Ιράν: Το «σκωτσέζικο ντους» για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και οι νέες απειλές στις ΗΠΑ – Επιμένει στον ναυτικό αποκλεισμό ο Τραμπ

Θολό είναι το τοπίο των διαπραγματεύσεων σχετικά με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με το Ιράν να έχει εξαπολύσει νέες απειλές στις ΗΠΑ λόγω «παραβίασης της 2 εβδομάδων εκεχειρίας». Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Σάββατο (18.04.2026) έκτακτη σύσκεψη στον Λευκό Οίκο, μετά το «σκωτσέζικο ντους» της Τεχεράνης που επιμένει στην άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια της,

Το Ιράν χτες ανακοίνωσε ότι άνοιξε πλήρως τη διέλευση των εμπορικών πλοίων, μετά την ανακοίνωση 10ήμερης εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της οργάνωσης Χεζμπολάχ στο Λίβανο. Ωστόσο, άλλαξε πολύ γρήγορα γνώμη, επιβάλλοντας το Σάββατο (18.04.2026) εκ νέου περιορισμούς στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό, αφού οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι δεν θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό των πλοίων του Ιράν. Η Τεχεράνη επισήμανε πως απαντάει στον συνεχιζόμενο αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, αποκαλώντας τον παραβίαση των όρων της εκεχειρίας, την ώρα που ο ανώτατος ηγέτης Μοτζαμπά Χαμενεΐ προειδοποιεί πως το πολεμικό ναυτικό του Ιράν είναι έτοιμο να καταφέρει «νέες πικρές ήττες» στους εχθρούς του.

Η κοινή στρατιωτική διοίκηση του Ιράν δήλωσε ότι «ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ έχει επανέλθει στην προηγούμενη κατάσταση… δηλαδή υπό την αυστηρή διαχείριση και τον έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων». Όπως προειδοποίησαν οι Φρουροί της Επανάστασης, θα συνεχίσουν να εμποδίζουν τη διέλευση μέσω του στενού, όσο παραμένει σε ισχύ ο αποκλεισμός των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια.

Παράλληλα, εμπορικά πλοία δέχθηκαν πυρά καθώς και απειλές ότι θα αποτελούν στόχο από τον ιρανικό στρατό, κατά την προσπάθειά τους να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με παρατηρητές ασφαλείας. Ειδικότερα, πολεμικά σκάφη του IRGC πυροβόλησαν ένα δεξαμενόπλοιο στο στενό βορειοανατολικά του Ομάν, ανέφερε το Βρετανικό Κέντρο Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων (UKMTO) σε δήλωση, προσθέτοντας ότι το σκάφος και το πλήρωμα ήταν ασφαλή. Πρόκειται για το δεξαμενόπλοιο Sanmar Herald, που φέρει σημαία Ινδίας. Σύμφωνα με τον καπετάνιο, δύο περιπολικά σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης πλησίασαν το σκάφος χωρίς ραδιοεπικοινωνία και «δέχτηκαν πυρά, με αποτέλεσμα να προκληθούν ζημιές στα παράθυρα της γέφυρας». 

Και δεύτερο πλοίο με ινδική σημαία που μετέφερε αργό πετρέλαιο δέχτηκε επίθεση ενώ προσπαθούσε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, όπως επιβεβαίωσε με ανακοίνωσή του το Υπουργείο Εξωτερικών της Ινδίας. Ο πρέσβης της Τεχεράνης στο Νέο Δελχί, Μοχαμάντ Φαταλί , κλήθηκε σε συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας Βικράμ Μίσρι, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Μίσρι μετέφερε τη βαθιά ανησυχία της Ινδίας για το περιστατικό με τα πυρά που αφορούσε δύο πλοία με ινδική σημαία στα Στενά του Ορμούζ. Ο Μίσρι προέτρεψε τον πρέσβη να μεταφέρει τις απόψεις της Ινδίας στις αρχές του Ιράν και να επαναλάβει το συντομότερο δυνατό τη διαδικασία διευκόλυνσης της διέλευσης των πλοίων με προορισμό την Ινδία από τα Στενά.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, λίγες ώρες νωρίτερα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ είχε αναφερθεί σε «αρκετά καλά νέα» σχετικά με τις συζητήσεις με το Ιράν, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι εχθροπραξίες ενδέχεται να ξαναρχίσουν αν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία μέχρι την ερχόμενη Τετάρτη, οπότε και λήγει η εκεχειρία των δύο εβδομάδων.

