«Καμπανάκι» για το παραγωγικό μοντέλο στην Ελλάδα αποτελεί η κυριαρχία της ιδιωτικής κατανάλωσης στο ΑΕΠ καθώς τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι η οικονομία συνεχίζει να στηρίζεται κυρίως στη ζήτηση των νοικοκυριών, ενώ οι επενδύσεις και η εξωστρέφεια παραμένουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Όπως επισημαίνει η Ενδιάμεση Έκθεση της ΓΣΕΕ, οι επενδύσεις αυξάνονται ως ποσοστό του ΑΕΠ, όμως παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2025 οι επενδύσεις αντιστοιχούν στο 16,9% του ΑΕΠ, έναντι 21,3% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαφορά αυτή σημαίνει ότι, ακόμη και σε περίοδο ανάκαμψης, η οικονομία προσθέτει λιγότερο νέο κεφάλαιο σε σχέση με την Ευρώπη, κάτι που περιορίζει το εύρος του παραγωγικού εκσυγχρονισμού και την ταχύτητα ενίσχυσης της παραγωγικότητας, και αναδεικνύει ως κομβικό παράγοντα της εγχώριας ανάπτυξης την ιδιωτική κατανάλωση.
Πιο συγκεκριμένα, η κατανάλωση των νοικοκυριών το γ΄ τρίμηνο του 2025 διαμορφώθηκε στο 67,7% του ΑΕΠ, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό είναι 51,1%. Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι στην Ελλάδα η εγχώρια ζήτηση έχει δυσανάλογα μεγάλο βάρος στη συνολική οικονομική δραστηριότητα. Όταν το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ προέρχεται από την κατανάλωση, η πορεία της ανάπτυξης γίνεται πιο ευαίσθητη στις μεταβολές του διαθέσιμου εισοδήματος, στον πληθωρισμό και στο κόστος δανεισμού, επειδή αυτοί οι παράγοντες καθορίζουν άμεσα τη δυνατότητα δαπάνης των νοικοκυριών.
Την ίδια στιγμή, το εξωτερικό ισοζύγιο δείχνει ότι η ζήτηση καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές. Το εμπορικό έλλειμμα διευρύνεται από 0,8% του ΑΕΠ το 2019 σε 3,9% το 2025, αναδεικνύοντας τη χρόνια εισαγωγική εξάρτηση της οικονομίας. Όταν η κατανάλωση αυξάνει ταχύτερα από την παραγωγική βάση και τις εξαγωγικές δυνατότητες, ένα μεγαλύτερο μέρος της πρόσθετης ζήτησης καταλήγει σε εισαγόμενα προϊόντα και εισροές, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση να αποτυπώνεται στο ισοζύγιο αγαθών.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η επενδυτική ανάκαμψη των τελευταίων ετών δεν έχει τέτοια σύνθεση που να ενισχύει με συνέπεια την παραγωγικότητα και τον παραγωγικό μετασχηματισμό. Το μερίδιο των επενδύσεων σε κατοικίες στο σύνολο των επενδύσεων αυξήθηκε από 7,1% το 2019 σε 19% το 2025, ενώ οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό μειώνονται από 26,8% σε 21,3% και οι επενδύσεις σε τεχνολογία, πληροφορική και επικοινωνία από 9,3% σε 8%. Οι μεταβολές αυτές στην κατανομή των επενδυτικών πόρων δεν δημιουργούν συνθήκες ουσιαστικής βελτίωσης των ποιοτικών παραμέτρων του αναπτυξιακού υποδείγματος, αναβάθμισης δεξιοτήτων και δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας.
Με βάση αυτά τα μεγέθη, η εικόνα που προκύπτει είναι ένα παραγωγικό μοντέλο που παραμένει καταναλωκεντρικό, με επενδύσεις χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με μια επενδυτική διάρθρωση που δεν ενισχύει όσο θα μπορούσε τις πιο παραγωγικές συνιστώσες της οικονομίας.
