Είκοσι πέντε χρόνια συμπληρώνονται τη Δευτέρα (14.09.2026), από την ημέρα που «σίγησε» ο Στέλιος Καζαντζίδης. Ο μοναδικός «Στέλιος» που με τη χαρακτηριστική, βαθιά του φωνή τραγούδησε για την ξενιτιά, τη φτώχεια, τον μόχθο, την προσφυγιά, τον έρωτα και τις αγωνίες των απλών ανθρώπων. Η 14η Σεπτεμβρίου είναι και η ημέρα που οι Έλληνες αποχαιρέτησαν τον Γιώργο Μαζωνάκη.
Ένα τέταρτο του αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Στέλιος Καζαντζίδης παραμένει μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού, το οποίο θρηνεί και την απώλεια ενός επίσης άξιου εκπροσώπου του, του Γιώργου Μαζωνάκη.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1931 στη Νέα Ιωνία, από οικογένεια Ποντίων προσφύγων. Τα παιδικά του χρόνια ήταν δύσκολα, ενώ από μικρός αναγκάστηκε να εργαστεί για να βοηθήσει την οικογένειά του.
Η σχέση του με το τραγούδι ξεκίνησε σχεδόν τυχαία, το 1948, σε ηλικία μόλις 17 ετών.
Το 1952 έκανε το δισκογραφικό του ντεμπούτο με το τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα «Για μπάνιο πάω».
Η μεγάλη επιτυχία δεν άργησε να έρθει με τις «Βαλίτσες» του Γιάννη Παπαϊωάννου.
Η φωνή των Ελλήνων της ξενιτιάς
Ο Καζαντζίδης δεν υπήρξε απλώς ένας δημοφιλής τραγουδιστής. Η φωνή του συνδέθηκε με μια ολόκληρη εποχή και με ανθρώπους που έζησαν τη φτώχεια, την εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση, τον αγώνα για επιβίωση και τον αποχωρισμό.
Τα τραγούδια του μιλούσαν για εκείνους που έφευγαν με μια βαλίτσα στο χέρι για τη Γερμανία, την Αμερική και την Αυστραλία, για τις οικογένειες που έμεναν πίσω και για την προσδοκία μιας καλύτερης ζωής.
Γι’ αυτό και η σχέση του με το κοινό ήταν διαφορετική. Ο Καζαντζίδης δεν τραγουδούσε μόνο για τον κόσμο, τραγουδούσε εκ μέρους του και ποτέ δεν ξέχασε τις ρίζες του.
Προς το τέλος της πορείας του επέστρεψε δυναμικά στο ποντιακό τραγούδι, ερμηνεύοντας έργα για την πατρίδα, τον ξεριζωμό, την ξενιτιά και τη μνήμη. Η σχέση του με τον Πόντο αποτέλεσε έναν ακόμη βαθύ δεσμό του με την ιστορία και τον πόνο των ανθρώπων που τραγούδησε σε όλη του τη ζωή.
Συνεργασίες με τους κορυφαίους
Στην πολύχρονη πορεία του συνεργάστηκε με μερικούς από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ελληνικού τραγουδιού:
Τον Βασίλη Τσιτσάνη, τον Μανώλη Χιώτη, τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Χρήστο Λεοντή, τον Σταύρο Ξαρχάκο, τον Μάνο Λοΐζο, τον Άκη Πάνου, τον Χρήστο Νικολόπουλο και τον Γιάννη Παπαϊωάννου, μεταξύ άλλων.
Σημαντική υπήρξε και η συνεργασία του με στιχουργούς όπως η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Κώστας Βίρβος, ο Πυθαγόρας, η Σώτια Τσώτου και ο Λευτέρης Παπαδόπουλος.
Η τηλεοπτική του παρουσία στην ΕΡΤ το 1981 αποτέλεσε, σημαντικό καλλιτεχνικό και τηλεοπτικό γεγονός, καθώς ο Καζαντζίδης είχε ήδη απομακρυνθεί για χρόνια από τα νυχτερινά κέντρα και τη δισκογραφία.
25 χρόνια μετά
Ο Στέλιος Καζαντζίδης έφυγε από τη ζωή στις 14 Σεπτεμβρίου 2001, σε ηλικία 70 ετών.
Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η φωνή του εξακολουθεί να ακούγεται. Τα τραγούδια του συνεχίζουν να περνούν από γενιά σε γενιά και οι στίχοι τους παραμένουν συνδεδεμένοι με εμπειρίες που δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν.
Γιατί ο Καζαντζίδης δεν έγινε διαχρονικός μόνο για τη φωνή του. Έγινε διαχρονικός επειδή κατάφερε να δώσει φωνή στον καημό, την ελπίδα και την αξιοπρέπεια του απλού ανθρώπου.
