Από το φθινόπωρο του 2027 αλλάζει οριστικά ο ενεργειακός χάρτης της Ευρώπης, καθώς τίθεται σε εφαρμογή ο κανονισμός που βάζει τέλος στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Ο κανονισμός δημοσιεύθηκε σήμερα (2.2.2026) στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, σηματοδοτώντας ένα αποφασιστικό βήμα προς την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Μόσχα.
Η απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ λειτουργεί ως επιταχυντής για κρίσιμες ενεργειακές πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με αιχμή τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Ελλάδα, η οποία αναδεικνύεται σε βασικό κόμβο μεταφοράς εναλλακτικών πηγών φυσικού αερίου, κυρίως υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) αμερικανικής προέλευσης, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική της θέση.
Σύμφωνα με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η μετάβαση θα πρέπει να γίνει με συντονισμό και σαφή χρονοδιαγράμματα, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή της αγοράς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά από τα κράτη-μέλη να καταρτίσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης των προμηθειών φυσικού αερίου και να τα υποβάλουν έως την 1η Μαρτίου 2026, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο διαταραχών στον εφοδιασμό ή απότομων αυξήσεων στις τιμές.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την απόφαση «κομβική αλλαγή ισορροπιών», επισημαίνοντας ότι τερματίζεται μια αντιφατική πρακτική: από τη μία πλευρά η πολιτική και οικονομική στήριξη της Ουκρανίας και από την άλλη η έμμεση χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής μηχανής μέσω ενεργειακών αγορών.
Όπως ανέφερε, η επιτυχής υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου δεν αφορά μόνο την ενέργεια. «Δημιουργεί νέες οδεύσεις για την Ευρώπη, ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και περιορίζει τον περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για στρατηγική επιλογή εθνικού ενδιαφέροντος με ευρύτερες οικονομικές προεκτάσεις σε εμπόριο και μεταφορές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδουν στο εγχείρημα και οι ΗΠΑ. Ο κ. Παπασταύρου γνωστοποίησε ότι στις 24 Φεβρουαρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον συνάντηση των υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών με Αμερικανούς αξιωματούχους, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών και την πρακτική υλοποίηση του σχεδίου.
