Μηδενισμός και μεγάλες μειώσεις δασμών για προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα κρασιά, ορισμένοι χυμοί φρούτων και το κρέας αιγοπροβάτων προβλέπονται στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και Ινδίας, διαμορφώνοντας μία συνθήκη όπου η Ελλάδα μπορεί να εκμεταλλευτεί ενισχύοντας τις εξαγωγές της σε μία αχανή αγορά.
Αν και οι νέοι κανόνες εμπορίου με την Ινδία θα ενεργοποιηθούν όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες κύρωσης και τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, ενώ για αρκετές κατηγορίες οι δασμοί θα μειώνονται σταδιακά σε ορίζοντα ετών, ήδη γίνονται οι πρώτες κινήσεις και από πλευράς Ελλάδας για το άνοιγμα προς την Ινδία, με την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Νέο Δελχί για να συμμετάσχει στο India AI Impact Summit 2026, πραγματοποιώντας σειρά επαφών, να αποκτά βαρύνουσα σημασία.
Και αυτό διότι παρά το γεγονός πως η Ινδία είναι η μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά στον κόσμο, το αποτύπωμα των ελληνικών εξαγωγών σε αυτή, είναι ακόμα πολύ περιορισμένο, κάτι που, ωστόσο, μπορεί να αλλάξει για κρίσιμα εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας μας.
- Για το ελαιόλαδο, υπάρχει συμφωνία για κατάργηση του σημερινού δασμού έως 45% σε ορίζοντα έως πέντε ετών από την έναρξη ισχύος.
- Για τους χυμούς φρούτων προβλέπεται κατάργηση των δασμών έως 55% επίσης με ορίζοντα πενταετίας.
- Για το κρέας αιγοπροβάτων γίνεται λόγος για σταδιακή κατάργηση του σημερινού δασμού 33%.
- Στα κρασιά, προβλέπεται μεγάλη μείωση σταδιακά, με πρώτο στάδιο από 150% σε 75% με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας και, στη συνέχεια, περαιτέρω αποκλιμάκωση σε χαμηλότερα επίπεδα για συγκεκριμένες κατηγορίες εμφιαλωμένου οίνου υψηλής ποιότητας, όπως αυτές ορίζονται στη συμφωνία.
Αν, για παράδειγμα, μια εξαγωγή ελαιόλαδου στην Ινδία τιμολογείται στα 6 ευρώ ανά κιλό, ο σημερινός δασμός 45% προσθέτει 2,7 ευρώ ανά κιλό πριν από τυχόν άλλες επιβαρύνσεις, μεταφορικά εντός χώρας και εμπορικά περιθώρια. Με μηδενισμό του δασμού, το ίδιο κιλό ξεκινά από βάση χαμηλότερη κατά 2,7 ευρώ, διαφορά που μπορεί να κρίνει αν ένα ελληνικό τυποποιημένο προϊόν θα σταθεί απέναντι στον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες (π.χ. Τυνησία).
Στα κρασιά, η διαφορά είναι ακόμα πιο μεγάλη λόγω του πολύ υψηλού σημείου εκκίνησης. Με τιμή εισαγωγής 4 ευρώ ανά φιάλη 750 ml, ένας δασμός 150% μετατρέπει το κόστος σε 10 ευρώ πριν από τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις. Αν ο δασμός πέσει στο 75% στο πρώτο στάδιο, το αντίστοιχο κόστος γίνεται 7 ευρώ, ενώ αν για τις επιλέξιμες κατηγορίες ακολουθήσει μείωση προς 20% στα επόμενα χρόνια, το κόστος υποχωρεί στα 4,8 ευρώ. Η διαφορά αυτή αλλάζει τη θέση των ευρωπαϊκών (και ελληνικών) κρασιών σε προϊόν που μπορεί να βρει χώρο σε περισσότερα κανάλια διανομής.
Για τους χυμούς φρούτων, ο σημερινός δασμός 55% λειτουργεί πάντα υπέρ των ανταγωνιστών, είτε από το εσωτερικό της Ινδίας, είτε από τρίτες χώρες. Αν ένας χυμός εισάγεται με 1 ευρώ ανά λίτρο, ο δασμός προσθέτει 0,55 ευρώ. Σε καθεστώς μηδενικού δασμού μετά την περίοδο προσαρμογής, αυτό το 0,55 ευρώ παύει να υφίσταται. Η Ινδία ήδη εισάγει χυμούς σε ορισμένες βασικές κατηγορίες, με ενδεικτικές ροές εκατοντάδων τόνων ετησίως από μεγάλους προμηθευτές, στοιχείο που δείχνει ότι υπάρχει αγορά ακόμη κι αν σήμερα η Ελλάδα απουσιάζει.
Στο κρέας αιγοπροβάτων, με ενδεικτική τιμή εισαγωγής 10 ευρώ ανά κιλό, ο σημερινός δασμός 33% ισοδυναμεί με 3,3 ευρώ ανά κιλό, επιβάρυνση που θα μειωθεί και τελικά θα εξαφανιστεί καθώς θα «τρέχει» η περίοδος μετάβασης.
Τι εξάγει σήμερα η Ελλάδα στην Ινδία
Το δεύτερο, εξίσου κρίσιμο, ερώτημα είναι από ποια «βάση» ξεκινά η Ελλάδα στην ινδική αγορά. Τα σημερινά μεγέθη δείχνουν ότι, αν και υπάρχουν προοπτικές, οι εξαγωγές της χώρας είναι περιορισμένες.
Με βάση τα στοιχεία UN Comtrade, οι εξαγωγές ελληνικού παρθένου ελαιόλαδου στην Ινδία το 2024 διαμορφώθηκαν σε 11.757 κιλά, αξίας περίπου 114.000 δολαρίων.
Στο κρασί, οι ελληνικές εξαγωγές προς Ινδία το 2023 ήταν 1.409 λίτρα, αξίας μόλις 3.580 δολαρίων, δηλαδή ποσότητες που παραπέμπουν σε διάσπαρτες τοποθετήσεις σε εξειδικευμένα σημεία.
Στους χυμούς φρούτων και στο κρέας αιγοπροβάτων, τα στοιχεία εμπορίου δείχνουν πρακτικά μηδενική παρουσία. Για βασικές κατηγορίες χυμών, όπως πορτοκαλοχυμός και μηλοχυμός σε τυποποιημένη μορφή, δεν εμφανίζεται καταγεγραμμένη εξαγωγική δραστηριότητα της Ελλάδας προς την Ινδία το 2024.
Αντίστοιχα, δεν καταγράφεται εξαγωγή προς την Ινδία για βασικές κατηγορίες κρέατος προβάτου. Το παραπάνω υπογραμμίζει ότι το όφελος για την Ελλάδα δεν θα έρθει αυτόματα από τη μείωση των δασμών, αλλά χρειάζεται συστηματική δουλειά και «χτίσιμο» επαφών.
Αξίζει να σημειωθεί, η συμφωνία ενσωματώνει πλαίσιο προστασίας γεωγραφικών ενδείξεων, το οποίο μειώνει τον κίνδυνο απομιμήσεων και ενισχύει την αξία των επώνυμων ευρωπαϊκών προϊόντων.
