Στην επιλογή σπουδών, είτε προπτυχιακών είτε μεταπτυχιακών, εκτός από το αντικείμενο ενός προγράμματος πολλές φορές παίζει ρόλο η αξιολόγηση του Πανεπιστημίου που παρέχει το πρόγραμμα. Είναι αυτό που αποτυπώνεται συχνά μέσα στη συμβουλευτική σταδιοδρομίας στο ερώτημα υποψηφίων αλλά και γονέων «ποιο πανεπιστήμιο είναι καλύτερο;». Ασφαλώς η απάντηση στο ερώτημα αυτό δεν είναι πάντα αντικειμενική καθώς το τι είναι καλύτερο εξαρτάται από τα κριτήρια που αξιολογείται.
Ωστόσο κομβικό σημείο αναφοράς αποτελούν σε αυτή τη διαδικασία οι διεθνείς φορείς αξιολόγησης Πανεπιστημίων οι οποίοι κάθε χρόνο βαθμολογούν και κατατάσσουν τα ιδρύματα λαμβάνοντας υπόψη ποικίλα κριτήρια. Ανάμεσα στους φορείς αξιολόγησης ένας από τους πιο επιδραστικούς είναι ο QS (Quacquarelli Symonds) καθώς αξιολογεί τομείς όπως η αναγνώριση και η απασχολησιμότητα. Για το 2026, η ακτινογραφία των ελληνικών ιδρυμάτων αποκαλύπτει ότι η ουσία κρύβεται πίσω από τους γενικούς αριθμούς καθώς αξίζει να παρατηρήσει κανείς τη θέση που έχουν ελληνικά ιδρύματα σε επιμέρους τομείς περισσότερο ίσως από ότι σε μια γενική κατάταξη ώστε να αντιληφθεί ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα μιας επιλογής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ευρωπαϊκή κατάταξη: η θέση της Ελλάδας
Στην κατάταξη των ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων του QS που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026 στις τρεις πρώτες θέσεις φιγουράρουν ιστορικά ιδρύματα της γηραιάς ηπείρου: το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το ΕΤΗ της Ζυρίχης και το Imperial College του Λονδίνου. Την κορυφαία πεντάδα συμπληρώνουν το UCL του Λονδίνου και το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Όσον αφορά το ελληνικό τοπίο με βάση τους δείκτες που αξιολογεί ο QS στην Ευρώπη πρώτο κατατάσσεται το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (158η θέση) και ακολουθείται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (175η θέση). Την τριάδα συμπληρώνει το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (185η θέση). Η παρουσία τριών ελληνικών πανεπιστημίων μέσα στα 200 κορυφαία της Ευρώπης υπογραμμίζει τη δυναμική της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Αξίζει να επισημανθεί ότι οι τομείς που ανέδειξαν το Ε.Κ.Π.Α στην πρώτη θέση μεταξύ των ελληνικών Πανεπιστημίων στην Ευρώπη είναι η ακαδημαϊκή φήμη, η απασχολησιμότητα, δηλαδή ο ρυθμός με τον οποίο οι απόφοιτοί του απορροφώνται από την αγορά εργασίας, όπου συγκέντρωσε εξαιρετικά υψηλή βαθμολογία εφάμιλλη με αυτή των κορυφαίων Πανεπιστημίων της Ευρώπης, καθώς και το διεθνές ερευνητικό δίκτυο που αποδεικνύει τη συμμετοχή του ιδρύματος σε συνεργασίες και ευρωπαϊκά προγράμματα.
Το Α.Π.Θ συγκέντρωσε υψηλή βαθμολογία στους τομείς της πολυθεματικότητας, της βιωσιμότητας και της ερευνητικής δραστηριότητας καθώς οι αναφορές στο έργο των καθηγητών του παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Το Ε.Μ.Π. βαθμολογήθηκε εξαιρετικά στον τομέα που αφορά την αδιαμφισβήτητη φήμη που έχει μεταξύ των εργοδοτών, το ερευνητικό έργο αλλά και την αναλογία διδασκόντων-φοιτητών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πέρα από τους γενικούς αριθμούς: τα ελληνικά κάστρα της παγκόσμιας αριστείας
Αν η γενική κατάταξη δίνει την εικόνα του συνόλου, οι κατατάξεις ανά αντικείμενο αποκαλύπτουν την πραγματική εξειδίκευση. Η πραγματική ισχύς των ελληνικών ιδρυμάτων αποκαλύπτεται στις κατατάξεις ανά επιστημονικό πεδίο (QS World University Rankings by Subject 2026) που δημοσιεύθηκε από τον οίκο αξιολόγησης στις 25 Μαρτίου 2026. Εδώ, η γενική κατάταξη υποχωρεί και αναδεικνύεται η εξειδικευμένη αριστεία. Η σημαντικότερη θέση που κατέκτησε σε παγκόσμιο επίπεδο στους επιμέρους τομείς ένα ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι η 34η και αφορά τον τομέα Κλασικών Σπουδών και Αρχαίας Ιστορίας και κατακτήθηκε από το Ε.Κ.Π.Α. Επίσης αξιοσημείωτη είναι η 184η θέση παγκοσμίως στην οποία κατατάσσεται από τον οίκο αξιολόγησης QS το Ε.Κ.Π.Α στον κλάδο της Ιατρικής. Ακόμα σε αυτόν της Φαρμακευτικής το Ε.Κ.Π.Α βρίσκεται μεταξύ των θέσεων 101-150.
