Με φόντο τους πολέμους αλλά και τους αμυντικούς εξοπλισμούς των χωρών όλου του κόσμου, λόγω της ρευστής γεωπολιτικής και οικονομικής κατάστασης, το 2025 ξοδεύτηκαν 2,887 δισ. δολάρια για τις παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες, με πρωταθλήτριες τις υπερδυνάμεις: ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα.
Ειδικότερα, ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία ξόδεψαν συνολικά 1,48 τρισ. δολάρια για αμυντικό εξοπλισμό και ανάγκες που προέκυψαν λόγω πολέμων και αποτελούν τις χώρες που ξεχώρισαν ως προς την κούρσα εξοπλισμών το 2025, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε σε έκθεσή του το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη με έδρα τη Στοκχόλμη (SIPRI).
Όπως ανέφερε ερευνητής του Ινστιτούτου για το συγκεκριμένο θέμα, το ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ που διοχετεύεται στις στρατιωτικές δαπάνες, ήταν το υψηλότερο από το 2009 πέρυσι. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ήταν η ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά που οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η αύξηση σε ετήσια βάση έφτασε το 2,9% σε πραγματικές τιμές, παρά το ότι οι ΗΠΑ μείωσαν ελαφρώς τις σχετικές δαπάνες. Συγκεκριμένα, δαπάνησαν 954 δισ. δολάρια, ποσό μειωμένο κατά 7,5% σε σύγκριση με το 2024.
Η μείωση αυτή οφείλεται στο γεγονός πως δεν εγκρίθηκε κανένα νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας στην Ουκρανία, αντίθετα με τα τρία προηγούμενα χρόνια, όπου η Ουάσινγκτον είχε εγκρίνει οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία, ύψους 127 δισ. δολάρια. Ωστόσο, για το 2026 το αμερικανικό Κογκρέσο έχει εγκρίνει για το 2026 κονδύλι που ξεπερνά το 1 τρισ. δολάρια λόγω των αναγκών που προκύπτουν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Η Ευρώπη και η θέση της Ελλάδας
«Πρωταθλήτρια» για τις στρατιωτικές δαπάνες το 2025 ήταν η Ευρώπη (η έκθεση περιλαμβάνει εδώ Ρωσία και Ουκρανία), όπου οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 14%, φτάνοντας τα 864 δισ. κυρίως λόγω του πολέμου ανάμεσα σε Μόσχα και Κίεβο, αλλά και μερικής απεμπλοκής των ΗΠΑ, που κινητοποίησε τα κράτη – μέλη της Ένωσης.
Η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ συγκριτικά με άλλες χώρες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, καθώς δαπάνησε 8,4 δις. για το 2025, αυξάνοντας κατά 5,6% το ποσοστό της σε πραγματικούς όρους. Παγκοσμίως είναι στην 34η θέση ως προς τις απόλυτες δαπάνες, δίνοντας το 3% του ΑΕΠ της.
Η Γερμανία, που κατατάσσεται τέταρτη παγκοσμίως σε όρους δαπανών, τις αύξησε κατά 24% το 2025, στα 114 δισ. δολάρια. Η Ισπανία αύξησε επίσης κατά πολύ τις δαπάνες της, κατά 50%, στα 40,2 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας το 2% του ΑΕΠ για πρώτη φορά μετά το 1994.
Οι δαπάνες της Ρωσίας αυξήθηκαν κατά 5,9% και έφθασαν τα 190 δισ. δολάρια, ή το 7,5% του ΑΕΠ. Η Ουκρανία τις αύξησε κατά 20% και έφθασαν τα 84,1 δισ. δολάρια, ή το 40% του ΑΕΠ.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή
Εντύπωση προκαλεί ότι οι στρατιωτικές δαπάνες στη Μέση Ανατολή, παρά τις αναταραχές στην περιοχή, αυξήθηκαν οριακά, κατά 0,1% φθάνοντας τα 218 δισ. δολάρια.
Στο Ιράν οι στρατιωτικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 5,6% και συρρικνώθηκαν στα 7,4 δισ. δολάρια. Η μείωση αυτή εξηγείται κυρίως από το γεγονός ότι ο πληθωρισμός σε ετήσια βάση ήταν υψηλός, δηλαδή στο 42%, ενώ οι δαπάνες σε ονομαστικούς όρους αυξήθηκαν.
Για το Ισραήλ, η μείωση κατά 4,9% στα 48,3 δισ. δολάρια αντανακλά κυρίως την αποκλιμάκωση, για κάποιο διάστημα, του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας (συνολικά μερικές εβδομάδες εκεχειρίας). Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι στρατιωτικές δαπάνες ήταν αυξημένες κατά 97% σε σύγκριση με εκείνες του 2022.
Στην περιφέρεια Ασίας-Ωκεανίας, οι δαπάνες έφτασαν συνολικά τα 681 δισ. δολάρια, ήταν αυξημένες κατά 8,5% σε σύγκριση με το 2024. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδό τους από το 2009.
Ο κύριος λόγος της αύξησης ήταν η πολιτική της Κίνας, που αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες της κάθε χρόνο τις τρεις τελευταίες δεκαετίες και το 2025 διέθεσε κάπου 336 δικ. Δολάρια. Παράλληλα, η αύξηση αποδίδεται στην αντίδραση ορισμένων άλλων κρατών, όπως η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Ταϊβάν μπροστά σε αυτή που εκλαμβάνουν ως «κινεζική «απειλή»,.
Η Ιαπωνία αύξησε τις στρατιωτικές δαπάνες της κατά 9,7% στα 62,2 δισ. δολάρια ή αλλιώς στο 1,4% του ΑΕΠ (το υψηλότερο ποσοστό από το 1958) ενώ η Ταϊβάν κατά 14% στα 18,2 δισ. δολάρια.
