Ένας δεινόσαυρος χωρίς δόντια, με ράμφος που θύμιζε παπαγάλο, μέγεθος περίπου όσο μια γαλοπούλα και ιδιαίτερη προτίμηση στα φρούτα έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για τις διατροφικές συνήθειες των προϊστορικών ζώων. Πρόκειται για τον πρώτο γνωστό καρποφάγο «κοτοδεινόσαυρο», που έζησε πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, λίγο πριν από το τέλος της εποχής των δεινοσαύρων.
Ο παράξενος αυτός δεινόσαυρος, που ονομάστηκε Infernogallus jamesi, έμοιαζε με μια μεγαλόσωμη γαλοπούλα, αλλά διέθετε χαρακτηριστικά που του επέτρεπαν να μασά και να πολτοποιεί φρούτα και άλλα μαλακά φυτά. Η ανακάλυψη του «κοτοδεινόσαυρου», μέσα από απολιθώματα που εντοπίστηκαν στις αμερικανικές Πολιτείες Μοντάνα και Βόρεια Ντακότα, προσφέρει νέα στοιχεία για τη διατροφή των θηριόποδων και τη σχέση τους με την εξάπλωση των ανθοφόρων φυτών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το όνομα Infernogallus σημαίνει «όρνιθα της Κόλασης» και παραπέμπει τόσο στην ομοιότητά του με πτηνό όσο και στον γεωλογικό σχηματισμό Χελ Κρικ («Κοίτη της Κόλασης»), όπου εντοπίστηκαν τα απολιθώματά του. Πρόκειται για μια περιοχή που εκτείνεται σε τέσσερις αμερικανικές Πολιτείες και έχει αναδείξει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της παλαιοντολογίας.
Ο Infernogallus έζησε κατά την ύστερη Κρητιδική περίοδο, σε ένα υποτροπικό παράκτιο οικοσύστημα με εκτεταμένες πλημμυρικές πεδιάδες. Μοιραζόταν τον βιότοπό του με τον Τυραννόσαυρο, έναν από τους μεγαλύτερους θηρευτές της εποχής, αλλά και με φυτοφάγους δεινοσαύρους, όπως ο Τρικεράτωψ και ο Αγκυλόσαυρος.
Η «όρνιθα της Κόλασης» με το ράμφος παπαγάλου
Ο προϊστορικός αυτός δεινόσαυρος είχε μήκος περίπου 1,5 μέτρο και βάρος 11,3 κιλά. Παρότι τα απολιθώματα δεν αποκαλύπτουν με βεβαιότητα εάν διέθετε φτερά, οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι το σώμα του ήταν καλυμμένο με πούπουλα, όπως συνέβαινε με στενούς συγγενείς του.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ανήκε στα θηριόποδα, την ομάδα δεινοσαύρων από την οποία προήλθαν τα σημερινά πτηνά και στην οποία περιλαμβάνονταν κυρίως σαρκοφάγα είδη.
«Αυτό μας δείχνει πόσο ευπροσάρμοστα ήταν τα θηριόποδα», ανέφερε ο παλαιοντολόγος Γκρεγκ Φάνστον, του Πανεπιστημίου Στόνι Μπρουκ της Νέας Υόρκης, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο Infernogallus διέθετε τρία ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν προσαρμογή στην κατανάλωση φρούτων.
Η διάρθρωση των μυών της γνάθου του επέτρεπε κινήσεις μάσησης μπρος-πίσω, μια κινητή άρθρωση διευκόλυνε την ολίσθηση της κάτω γνάθου προς τα εμπρός, ενώ ειδικές αυλακώσεις στο ράμφος βοηθούσαν στον τεμαχισμό και την πολτοποίηση μαλακών φυτικών τροφών.
Αντίστοιχες προσαρμογές παρατηρούνται σε σύγχρονα ζώα, όπως ο παπαγάλος-γύπας που τρέφεται με σύκα, χωρίς ωστόσο κάποιο σημερινό είδος να συνδυάζει και τα τρία χαρακτηριστικά.
Μια ανακάλυψη που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τη διατροφή των δεινοσαύρων
Η ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν σαφείς αποδείξεις ότι ορισμένα είδη δεινοσαύρων είχαν προσαρμοστεί σε διατροφή βασισμένη στα φρούτα.
«Είχε προταθεί και στο παρελθόν ότι ορισμένοι δεινόσαυροι μπορεί να έτρωγαν φρούτα, όμως ποτέ δεν υπήρχαν αποδείξεις για αυτό», εξήγησε ο Τόμας Ντάτζον, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Βασιλικό Μουσείο του Οντάριο και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Όπως σημείωσε, η εμφάνιση των ανθοφόρων φυτών πριν από περίπου 130 έως 140 εκατομμύρια χρόνια δημιούργησε μια νέα πηγή τροφής, η οποία φαίνεται ότι επηρέασε σημαντικά την εξέλιξη των ζώων.
Στο περιβάλλον όπου ζούσε ο Infernogallus υπήρχαν διάφορα είδη μούρων και σαρκωδών καρπών, αντίστοιχων με κατηγορίες που σήμερα περιλαμβάνουν τα κεράσια, τα ροδάκινα, τα μάνγκο και τις ελιές.
Σε αντίθεση με άλλα φυτοφάγα θηριόποδα, τα οποία κατάπιναν μικρές πέτρες για να αλέθουν την τροφή στο στομάχι τους, ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος μπορούσε να επεξεργάζεται μηχανικά την τροφή με το ράμφος και τις γνάθους του.
«Αν χάσετε τα δόντια σας και στη θέση τους αναπτύξετε ράμφος, η ποικιλία των διαθέσιμων τροφών αυξάνει εντυπωσιακά, αρκεί να έχετε τρόπο για να τα χωνέψετε», εξήγησε ο Φάνστον.
Ο ρόλος του Infernogallus jamesi στην εξάπλωση των φυτών
Πέρα από τις διατροφικές συνήθειες των δεινοσαύρων, η μελέτη ανοίγει νέα πεδία έρευνας και για την εξέλιξη των φυτικών οικοσυστημάτων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο Infernogallus ενδέχεται να συνέβαλε στη διασπορά των σπόρων των ανθοφόρων φυτών, μεταφέροντάς τους σε μεγαλύτερες αποστάσεις μέσω της κατανάλωσης φρούτων.
Ο ρόλος αυτός θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς τα θηλαστικά και τα πτηνά της Κρητιδικής περιόδου ήταν κατά κανόνα μικρόσωμα και πιθανότατα είχαν περιορισμένη δυνατότητα μεταφοράς μεγάλων σπόρων.
