Μείωση φόρων για ελεύθερους επαγγελματίες και ενίσχυση εισοδημάτων για αγρότες, συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους

Στην εξειδίκευση των οικονομικών μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της 90ής ΔΕΘ προχώρησε το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης με επικεφαλής τον Κυριάκο Πιερρακάκη αναλύοντας ανά κατηγορία κοινωνικής ομάδας τι σημαίνουν οι εξαγγελίες που ενσωματώνονται στο πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Νίκος Παπαθανάσης και οι Υφυπουργοί Θάνος Πετραλιάς και Δημήτρης Μαρκόπουλος, ανέλυσαν ένα προς ένα τα μέτρα και απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.

Στη συνέντευξη τύπου, στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναλύθηκαν τα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, με δημοσιονομικό κόστος 940 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 5,4 δισ. ευρώ έως το 2030.

Σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, η οικονομία μεγάλωσε, η απασχόληση αυξήθηκε, όπως και οι επενδύσεις κι αυτός είναι ο λόγος που η κυβέρνηση είναι σε θέση να προσφέρει ένα πακέτο μέτρων 2,2 δισ. ευρώ που αγγίζει μεγάλη μερίδα πολιτών. Αυτό συνιστά δικαιοσύνη και ενσυναίσθηση, όπως είπε εστιάζοντας σε 4 πυλώνες πολιτικής της κυβέρνησης.

• ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για το σύνολο των κοινωνικών ομάδων (ελευθέρων επαγγελματιών, μισθωτών, συνταξιούχων, δημοσίων υπαλλήλων, αγροτών, ατόμων με αναπηρία)
• ενίσχυση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων
• κοινωνική πολιτική με έμφαση στο στεγαστικό, το δημογραφικό και την υγεία και
• ενίσχυση ενεργειακής αυτονομίας και μείωση κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Ελεύθεροι επαγγελματίες

Ειδικότερα για τους ελεύθερους επαγγελματίες, καταργούνται οι προσαυξήσεις στον υπολογισμό του ελάχιστου εισοδήματος. Προωθείται η απαλλαγή για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες από τις προσαυξήσεις βάσει του κύκλου εργασιών και της μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος.

Η απαλλαγή από τις προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας προσωπικού, κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες ισχύει από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027). Ισχύει επίσης επιπλέον επέκταση μείωσης 50% σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και ειδικές πρόνοιες για ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.

Προωθείται επίσης μείωση προκαταβολής φόρου ατομικών επιχειρήσεων από το 55% στο 50% από το φορολογικό έτος 2027 (δηλώσεις 2028).

Αγρότες

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος. Προωθείται μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026. Μειώσεις φόρου θα δουν περίπου 47.000 από τους 246.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες που βρίσκονται άνω του αφορολόγητου ορίου, το οποίο με τον μηδενισμό του συντελεστή αυξάνεται για αγρότη χωρίς τέκνα από 8.633 ευρώ σε 22.204 ευρώ.

Συνταξιούχοι

Προωθείται μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης του Νοεμβρίου σε συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και η διεύρυνση της ενίσχυσης στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο 2026. Δίνονται καθαρά επιπλέον 400 ευρώ στήριξη σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Θα λαμβάνουν την ενίσχυση επιπλέον 270.000 δικαιούχοι, συνολικά 2,2 εκατ. δικαιούχοι. Το ίδιο ποσό θα λαμβάνουν οι συνταξιούχοι άνω των 60 που λαμβάνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.

Δημόσιοι υπάλληλοι

Προωθείται αύξηση μισθών δημοσίων υπαλλήλων βάσει αύξησης κατώτατου. Σηματοδοτεί την αύξηση του μισθού κατά 80 ευρώ μηνιαίως μικτά έως τον Ιανουάριο του 2028.

Για τους δημοσίους υπαλλήλους προωθείται επίσηςενίσχυση 500 ευρώ μικτά ως επίδομα Χριστουγέννων από το 2027.

Κουμπαράς για κάθε παιδί που γεννιέται

Θέσπιση ειδικού επενδυτικού λογαριασμού όπου οι γονείς μπορούν να ανοίξουν για τα βρέφη κατά τα πρώτα δύο έτη από τη γέννησή τους, όπου η πολιτεία θα καταθέτει στο λογαριασμό το ποσό που βάζει κάθε χρόνο ο γονέας και μέχρι 1.200 ευρώ ετησίως, μέχρι τη συμπλήρωση των 18 ετών. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έδωσε έμφαση σε τέτοιες παρεμβάσεις όπως ο κουμπαράς για τη νέα γενιά. Πρόκειται για μέτρο που σηματοδοτεί αλλαγή νοοτροπίας, ώστε η οικογένεια να χτίζει το μέλλον των παιδιών της. Η Πολιτεία θα καταθέτει κάθε χρόνο ισόποσο κεφάλαιο με την οικογένεια, με ετήσιο όριο κεφαλαίου 1.200 ευρώ, με αύξηση 10% του ορίου κάθε πενταετία. «Στόχος είναι να ξαναβρούμε την κουλτούρα της αποταμίευσης που υπήρχε παλαιότερα», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Πιερρακάκης.

Πρακτικά, τα συνολικά κεφάλαια που θα έχουν κατατεθεί το 2044, με αφετηρία το 2027, θα είναι 49.304 ευρώ, με ίση συμμετοχή οικογένειας και Πολιτείας. Το τελικό ποσό με ετήσια απόδοση 7% μπορεί να φτάνει τα 93.173 ευρώ.