Παράλληλα πολύ υψηλή θέση, καθώς μιλάμε για παγκόσμιο επίπεδο, κατέκτησε το Ε.Μ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο της Πολιτικής και Δομικής Μηχανικής που βρέθηκε στις θέσεις 50-100. Φυσικά στην εποχή της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης αξίζει να εξεταστεί και η θέση της ελληνικής Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στον τομέα της Πληροφορικής και της Επιστήμης των Υπολογιστών. Πρώτο μεταξύ των ελληνικών ιδρυμάτων στον τομέα αυτό κατατάσσεται το Ε.Μ.Π που βρίσκεται στις θέσεις 201-250 της παγκόσμιας κατάταξης, με το Ε.Κ.Π.Α και το Α.Π.Θ. να ακολουθούν στις δύο επόμενες πενηντάδες αντίστοιχα.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης το οποίο παρά τη χαμηλότερη θέση του στη γενική κατάταξη —που οφείλεται κυρίως στο μικρότερο μέγεθος και τη λιγότερη «ιστορική» φήμη του- αποτελεί ένα πρότυπο ερευνητικής αριστείας αφού διακρίνεται σε δείκτες που αφορούν την ποιότητα των επιστημονικών του δημοσιεύσεων και την έντονη διεθνή δικτύωση των καθηγητών του, αποδεικνύοντας ότι η ουσιαστική ακαδημαϊκή εργασία μπορεί να παράγει παγκόσμιο αντίκτυπο ανεξάρτητα από το μέγεθος του ιδρύματος.
Πέρα από τους παραπάνω τομείς που αναφέρθηκαν οι κατατάξεις ανά επιστημονικό πεδίο αναδεικνύουν κι άλλους τομείς όπου τα ελληνικά δημόσια Πανεπιστήμια πλεονεκτούν. Συγκεκριμένα στον τομέα της Γεωπονίας και Δασολογίας το Α.Π.Θ. βρίσκεται μεταξύ των θέσεων 201-250 και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας μεταξύ 251-300. Παρά τη χαμηλότερη γενική του κατάταξη, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθήνας είναι εκείνο που ξεχωρίζει στις επιμέρους βαθμολογίες στην έρευνα και ανακάλυψη αλλά και στην εξωστρέφεια και τις διεθνείς επιστημονικές σχέσεις. Στους τομείς των Επιστημών Οικονομίας και Οικονομετρίας, Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής και Διοίκησης Επιχειρήσεων το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ξεχωρίζει καθώς προηγείται μεταξύ των ελληνικών Πανεπιστημίων στις επιμέρους παγκόσμιες κατατάξεις μπαίνοντας στις θέσεις 251-300 στους δύο πρώτους τομείς και 201-250 στον τρίτο. Ακόμη και σε κλάδους με ακραίο ανταγωνισμό, όπως η Επιστήμη των Υλικών, η σταθερή παρουσία ιδρυμάτων όπως το Ε.Μ.Π., το Α.Π.Θ. και το Πανεπιστήμιο Πατρών στο παγκόσμιο Top 400, επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της ελληνικής έρευνας.
Οι διεθνείς κατατάξεις του 2026 επιβεβαιώνουν ότι η ελληνική Τριτοβάθμια Εκπαίδευση έχει ζωντανή παρουσία στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη. Ωστόσο, οι δείκτες αυτοί αποτελούν μόνο το ένα μέρος της εξίσωσης. Για τον υποψήφιο φοιτητή, η ιδανική επιλογή παραμένει εκείνη που συνδυάζει το διεθνές κύρος ενός ιδρύματος με τις προσωπικές κλίσεις, το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών και τις προοπτικές που ανοίγονται στη σύγχρονη και μελλοντική αγορά εργασίας. Η γνώση της θέσης ενός Πανεπιστημίου σε μια διεθνή κατάταξη ενός οίκου αξιολόγησης δεν είναι προφανώς το ζητούμενο, αλλά το απαραίτητο εφόδιο για μια πιο συνειδητοποιημένη επιλογή εναρμονισμένη με τους προσωπικούς στόχους και επιδιώξεις του καθενός.
ΣΥΝΤΑΞΗ
Γιώργος Αγγουράς,
Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, Employ Edu Σύμβουλοι Εκπαίδευσης & Σταδιοδρομίας,
Θεόδωρος Καλαϊτζίδης,
Πρόεδρος Ομίλου ΔΙΑΚΡΟΤΗΜΑ – AFTER SCHOOL
Μαθηματικός,
