Μια νέα παρέμβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με στόχο την ουσιαστικότερη προστασία της πρώτης κατοικίας, προανήγγειλε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο Live News και στον Νίκο Ευαγγελάτο.
Ο πυρήνας της ρύθμισης είναι ότι ο οφειλέτης θα μπορεί, εφόσον το επιλέξει, να ζητά τη διάσωση μόνο της πρώτης κατοικίας του, χωρίς στον υπολογισμό της πρότασης ρύθμισης στον εξωδικαστικό μηχανισμό να συνυπολογίζεται η αξία των υπόλοιπων περιουσιακών του στοιχείων.
Η αλλαγή αυτή μεταβάλλει ουσιαστικά τη λογική με την οποία παράγεται η πρόταση του εξωδικαστικού. Αντί να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της ακίνητης περιουσίας, ο αλγόριθμος θα εξετάζει μόνο την αξία της κατοικίας που πρόκειται να διασωθεί, εφόσον αυτό ζητήσει ο ίδιος ο οφειλέτης. Με βάση αυτή την αξία, αλλά και τα εισοδήματά του, θα διαμορφώνεται τόσο η μηνιαία δόση όσο και το ύψος της διαγραφής οφειλής.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, ως αξία της κατοικίας θα υπολογίζεται εκείνη που ήδη προβλέπεται στον νόμο του εξωδικαστικού, δηλαδή το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ της εμπορικής αξίας όπως τη δηλώνει ο πιστωτής στο σύστημα και της αξίας ΕΝΦΙΑ. Εφόσον η αξία της κύριας κατοικίας είναι χαμηλότερη από τις συνολικές οφειλές προς τους χρηματοδοτικούς φορείς, η πρόταση που θα παράγεται αναμένεται να οδηγεί σε μεγαλύτερο «κούρεμα» και σε χαμηλότερη δόση.
Το αντάλλαγμα για αυτή τη δυνατότητα είναι πως η πρόταση του εξωδικαστικού θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη, εκτός της πρώτης κατοικίας. Η εκποίηση αυτή θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά, μέσω της διαδικασίας e-auction.
Στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δοθεί μια πιο πρακτική δεύτερη ευκαιρία σε οφειλέτες που μέχρι σήμερα έβλεπαν την παραγόμενη πρόταση να επιβαρύνεται σημαντικά από την ύπαρξη δευτερευόντων ακινήτων. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, τα ακίνητα αυτά δεν ήταν εύκολο να ρευστοποιηθούν, είτε λόγω έλλειψης αγοραστικού ενδιαφέροντος είτε λόγω χαμηλής εμπορικής αξιοποίησης, με αποτέλεσμα να ανεβάζουν το βάρος της πρότασης χωρίς να λύνουν το πρόβλημα.
Η φιλοσοφία της παρέμβασης παραπέμπει στα παλαιότερα εργαλεία προστασίας κατοικίας, τα οποία στηρίζονταν στη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας του ακινήτου που διασώζεται. Το ίδιο μοντέλο ακολουθεί και εδώ. Ο οφειλέτης θα μπορεί να κρατήσει την κύρια κατοικία του, αποπληρώνοντας σταδιακά την αξία της προς τους πιστωτές, ενώ τα υπόλοιπα ακίνητα θα οδηγούνται σε ρευστοποίηση.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο οφειλέτης δεν θα δεσμεύεται αυτομάτως από την πρόταση που θα παράγει ο αλγόριθμος. Θα έχει το δικαίωμα είτε να την αποδεχθεί είτε να την απορρίψει. Αν την αποδεχθεί, θα ακολουθεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης με όλους τους σχετικούς όρους, δηλαδή τη δόση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας και την εκποίηση των λοιπών ακινήτων.
