Ένα νέο εμβόλιο κατά του Έμπολα που θα μπορούσε να είναι έτοιμο για κλινικές δοκιμές εντός δύο έως τριών μηνών, αναπτύσσουν επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με σκοπό να συμβάλει στην αντιμετώπιση της έκτακτης κατάστασης που έχει προκαλέσει ο ιός.
Η επιδημία, με επίκεντρο τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έχει οδηγήσει σε 750 ύποπτα κρούσματα και 177 θανάτους. Το σπάνιο στέλεχος του ιού Έμπολα, γνωστό ως Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει αποδεδειγμένα αποτελεσματικό εμβόλιο, σκοτώνει περίπου το ένα τρίτο των μολυσμένων.
Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι το εμβόλιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό και θα χρειαστούν έρευνες σε ζώα και δοκιμές σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν θα είναι. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναφέρουν ότι εργάζονται με επείγοντα ρυθμό, σε περίπτωση που η επιδημία εξαπλωθεί και χρειαστεί το πειραματικό εμβόλιό τους.
Ο κίνδυνος από την τρέχουσα επιδημία του ιού Έμπολα αναβαθμίστηκε πλέον από «υψηλό» σε «πολύ υψηλό» στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Στην ευρύτερη περιοχή, ο κίνδυνος θεωρείται επίσης υψηλός, αλλά παραμένει χαμηλός σε διεθνές επίπεδο, πρόσθεσε ο οργανισμός.
Αυτό έρχεται σε συνέχεια της κήρυξης από τον ΠΟΥ, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς εμβέλειας, κατά την οποία ο οργανισμός τόνισε ότι η επιδημία δεν αποτελεί πανδημία.
Επίσης, βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης ένα άλλο, ξεχωριστό πειραματικό εμβόλιο κατά του ιού Bundibugyo, αλλά εκτιμάται ότι θα χρειαστούν έξι έως εννέα μήνες μέχρι να είναι έτοιμη για δοκιμές οποιαδήποτε δόση του εμβολίου αυτού.
Το εμβόλιο που αναπτύσσεται από Βρετανούς επιστήμονες χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία που ανέπτυξε η ομάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά προσαρμόσιμη τεχνολογία – γνωστή ως ChAdOx1 – η οποία μπορεί να τροποποιηθεί γρήγορα ώστε να είναι αποτελεσματική κατά διαφορετικών λοιμώξεων.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η τεχνολογία αυτή φορτώθηκε με γενετικό κώδικα από τον ιό Covid. Αυτή τη φορά έχει παρασκευαστεί με γενετικό κώδικα από το στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα. Χρησιμοποιεί έναν κοινό ιό του κρυολογήματος που συνήθως μολύνει τους χιμπατζήδες, αλλά έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ασφαλής για τον άνθρωπο.
Οι ερευνητές χρησιμοποιούν αυτόν τον τροποποιημένο ιό του κρυολογήματος για να μεταφέρουν και να παραδώσουν σημαντικό γενετικό υλικό σχετικά με τον ιό Έμπολα Bundibugyo στα κύτταρα, δίδοντάς τους οδηγίες να αναγνωρίσουν και να καταπολεμήσουν την ίδια την ασθένεια.
Το εμβόλιο δεν προκαλεί λοίμωξη ούτε συμπτώματα του Έμπολα, αλλά προετοιμάζει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να παρέχει προστασία.
Ο ΠΟΥ δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα από δοκιμές σε ζώα που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα αυτού του συγκεκριμένου εμβολίου.
«Είναι πιθανό να διατεθούν δόσεις για κλινικές δοκιμές σε δύο έως τρεις μήνες, αλλά υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα», πρόσθεσε ένας εκπρόσωπος, λέγοντας ότι θα εξαρτηθεί από τις δοκιμές σε ζώα το αν θα μπορούσε να θεωρηθεί «ένα πολλά υποσχόμενο υποψήφιο ερευνητικό εμβόλιο» για το Bundibugyo. Οι δοκιμές σε ζώα βρίσκονται σε εξέλιξη στην Οξφόρδη.
Το Serum Institute of India είναι έτοιμο να ξεκινήσει τη μαζική παραγωγή του εμβολίου κατά του Έμπολα, μόλις η Οξφόρδη μπορέσει να προμηθεύσει υλικό ιατρικής ποιότητας.
Ο Λάμπι τονίζει ότι η ταχύτητα αποτελεί προτεραιότητα: «Ο κόσμος ανησυχεί για αυτή την επιδημία. Γενικά, προετοιμάζεσαι για το χειρότερο σενάριο – ελπίζοντας ότι αρκούν η ιχνηλάτηση των επαφών και η καραντίνα, αλλά δεν μπορούμε να χαλαρώσουμε».
Η τρέχουσα επιδημία του Έμπολα αποτελεί πρόκληση, καθώς προκαλείται από ένα σπάνιο είδος του ιού. Υπάρχουν έξι είδη του ιού Έμπολα, αλλά μόνο τα τρία προκαλούν εκτεταμένες επιδημίες στον άνθρωπο.
Το Bundibugyo έχει προκαλέσει μόνο δύο προηγούμενες επιδημίες – στην Ουγκάντα το 2007 και στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό το 2012 – και δεν έχει εμφανιστεί για πάνω από μια δεκαετία.
Υπάρχει εμβόλιο για τον πιο κοινό τύπο του ιού Έμπολα, τον Ζαΐρ, αλλά δεν υπάρχει αποδεδειγμένα αποτελεσματικό εμβόλιο για τον Bundibugyo.
Τα εμβόλια για τον Έμπολα δεν θα χρησιμοποιηθούν μαζικά με τον ίδιο τρόπο όπως κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid.
Αντ’ αυτού, χρησιμοποιούνται σε μια τεχνική που ονομάζεται «εμβολιασμός δακτυλίου» – όπου εμβολιάζονται μόνο τα άτομα που είναι πιο πιθανό να μολυνθούν, συμπεριλαμβανομένων των στενών επαφών των κρουσμάτων Έμπολα, καθώς και των εργαζομένων στον τομέα της υγείας που περιθάλπουν ασθενείς που μπορεί να είναι πολύ μολυσματικοί.
Η ερευνητική ομάδα του Οξφόρδης είχε ήδη εργαστεί σε παρόμοια εμβόλια για το είδος Σουδάν του ιού Έμπολα και τον ιό Μάρμπουργκ.
