Τα πυρά των κομμάτων δέχτηκε το ΥΠΕΝ με αφορμή τα όσα ορίζουν οι συμβάσεις υδρογονανθράκων με τη Chevron για την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα, στην περίπτωση των δύο θαλάσσιων οικοπέδων νοτίως της Κρήτης.
Στην πρώτη συζήτηση που έλαβε χώρα σήμερα στην επιτροπή παραγωγής και εμπορίου της Βουλής, τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαμαρτυρήθηκαν αρχικά για το σύντομο χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους, δηλαδή 2-3 ημέρες, ώστε να εξετάσουν τις 1.000 και πλέον σελίδες του σχεδίου νόμου για τις τέσσερις συμβάσεις των υδρογονανθράκων που υπεγράφησαν με Chevron-HELLENiQ Energy.
Ο υπουργός περιβάλλοντος και ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου απάντησε λέγοντας ότι “πρέπει να στείλουμε ως Βουλή το μήνυμα προς τη Chevron ότι είμαστε έτοιμοι να δεσμευτούμε χωρίς δεύτερες σκέψεις”, ενώ η ταχύτητα είναι σημαντική στην όλη διαδικασία.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ο τομεάρχης ενέργειας, Φραγκίσκος Παρασύρης επισήμανε ότι πρώτο το ΠΑΣΟΚ προχώρησε σε ένα σχέδιο για τους υδρογονάνθρακες, με τις συμφωνίες του το 2011 και το Νόμο Μανιάτη. Επίσης, άφησε αιχμές για την αλλαγή πλεύσης της κυβέρνησης της ΝΔ, που ενώ ήταν αντίθετη παλαιότερα στους υδρογονάνθρακες ακολούθως έκανε στροφή 180 μοιρών.
Στα επιμέρους σημεία, ο κ. Παρασύρης τόνισε ότι προβληματίζουν τα εξής: Στην πρότυπη σύμβαση προβλεπόταν ο ρόλος τριών εμπειρογνωμόνων στη διαδικασία, όμως εν τέλει αφαιρέθηκε το γαλλικό ινστιτούτο και περιορίστηκαν μόνο σε φορείς από Αμερική και Αγγλία.
Επιπλέον, προβλέπεται η αναθεώρηση των γεωγραφικών ορίων των θαλάσσιων τεμαχίων, εφόσον ολοκληρωθεί συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ ή της υφαλοκρηπίδας με γειτονικές χώρες. Η συγκεκριμένη διάταξη αφορά τις δύο από τις συμβάσεις, για τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης.
“Πρόκειται για θέμα εθνικής σημασίας που χρήζει απάντησης. Οι μέχρι σήμερα συμβάσεις δεν είχαν αυτή τη ρήτρα. Γιατί χρειάζεται αυτή η πρόβλεψη για τα πλευρικά όρια των οικοπέδων, τα οποία εφάπτονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο;”, πρόσθεσε ο βουλευτής.
Από την πλευρά του, ο τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ, Μίλτος Ζαμπάρας, στάθηκε στο ίδιο θέμα λέγοντας ότι η σύμβαση προβλέπει ένα πλαίσιο που εξυπηρετεί πρωτίστως άλλα συμφέροντα, απευθύνοντας το ερώτημα μήπως προστέθηκαν διατάξεις κατόπιν απαίτησης της Chevron. Έκανε λόγο παράλληλα για πρόσδεση της χώρας μας στο αμερικανικό άρμα στα ενεργειακά μέσω των εν λόγω συμβάσεων.
Αντίστοιχες αιχμές άφησαν για την ΑΟΖ και οι εκπρόσωποι των υπολοίπων κομμάτων, ζητώντας να μάθουν και αν είναι ενήμερο το Υπουργείο Εξωτερικών για την επίμαχη διάταξη.
