Διαφορετικές απόψεις σχετικά με την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου εκφράστηκαν τις προηγούμενες ημέρες από κράτη-μέλη της G7 και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ). Εν τέλει αποφασίστηκε η αξιοποίηση 400 εκατ. βαρελιών, από ένα σύνολο 1,2 δισ., δηλαδή η μεγαλύτερη άντληση που έχει γίνει ποτέ στα χρονικά.
Χώρες όπως η Ιαπωνία πίεσαν ώστε να προχωρήσει σύντομα η αποδέσμευση, καθώς αντιμετωπίζουν εντονότερο πρόβλημα από άλλες. Στον αντίποδα, οι ΗΠΑ εμφανίστηκαν πιο διστακτικές, αφού προφανώς δεν ήθελαν να δώσουν και το μήνυμα ότι τα πράγματα είναι υπερβολικά πιεσμένα στην αγορά πετρελαίου ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής τους επέμβασης. Όσον αφορά τα μέλη της G7, οι ΗΠΑ διαθέτουν σήμερα το 41% των συνολικών στρατηγικών αποθεμάτων, η Ιαπωνία το 26%, η Γαλλία το 12% και η Γερμανία το 11%. Εν τέλει, ο ΙΕΑ από κοινού με τις κυβερνήσεις αποφάσισαν μια άντληση 400 εκατ. βαρελιών από το στρατηγικό απόθεμα, δηλαδή ένα σημαντικό κλάσμα των συνολικών βαρελιών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αξίζει, πάντως, να συγκρίνουμε αυτά τα 400 εκατ. βαρέλια με τη διαταραχή που παρατηρείται σήμερα στον εφοδιασμό λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο. Μέσω των Στενών του Ορμούζ διακινείται περί το 20 – 25% του παγκόσμιου πετρελαίου ή κάτι παραπάνω από 20 εκατ. βαρέλια/ημέρα.
Η διαταραχή δεν επηρεάζει το σύνολο αυτών των εξαγωγών, καθώς το ίδιο το Ιράν συνεχίζει να εξάγει αργό πετρέλαιο, ενώ η Σαουδική Αραβία έχει ανακατευθύνει ποσότητες προς την Ερυθρά Θάλασσα, που εξομαλύνουν κάπως τα πράγματα. Σε αυτούς τους όγκους προστίθενται και ορισμένοι ακόμα από τα τάνκερ που τολμούν να περάσουν τα Στενά. Σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλίας, ο αριθμός των «θαρραλέων» δεξαμενοπλοίων έχει αυξηθεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα, με άγνωστο προς το παρόν το αποτέλεσμα.
Αν δεχτούμε ότι η απώλεια τροφοδοσίας αγγίζει το μισό της μέγιστης, δηλαδή περί τα 10 εκατ. βαρέλια/ημέρα, τότε η αποδέσμευση από τα στρατηγικά αποθέματα που συζητείται, αντιστοιχεί σε περίπου 40 ημέρες εφοδιασμού για τις χώρες που θα τα αξιοποιήσουν. Σε περίπτωση που η κρίση κρατήσει παραπάνω, τότε είτε θα χρειαστεί νέα άντληση, είτε θα παρατηρηθούν ελλείψεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ακόμα, όμως, και αν τα πράγματα ομαλοποιηθούν μετά από κάποιο διάστημα, οι ποσότητες που καταναλώθηκαν από τα στρατηγικά αποθέματα θα πρέπει ακολούθως να επιστραφούν για να τα ξαναγεμίσουν. Κάτι που από μόνο του θα ανεβάσει τη ζήτηση για πετρέλαιο και προφανώς θα ασκήσει και μια ανοδική πίεση στις τιμές, που ενδεχομένως να μην επιστρέψουν στα χαμηλά που βρίσκονταν πριν.
Η λογική των κυβερνήσεων σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ότι αξίζει να καταναλώσει κανείς πετρέλαιο από το στρατηγικό απόθεμα σήμερα που οι τιμές είναι πανάκριβες, και να το γεμίσει αργότερα έναντι τιμής σαφώς χαμηλότερης. Πάντως, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι μιλάμε για ένα ενεργειακό «δάνειο».
Στην αποδέσμευση 160 εκατ. βαρελιών είχε προχωρήσει παλαιότερα ο ΙΕΑ, κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2022. Όμως, χώρες όπως οι ΗΠΑ δεν αναπλήρωσαν τις ποσότητες στον επιθυμητό βαθμό στα χρόνια που ακολούθησαν. Μάλιστα, τότε αρκετοί είχαν κατηγορήσει το Λευκό Οίκο ότι χρησιμοποίησε το απόθεμα για να σταθεροποιήσει τις τιμές, παρά για τον καταστατικό του σκοπό, που είναι η αντιμετώπιση πραγματικών ελλείψεων στην αγορά.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα απόφαση του ΙΕΑ δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες για το ρυθμό με τον οποίο θα διατεθούν οι ποσότητες. Πρόκειται για σημαντική μεταβλητή, που θα γίνει γνωστή με περαιτέρω αποφάσεις στο εξής.
