μέσα από προϊόντα χρηματοπιστωτικής μόχλευσης που ξεπερνούν πολλές φορές το 6Χ – 10Χ.

Με απλά λόγια αυτή η απότομη συρρίκνωση ενεργοποιεί διαδικασίες αναγκαστικής ρευστοποίησης άλλων «περιουσιακών στοιχείων» προκειμένου να καλυφθούν μεγάλες «ανοικτές» θέσεις. Και τότε η προσοχή στρέφεται αναγκαστικά εκεί που εδώ και πολλούς μήνες ή και χρόνια, έχει συσσωρευτεί ονομαστική «αξία» ικανή να κλείσει τρύπες. Με άλλα λόγια στον χρυσό, στο ασήμι και κυρίως στο «τσάμπα χρήμα» των κρυπτονομισμάτων και του Bitcoin…

Αυτής της ασφυκτικής πίεσης για αναγκαστικές ρευστοποιήσεις ήμαστε μάρτυρες τον τελευταίο καιρό και κατά πως φαίνεται η συνέχεια ίσως να είναι πολύ πιο απότομη.

Όλα αυτά όμως έχουν ένα τέλος και ειδικά για τον φυσικό χρυσό που έχει πίσω του την αδυσώπητη αναγκαιότητα της αναζήτησης εξασφάλισης από όσους στρέφονται προς τα εκεί και ειδικά τις Κεντρικές Τράπεζες.

Δεν συμβαίνει το ίδιο με το ασήμι και τα κρυπτονομίσματα που δεν έχουν τα «χαρακτηριστικά» του φυσικού χρυσού και θα συνεχίσουν να υφίστανται αυτή την πίεση μέχρι να «πιάσουν» τις πραγματικές τιμές τους, όσο το ερώτημα που έθεσε στο τραπέζι η DeepSeek πριν από ένα χρόνο περίπου, παραμένει «ζωντανό» και τροφοδοτείται από τριμηνιαία αποτελέσματα σαν αυτά που έχουμε τον τελευταίοι καιρό από την περιοχή του λογισμικού της ΑΙ…

Κάπου εκεί θα πρέπει μάλλον να περιμένουμε την ολική επαναφορά της νομισματικής παρέμβασης των Κεντρικών Τραπεζών για να κρατηθεί όρθιο το χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα της «πίστης». Μόνο που αυτή την φορά δεν είναι 2008, καθώς τα νούμερα έχουν εκτιναχθεί σε στρατοσφαιρικά επίπεδα και κανείς δεν ξέρει αν τα παλιά εργαλεία μπορούν να «δουλέψουν» και πάλι ή όχι.

Δεν ήμαστε ακόμα εκεί -αυτό θα φανεί και από την σημερινή απόφαση της ΕΚΤ- αλλά, όλα δείχνουν, ότι πλησιάζουμε πολύ γρήγορα στο σημείο αυτό…