Την Παρασκευή το βράδυ, ο Τραμπ είχε δημοσιεύσει στο Truth Social ότι «το Ιράν συμφώνησε να μην κλείσει ποτέ ξανά τα Στενά του Ορμούζ». Η ανακοίνωση του Ιράν για εκ νέου κλείσιμο των στενών, έγινε μετά την δήλωση του Τραμπ ότι, παρόλο που η Τεχεράνη ανακοίνωσε την επαναλειτουργία του στενού, ο αμερικανικός αποκλεισμός «θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ» έως ότου η Τεχεράνη καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, μεταξύ άλλων και για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ απέρριψε κατηγορηματικά το Σάββατο την ιδέα να επιβάλει το Ιράν περιορισμούς ή διόδια στο στενό. Διαβεβαίωσε επίσης πως το Ιράν «δεν μπορεί να εκβιάσει» τις ΗΠΑ, μετά την ανακοίνωση της Τεχεράνης για τον εκ νέου αποκλεισμό των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ.

«Εξακολουθούν να θέλουν να κλείσουν τα Στενά» δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά την υπογραφή εκτελεστικών διαταγμάτων στον Λευκό Οίκο, αναφερόμενος στην ιρανική ηγεσία. «Δεν μπορούν να μας εκβιάσουν», υπογράμμισε. Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε λόγο για «πολύ καλές συνομιλίες» με στόχο μια μόνιμη παύση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. «Αυτό εξελίσσεται πολύ καλά και θα γνωρίζουμε περισσότερα έως το τέλος της ημέρας. Μιλάμε μαζί τους και υιοθετούμε μια σθεναρή στάση», είπε.

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση για το στενό απειλεί να επιδεινώσει την ενεργειακή κρίση που ταράζει την παγκόσμια οικονομία, αφού οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν να πέφτουν και πάλι την Παρασκευή, με την ελπίδα ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησίαζαν σε συμφωνία. Περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από το στενό, και περαιτέρω περιορισμοί θα συμπίεζαν την ήδη περιορισμένη προσφορά, οδηγώντας τις τιμές και πάλι σε άνοδο.

Επίσης νωρίτερα το Σάββατο, μια νηοπομπή 8 πετρελαιοφόρων διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ, κατά την πρώτη σημαντική κίνηση πλοίων στη θαλάσσια οδό από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο τους εναντίον του ιρανικού καθεστώτος πριν από επτά εβδομάδες. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, η νηοπομπή αναχώρησε από τον Κόλπο.

Ο έλεγχος του στενού έχει αποδειχθεί ένα από τα κύρια μέσα πίεσης του Ιράν και ώθησε τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναπτύξουν δυνάμεις και να επιβάλουν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να αναγκάσουν το Ιράν να αποδεχτεί μια εκεχειρία με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος που μαίνεται εδώ και σχεδόν επτά εβδομάδες μεταξύ του Ισραήλ, των ΗΠΑ και του Ιράν.

Την ίδια ώρα, το Ιράν έλαβε «νέες προτάσεις» των ΗΠΑ ενόψει συνομιλιών με στόχο τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έγινε σήμερα γνωστό από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, που προσθέτει πως οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν θα κάνουν «κανέναν συμβιβασμό».

«Τις τελευταίες ημέρες, κατά τη διάρκεια της παρουσίας στην Τεχεράνη του διοικητή των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων, που ενήργησε ως μεσολαβητής, οι Αμερικανοί παρουσίασαν νέες προτάσεις. Το Ιράν τις εξετάζει αυτήν τη στιγμή και δεν έχει ακόμη απαντήσει», ανέφερε αυτό το όργανο, όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων Irna.

Απομένουν τέσσερις ημέρες

Απομένουν μόλις τέσσερις ημέρες μέχρι τη λήξη της εκεχειρίας δύο εβδομάδων στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, που ξεκίνησε από την Ουάσινγκτον και τον σύμμαχό της στις 28 Φεβρουαρίου.

Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ φαίνεται πεπεισμένος ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ολοκληρωθεί σύντομα και έχει δημοσιεύσει μια σειρά αναρτήσεων στα social media, στις οποίες εκφράζει την εκτίμησή του προς το Πακιστάν, το οποίο μεσολαβεί στις συνομιλίες.

Η Αίγυπτος, η οποία επίσης συμμετείχε στις διπλωματικές προσπάθειες, φάνηκε εξίσου αισιόδοξη το Σάββατο, με τον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελατί να δηλώνει ότι το Κάιρο και το Ισλαμαμπάντ ελπίζουν να εξασφαλίσουν μια τελική συμφωνία «στις επόμενες ημέρες».

Μιλούσε στην ίδια εκδήλωση στην Αττάλεια με τον Χατίμπζαδε, ο οποίος επέμεινε ότι δεν έχει οριστεί ημερομηνία για τον επόμενο γύρο συνομιλιών, αν και η Τεχεράνη είναι «πολύ προσηλωμένη στη διπλωματία».

Το Ισλαμαμπάντ έχει αναδειχθεί ως ο κύριος μεσολαβητής κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, φιλοξενώντας έναν μαραθώνιο πρώτο γύρο συνομιλιών το περασμένο Σαββατοκύριακο, ενώ ένας δεύτερος αναμένεται στην πακιστανική πρωτεύουσα την ερχόμενη εβδομάδα.