Παπασταύρου: Νομική πρακτική ο όρος για την οριοθέτηση, δεν συνιστά αποδοχή καμίας κατάστασης
Στο διεθνές περιβάλλον της αβεβαιότητας η οικονομική και πολιτική σταθερότητα, η στρατιωτική δύναμη και η ενεργειακή ανθεκτικότητα αποκτούν πρωταρχική σημασία, υποστήριξε στην απάντησή του ο υπουργός, Σταύρος Παπασταύρου.
Ανέφερε ότι σήμερα γίνεται ένα σημαντικό άλμα μέσω των συμφωνιών με Chevron-ExxonMobil, ώστε η Ελλάδα από αξιόπιστος κόμβος να γίνει και παραγωγός αερίου. “Η προοπτική αυτή δεν προεξοφλείται, διότι εξαρτάται από την ανακάλυψη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, αλλά ούτε μπορούμε να την υποτιμήσουμε”.
“Δεσμευόμαστε ότι οι διαδικασίες θα τρέξουν, ώστε σε 12 μήνες να επιχειρήσουμε την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο μετά από πολλές δεκαετίες. Θα είναι απόρροια μιας εθνικής επιτυχίας που ξεκίνησε από το Νόμο Μανιάτη και το αναγνωρίζουμε. Και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια, δεν την σαμπόταρε”, αναγνώρισε ο υπουργός.
Πλέον έχει έρθει η ώρα αυτή η διαχρονική προσπάθεια να φτάσει στο σημείο της εξερεύνησης, ώστε να δούμε αν έχουμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα. Όπως κινήθηκαν γρήγορα οι διαδικασίες στο Ιόνιο, έτσι θα κινηθούν και στην περίπτωση της Chevron, ώστε να είναι έτοιμες ήδη στο β΄ εξάμηνο του 2026 οι πρώτες γεωφυσικές μελέτες.
Παράλληλα, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι είναι είναι σαφές πως μια ιδιωτική συμφωνία δεν εκχωρεί κανένα δικαίωμα, όμως το γεγονός ότι οι δύο μεγαλύτερες πετρελαϊκές βρίσκονται στην Ελλάδα δείχνει ψήφο εμπιστοσύνης.
“Μιλάμε για μια περιοχή μη οριοθετημένη, για την οποία τον περσινό Αύγουστο έβγαιναν βίντεο από συναντήσεις της τουρκικής πετρελαϊκής με τη Λιβύη και έκαναν ενστάσεις, στην οποία πλέον έρχεται η Chevron και λέει ‘υπογράφω’. Ας κάνουμε λοιπόν κριτική, αλλά μας παρακολουθούν”, πρόσθεσε ο υπουργός.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμβατική πρόβλεψη ακραίων περιπτώσεων είναι μια νομική πρακτική που έχει να κάνει με την προστασία από αποζημιώσεις και την κατανομή της ευθύνης. Δεν συνιστά αποδοχή των περιπτώσεων αυτών. Αναφορικά με την ΑΟΖ, υπάρχει η μέση γραμμή Κρήτης-Λιβύης, που αν μετακινηθεί μέσω κάποιας συμφωνίας, συμπαρασύρει τα πλευρικά όρια των οικοπέδων και έτσι ερμηνεύεται η σχετική πρόβλεψη.
Ταυτόχρονα, σε περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ του κράτους και μιας πετρελαϊκής, δεν μπορεί να οριστεί εμπειρογνώμων που δεν δέχεται ο εκμισθωτής, πρόσθεσε ο υπουργός αναφορικά με το θέμα των εμπειρογνωμόνων.
Τέλος, να σημειώσουμε ότι αποφασίστηκε να γίνουν συνολικά τρεις συνεδριάσεις της επιτροπής πριν οι συμβάσεις περάσουν στην Ολομέλεια. Η επόμενη έχει προγραμματιστεί για το πρωί της Τρίτης 10/3 όπου θα γίνει η ακρόαση των φορέων. Εκεί θα συμμετέχουν εκπρόσωποι μεταξύ άλλων των Chevron, HELLENiQ Energy, ΔΕΣΦΑ και Energean. Θα ακολουθήσει η τρίτη και τελευταία συνεδρίαση την Τετάρτη, 11/3.
