Η χαρτογράφηση του μέλλοντος δεν ήταν ποτέ εύκολη υπόθεση, πόσω μάλλον όταν η αβεβαιότητα έχει καθιερωθεί ως η νέα κανονικότητα. Με την είσοδο της νέας χρονιάς να συνοδεύεται ήδη από πολλές και μεγάλες εξελίξεις, το newsit.gr συνομιλεί με τον Δημήτρη Δημητριάδη, futurist και συγγραφέα του βιβλίου «2049: Οδηγίες χρήσης για το μέλλον της ανθρωπότητας», σε μια απόπειρα προοπτικής διερεύνησης (foresight).
Ο κ. Δημητριάδης δεν επιχειρεί να «μαντέψει» τι θα συμβεί το 2049. Αντίθετα, μιλά για τη στρατηγική πρόγνωση ως εργαλείο κατανόησης και προετοιμασίας: ένα διεπιστημονικό πεδίο που, όπως υπογραμμίζει, «δεν κάνει προβλέψεις, αλλά δημιουργεί αποτελεσματικά σενάρια». Στόχος δεν είναι η βεβαιότητα, αλλά η ετοιμότητα απέναντι στην αλλαγή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όπως σημειώνει, στη στρατηγική πρόγνωση «δεν μιλάμε για ένα μέλλον, αλλά για τα μέλλοντα στον πληθυντικό». Η πρακτική αυτή επιτρέπει σε επιχειρήσεις, οργανισμούς και κράτη να κοιτούν πέρα από τον ορίζοντα της τριετίας ή της πενταετίας και να σχεδιάζουν πολιτικές, για παράδειγμα, «για τα παιδιά που θα γεννηθούν σε δεκαπέντε χρόνια».
Η στρατηγική πρόγνωση βασίζεται σε εργαλεία που «σκανάρουν» τον ορίζοντα: τεχνολογικές εξελίξεις, κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, γεωπολιτικές εντάσεις. Όλα συνθέτουν, όπως λέει, «ένα πολυπαραγοντικό σύστημα όπου η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα».
Η στρατηγική προόραση κάνει χρήση των λεγόμενων «ασθενών σημάτων», δηλαδή φαινομένων που καταγράφονται σε περιορισμένες πληθυσμιακές ομάδες. Ταυτόχρονα, ερμηνεύει τις τάσεις και τις μεγατάσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, ο Δημήτρης Δημητριάδης αναφέρει ότι πρόκειται για «τεχνολογία γενικού σκοπού που μεταβάλλει την καθημερινότητά μας, όπως, για παράδειγμα, ο ηλεκτρισμός», και ότι θα επιφέρει περαιτέρω αλλαγές από το 2026 και μετά. «Επαγγέλματα μετασχηματίζονται, ενώ η ενεργειακή κρίση συναντά τη γεωπολιτική κρίση, η οποία συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη της ενεργοβόρου ΑΙ». Όπως αναφέρει, η προσοχή είναι στραμμένη στο δίπολο ΗΠΑ – Κίνας, το οποίο μετατρέπει και την τεχνητή νοημοσύνη σε πεδίο γεωπολιτικής ισχύος.
Ως εκ τούτου, τα νέα δεδομένα που διαμορφώνει η τεχνητή νοημοσύνη, σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση και τη γεωπολιτική αστάθεια, αναμένεται να πυροδοτήσουν βαθιές αλλαγές και τη φετινή χρονιά.
Πώς πρέπει να αξιοποιήσουν τους καρπούς της στρατηγικής προόρασης όσοι λαμβάνουν αποφάσεις – επιχειρηματίες και πολιτικοί; Στο επίκεντρο, απαντά, πρέπει να παραμείνει ο άνθρωπος. «Αντιμετωπίζουμε την τεχνητή νοημοσύνη ως τεχνολογικό ζήτημα. Ψάχνουμε για υποδομές και για δεδομένα, ενώ η πραγματικότητα είναι ότι πρόκειται για μια ανθρώπινη λύση. Το AI έρχεται να επαυξήσει τις ανθρώπινες δεξιότητες. Γι’ αυτό οι επιχειρηματίες πρέπει να εστιάσουν στις ομάδες τους, να επενδύσουν σε upskilling και reskilling και να αναγνωρίσουν ποιες προτεραιότητες μπορεί να αναδείξει η τεχνητή νοημοσύνη. Στόχος δεν πρέπει να είναι η αντικατάσταση του προσωπικού, αλλά το πώς θα παραχθεί αξία με το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό μέσω της τεχνητής νοημοσύνης».
Παράλληλα, όσοι λαμβάνουν αποφάσεις οφείλουν να διαμορφώνουν έναν χρονικό ορίζοντα που ξεπερνά την τριετία ή την πενταετία. «Αυτή τη στιγμή έχουμε και την πληροφόρηση και τα εργαλεία να δημιουργήσουμε υπεραξίες σε ένα περιβάλλον όπου οι δεξιότητες – η ουσία δηλαδή που έχει να κάνει με τη δημιουργικότητα του ανθρώπου – θα έχουν μεγαλύτερη αξία από ποτέ. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει υπολογισμούς και ταχύτατα μηχανικές εργασίες, αλλά η δημιουργικότητα και η ανθεκτικότητα του ανθρώπου, σε συνδυασμό με την ταχύτητα και την ευκολία της ΑΙ, μπορούν να φέρουν απτά αποτελέσματα ακόμη και για μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα».