 Σε άλλα μέτρα, έμφαση δόθηκε:

• στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο 2027 για τον ιδιωτικό τομέα,
• στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ξεκινώντας από την Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη,
• στη μείωση της προκαταβολής φόρου από το 55% στο 50% για τους ελεύθερους επαγγελματίες από το φορολογικό έτος 2027 και τη σταδιακή μείωση κατά 5% ετησίως της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 ώστε από 80% σήμερα σταδιακά να μειωθεί στο 50%,
• τη θέσπιση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε 6 έτη, από 10 έτη που ισχύει σήμερα, για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό των επιχειρήσεων,
• την τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων,
• την κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία και
• την αύξηση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων με νέες επενδύσεις που θα συντελέσουν μεταξύ άλλων και στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Αύξηση εισοδήματος

Ο Θάνος Πετραλιάς, ανέλυσε περαιτέρω τα μέτρα τονίζοντας ότι για τους ελεύθερους επαγγελματίες τα μέτρα σηματοδοτούν μείωση φόρου 572 εκατ. ευρώ την ώρα που τα φορολογικά έσοδα από την εν λόγω ομάδα κυμαίνονται στα 2 δισ. ευρώ.

Επιπλέον, τίθεται στόχος για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Η συνολική αύξηση από το 2021 που ο κατώτατος ανέρχονταν στα 650 ευρώ θα ανέρχεται σε 54%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού επιφέρει αύξηση και σε συνδεδεμένα επιδόματα και παροχές όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, η αμοιβή των υπερωριών, και άλλα. Επιπλέον ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζοντίως τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028 αναλογικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Πρακτικά, προβλέπεται αύξηση μισθών για τους δημοσίους υπαλλήλους, με βάση την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 80 ευρώ μηνιαίως μικτά έως τον Ιανουάριο του 2028 και επιπλέον επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά από τον Δεκέμβριο του 2027.

Στην αύξηση του κατώτατου μισθού έρχεται να προστεθεί η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% και ο μηδενισμός του συντελεστή φορολόγησης τριτέκνων έως τα 20.000 ευρώ από το 2027. Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσίασε ο κ. Πετραλιάς το όφελος φτάνει μέχρι έναν καθαρό μισθό ετησίως.

Οι συνταξιούχοι ευνοούνται με αύξηση συντάξεων με βάση τον πληθωρισμό και το ΑΕΠ, χωρίς τον συμψηφισμό της προσωπικής διαφοράς.

Για τους αγρότες προβλέπεται μηδενισμός του συντελεστή φορολόγησης για τους κατά κύριο επάγγελμα, με το μέτρο να αφορά 47.091 αγρότες από τους συνολικά 245.907. Το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.

Αντιμετώπιση του στεγαστικού

Επιπλέον μια σειρά μέτρων που έχουν υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, όπως

• η τριετής απαλλαγή από τον φόρο κενών ακινήτων που ενοικιάζονται,
• η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια και
• οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη παρατείνοντα
• εισάγεται ένα νέο μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από τρίτες χώρες και συνεπώς τη μείωση της πίεσης στις τιμές των ακινήτων, το οποίο προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ).
• θεσμοθετείται νέο Πρόγραμμα «Σπίτι μου IΙI» για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Επιπροσθέτως 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δύο νέων προγραμμάτων αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ και ένα εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ που με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με σύνολο δανείων 5 δισ. ευρώ.

Φορολόγηση μερισμάτων

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μελών Διοικητικών Συμβουλίων και ανώτερων στελεχών διανέμονται ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές από τη συμμετοχή στα κέρδη που σήμερα φορολογούνται με τον συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων 5%, οι αμοιβές αυτές κατά το ποσό που υπερβαίνουν τα 60.000 ευρώ θα φορολογούνται από 1/1/2027 με 15%.

Για τις επιχειρήσεις

Για τις επιχειρήσεις προωθείται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος ξεκινώντας από την Ελληνική Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Κατάργηση από το 2027 (φορ. έτος 2026) στην Ελληνική Περιφέρεια και Θεσσαλονίκη, μείωση 50% στην Αττική το 2028 και κατάργηση στην Αττική το 2029.

Μειώνεται η προκαταβολή φόρου κατά 5% ετησίως στα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028 (δηλώσεις 2029) και κάθε έτος μέχρι να φτάσει στο 50% από 80% σήμερα (στις δηλώσεις του 2030 θα είναι 70% και το 2034 50%).

Θεσπίζονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που προμηθεύονται από το φορολογικό έτος 2027 και προωθείται αύξηση επιστροφής επενδυτικού R&D Clawback από 150 εκατ. σε 200 εκατ. ευρώ τη διετία (από τα επενδυτικά σχέδια που θα εγκριθούν από την διετία 2026-2027.

Επιπλέον προωθείται νέο δανειοδοτικό και εγγυοδοτικό πρόγραμμα ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας από το σκέλος των δανείων του ΤΑΑ, που μέσω της μόχλευσης από το τραπεζικό σύστημα θα διατεθούν συνολικά 5 δισ. ευρώ.

Μέτρα 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027

Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται σε 605 εκατ. για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 3,6 δισ. ευρώ έως το 2030.

Επιπλέον τα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, έχουν δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται σε 940 εκατ. ευρώ το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 5,4 δισ. ευρώ έως το 2030.

Συνεπώς το συνολικό ετήσιο κόστος των μέτρων που δεν έχουν ακόμη αποδοθεί (θεσμοθετημένα και μη) εκτιμάται σε 1,54 δισ. ευρώ για το 2026 και 5 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 9 δισ. ευρώ έως το 2030.