Να βάλει τάξη στον τομέα των επιδομάτων προσδοκά η κυβέρνηση με την έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Μητρώου Παροχών και Ενισχύσεων μέσα στο έτος, αν και το έργο δεν θα είναι εύκολο καθώς πρόκειται για εκατομμύρια διασταυρώσεις στοιχείων.
Με τον στόχο να είναι να ξεκαθαρίσει «ποιος παίρνει τι» σε ό,τι αφορά τις διάφορες παροχές του κράτους, το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει έως τον Ιούνιο του 2026, είναι η κεντρική βάση όπου συγκεντρώνονται, σε επίπεδο Δημοσίου, οι πληροφορίες για παροχές και ενισχύσεις που καταβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα. Στη συνέχεια, αφού δημιουργηθεί ένας ψηφιακός φάκελος για κάθε πολίτη, μέσα από ελέγχους και διασταυρώσεις αναμένεται να βγουν στην επιφάνεια όσοι εισπράττουν ενισχύσεις που δεν δικαιούνται λόγω μη πλήρωσης των εισοδηματικών και περιουσιακών προϋποθέσεων, ή ακόμα και περιπτώσεις όπου πολίτες λαμβάνουν πολλαπλά επιδόματα τα οποία επικαλύπτονται.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Υπεύθυνη για την διαδικασία αυτή είναι η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τη συνεργασία του ΓΛΚ, ενώ η ΑΑΔΕ –η οποία έχει αναλάβει να «τρέξει» το Μητρώο- έχει τεχνικό και διαχειριστικό ρόλο.
Επί του παρόντος, η διαδικασία βρίσκεται στην φάση της προετοιμασίας προτού βγει στον «αέρα» το σύστημα.
Πρόκειται για ένα δαιδαλώδες έργο καθώς αφορά ένα σύνολο δικαιούχων που φτάνει έως τα 3,2 εκατομμύρια πολίτες, που εισπράττουν περίπου 13 δισ. ευρώ τον χρόνο. Ας σημειωθεί, πως αυτό δεν είναι απαραίτητα αριθμός μοναδικών δικαιούχων αλλά το ανώτατο μέγεθος και περιλαμβάνει επικαλύψεις, καθώς ο ίδιος πολίτης μπορεί να εμφανίζεται σε περισσότερες από μία κατηγορίες. Για παράδειγμα, ενδέχεται κάποιος που λαμβάνει το επίδομα θέρμανσης να λαμβάνει και ενίσχυση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, άρα για ένα άτομο αντιστοιχούν παραπάνω από μία αιτήσεις. Ωστόσο, αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο δημιουργείται το νέο Μητρώο, για να υπάρξουν έλεγχοι και διασταυρώσεις σε αυτές τις 3,2 εκατ. αιτήσεις, και να φανεί, τελικά, πώς κατανέμονται και σε ποιους πάνε τα κρατικά χρήματα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ενδεικτικά, ο ΟΠΕΚΑ σε έναν τυπικό κύκλο πληρωμών καταβάλλει παροχές σε πάνω από 1,1 εκατ. δικαιούχους, το επίδομα θέρμανσης κινείται σε κλίμακα άνω του 1 εκατ. αιτήσεων ανά περίοδο, η ΔΥΠΑ καταγράφει περίπου 248.000 επιδοτούμενους ανέργους και η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του ΟΠΕΚΕΠΕ κινείται σταθερά γύρω στις 640.000 αιτήσεις.
Στην πιλοτική λειτουργία εντάχθηκαν μεταξύ άλλων το επίδομα θέρμανσης, επίδομα παιδιού, επίδομα γέννησης, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, επίδομα στέγασης, παροχές ανεργίας της ΔΥΠΑ, παροχές αναπηρίας κ.α.
Ποιοι θα δουν αλλαγές στα ποσά που εισπράττουν
Όπως αναφέρουν πηγές του οικονομικού επιτελείου στο newsit.gr, όταν μπουν σε βάθος οι διασταυρώσεις, εκτιμάται πως πολλές χιλιάδες πολίτες θα δουν μεταβολές στα ποσά που εισπράττουν είτε ανοδικά, είτε… καθοδικά.
Η πρώτη ομάδα είναι όσοι βρίσκονται κοντά στα εισοδηματικά ή περιουσιακά όρια και έχουν μεταβολές που δεν έχουν αποτυπωθεί σωστά ή έγκαιρα. Τέτοιες μεταβολές είναι, για παράδειγμα, αλλαγές στη σύνθεση νοικοκυριού, αλλαγές στην κατοικία ή μεταβολές στην εργασιακή κατάσταση που επηρεάζουν κριτήρια, κλίμακες και δικαιώματα.
Η δεύτερη ομάδα αφορά δικαιούχους που λαμβάνουν περισσότερες από μία παροχές και εμπίπτουν σε κανόνες σώρευσης. Το Μητρώο δίνει στους φορείς τη δυνατότητα να έχουν συνολική πληροφόρηση ανά φυσικό πρόσωπο, ώστε να ελέγχεται αν συντρέχουν παροχές που δεν επιτρέπεται να συνυπάρχουν ή αν πρέπει να υπολογιστούν διαφορετικά όταν επικαλύπτονται. Εδώ οι μεταβολές συνήθως προκύπτουν από επανυπολογισμό ή από εφαρμογή περιορισμών που δεν ενεργοποιούνταν εύκολα όταν τα δεδομένα ήταν διάσπαρτα.
Τρίτη πηγή αλλαγών είναι τα καθαρά διοικητικά και τεχνικά ζητήματα. Λάθος ή ανενεργό IBAN, ασυμφωνίες σε ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ, ελλιπή δικαιολογητικά, ασυνέπειες σε δηλώσεις κατοικίας ή μίσθωσης και διαφορετική εικόνα ανάμεσα σε μητρώα μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστέρηση, προσωρινή αναστολή ή αίτημα επικαιροποίησης στοιχείων, μέχρι να «κλείσει» η εκκρεμότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις αυτό δεν συνεπάγεται οριστική απώλεια δικαιώματος, αλλά ανάγκη διορθώσεων στοιχείων.
Ωστόσο, οι διασταυρώσεις δεν λειτουργούν μόνο ως μηχανισμός περικοπών. Όταν διορθώνονται στοιχεία ή αποτυπώνεται σωστά μια μεταβολή που ανεβάζει την επιλεξιμότητα ή την κλίμακα, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι και ενίσχυση του ποσού, καθώς σκοπός του συστήματος είναι να κινηθεί προς πιο συνεπή εφαρμογή των κανόνων ανά παροχή, είτε προς τα κάτω είτε προς τα πάνω.
