Στην τουρκική Εθνοσυνέλευση εισέρχεται η Συμφωνία Μέκκας, η τριμερής αμυντική συμμαχία που έχει συνάψει η Τουρκία με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, προβλέποντας ότι ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Την Τρίτη (20.10.2026) κατατέθηκε η σχετική πρόταση νόμου, ανοίγοντας τον δρόμο για την κοινοβουλευτική επικύρωση της συμφωνίας, η οποία ενισχύει την αμυντική συνεργασία των τριών χωρών.
Η Τουρκία, μέσω της Συμφωνίας Μέκκας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, επιδιώκει τη συγκρότηση ενός πλαισίου κοινής αποτροπής, στρατιωτικής συνεργασίας και αμυντικής βιομηχανικής ανάπτυξης. Η έναρξη της διαδικασίας επικύρωσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμφωνία ενδέχεται να συνεπάγεται ουσιαστικές στρατιωτικές δεσμεύσεις για την Άγκυρα, με βουλευτές της αντιπολίτευσης να ζητούν ήδη ενημέρωση για το εύρος των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει η χώρα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η κατάθεση της πρότασης νόμου αποτελεί το πρώτο στάδιο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως την έναρξη ισχύος της συμφωνίας.
Σύμφωνα με το τουρκικό συνταγματικό πλαίσιο, το κείμενο θα πρέπει αρχικά να εξεταστεί από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και στη συνέχεια να τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης.
Θα ακολουθήσουν η προεδρική έγκριση της επικύρωσης και η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διεθνών διατυπώσεων, ενώ ο χρόνος έναρξης ισχύος θα καθοριστεί από τις σχετικές διατάξεις της συμφωνίας.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Τι προβλέπει η «Συμφωνία της Μέκκας»
Η τριμερής συμφωνία υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα από τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Μουχάμαντ Σεχμπάζ Σαρίφ, και τον πρίγκιπα διάδοχο και πρωθυπουργό της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Κεντρική πρόβλεψη της συμφωνίας αποτελεί η αρχή της συλλογικής άμυνας, σύμφωνα με την οποία ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον και των υπολοίπων.
Πρόκειται για τη σημαντικότερη διάταξη του αμυντικού πλαισίου, καθώς προβλέπει κοινή αντιμετώπιση εξωτερικών απειλών και ενισχύει τον χαρακτήρα της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας, Ριάντ και Ισλαμαμπάντ.
Πέραν της κοινής αποτροπής, η συμφωνία περιλαμβάνει σειρά προβλέψεων για την εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας.
Ειδικότερα, προβλέπονται κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες, συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού, ανταλλαγή τεχνογνωσίας, καθώς και κοινή ανάπτυξη και παραγωγή αμυντικών συστημάτων.
Με τον τρόπο αυτό, η συνεργασία των τριών χωρών δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση ενδεχόμενων στρατιωτικών απειλών, αλλά επεκτείνεται και στη δημιουργία στενότερων δεσμών στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας και παραγωγής.
Οι στρατιωτικές δεσμεύσεις και το άρθρο 92 του τουρκικού Συντάγματος
Η κοινοβουλευτική διαδικασία αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος λόγω της πρόβλεψης περί κοινής άμυνας, καθώς τίθεται ζήτημα προσδιορισμού των υποχρεώσεων που θα αναλάβει η Τουρκία έναντι των άλλων δύο κρατών.
Στο πλαίσιο αυτό, βουλευτές της τουρκικής αντιπολίτευσης έχουν ζητήσει να ενημερωθεί η Εθνοσυνέλευση για τις δεσμεύσεις που απορρέουν από τη συμφωνία και τις ενδεχόμενες στρατιωτικές συνέπειές της.
Ωστόσο, η επικύρωση της «Συμφωνίας της Μέκκας» δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με εξουσιοδότηση για την αποστολή τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με το άρθρο 92 του τουρκικού Συντάγματος, η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων εκτός της χώρας απαιτεί, ανάλογα με τη φύση και τη νομική βάση της επιχείρησης, χωριστή κοινοβουλευτική εξουσιοδότηση.
Κατά συνέπεια, η διαδικασία επικύρωσης της αμυντικής συμφωνίας και η ενδεχόμενη απόφαση για συμμετοχή τουρκικών δυνάμεων σε στρατιωτική επιχείρηση αποτελούν διακριτά ζητήματα.
Η σχέση με το ΝΑΤΟ
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σχέση της νέας αμυντικής συνεργασίας με τις υφιστάμενες διεθνείς δεσμεύσεις της Τουρκίας.
Σύμφωνα με το περιγραφόμενο πλαίσιο της συμφωνίας, η «Συμμαχία της Μέκκας» δεν στρέφεται εναντίον τρίτης χώρας, ούτε αποσκοπεί στην υποκατάσταση των υποχρεώσεων της Άγκυρας ως μέλους του ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία, επομένως, επιδιώκει να αναπτύξει ένα πρόσθετο σχήμα αμυντικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, διατηρώντας παράλληλα τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
