Η φροντίδα των δοντιών είναι ένα από τα σημεία της καθημερινής ζωής ενός κατοικίδιου που συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα.
Το ζώο μπορεί να συνεχίζει να τρώει και να συμπεριφέρεται φυσιολογικά, ακόμη και όταν έχει σημαντικό πρόβλημα στο στόμα.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που η περιοδοντική νόσος παραμένει συχνή σε σκύλους και γάτες.
Η συσσώρευση πλάκας είναι η αρχή.
Πρόκειται για ένα λεπτό στρώμα βακτηρίων που σχηματίζεται στην επιφάνεια των δοντιών. Όταν δεν απομακρύνεται, μπορεί να σκληρύνει και να μετατραπεί σε οδοντική πέτρα.
Από εκεί και πέρα, τα ούλα μπορεί να φλεγμαίνουν και να εξελιχθεί περιοδοντική νόσος.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η κακοσμία του στόματος είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια, αλλά δεν είναι το μοναδικό. Κόκκινα ή πρησμένα ούλα, αιμορραγία, αυξημένα σάλια, δυσκολία στη μάσηση, αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες ή απώλεια δοντιών χρειάζονται έλεγχο.
Ακόμα και όταν το κατοικίδιο συνεχίζει να τρώει κανονικά, δεν σημαίνει ότι δεν πονά. Τα ζώα συχνά προσαρμόζουν τον τρόπο με τον οποίο τρώνε και μπορεί να κρύβουν τη δυσφορία τους.
Ένας τακτικός έλεγχος του στόματος από τον κτηνίατρο μπορεί να εντοπίσει προβλήματα πριν αυτά γίνουν εμφανή στο σπίτι.
Το βούρτσισμα είναι η πιο αποτελεσματική καθημερινή φροντίδα
Όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους, η μηχανική απομάκρυνση της πλάκας αποτελεί βασικό μέρος της στοματικής υγιεινής. Για τα κατοικίδια αυτό σημαίνει, ιδανικά, τακτικό βούρτσισμα των δοντιών.
Χρησιμοποιούμε οδοντόβουρτσα και οδοντόκρεμα ειδικά σχεδιασμένες για σκύλους ή γάτες. Η ανθρώπινη οδοντόκρεμα δεν είναι κατάλληλη για κατοικίδια, καθώς περιέχει συστατικά που δεν πρέπει να καταπίνουν.
Το βούρτσισμα δεν χρειάζεται να ξεκινήσει απότομα. Αφήνουμε αρχικά το ζώο να εξοικειωθεί με την οδοντόβουρτσα και τη γεύση της ειδικής οδοντόκρεμας. Στη συνέχεια αγγίζουμε απαλά τα δόντια και τα ούλα και αυξάνουμε σταδιακά τη διάρκεια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στις εξωτερικές επιφάνειες των δοντιών, όπου συσσωρεύεται ευκολότερα η πλάκα.
Τι γίνεται όταν έχει ήδη σχηματιστεί πέτρα;
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση: το βούρτσισμα απομακρύνει την πλάκα, αλλά δεν μπορεί να αφαιρέσει αποτελεσματικά τη σκληρυμένη οδοντική πέτρα.
Όταν υπάρχει ήδη σημαντική συσσώρευση πέτρας ή περιοδοντική νόσος, απαιτείται κτηνιατρικός έλεγχος. Ο καθαρισμός μπορεί να χρειαστεί να γίνει από κτηνίατρο, συνήθως με αναισθησία, ώστε να καθαριστούν και οι επιφάνειες κάτω από τη γραμμή των ούλων και να αξιολογηθεί η κατάσταση των δοντιών.
Η προσπάθεια να ξύσουμε μόνοι μας την πέτρα από τα δόντια του ζώου μπορεί να τραυματίσει τα ούλα και δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα κάτω από αυτά.
Μπορεί η πέτρα στα δόντια να επηρεάσει την καρδιά;
Η σύνδεση της σοβαρής περιοδοντικής νόσου με προβλήματα σε άλλα όργανα αποτελεί αντικείμενο κτηνιατρικής έρευνας εδώ και χρόνια. Τα βακτήρια και οι φλεγμονώδεις διεργασίες που σχετίζονται με τη νόσο του στόματος μπορούν να έχουν συστηματικές επιδράσεις.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στον τρόπο με τον οποίο διατυπώνεται αυτή η σχέση. Δεν σημαίνει ότι η πέτρα στα δόντια προκαλεί αυτομάτως καρδιοπάθεια. Η περιοδοντική νόσος έχει συσχετιστεί με προβλήματα σε άλλα συστήματα του οργανισμού, όμως η ακριβής αιτιώδης σχέση μεταξύ στοματικής νόσου και συγκεκριμένων καρδιολογικών παθήσεων δεν είναι ίδια σε όλες τις περιπτώσεις.
Γι’ αυτό το βασικό μήνυμα δεν είναι ότι «η πέτρα προκαλεί καρδιακή νόσο», αλλά ότι η σοβαρή και παραμελημένη στοματική νόσος δεν περιορίζεται απαραίτητα στο στόμα.
Πώς να ξεκινήσετε χωρίς να γίνει μάχη
Το μεγαλύτερο λάθος είναι να προσπαθήσουμε να βουρτσίσουμε για πρώτη φορά όλα τα δόντια του ζώου μέσα σε λίγα λεπτά. Για ένα κατοικίδιο που δεν έχει συνηθίσει την επαφή στο στόμα, η διαδικασία μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενοχλητική.
Ξεκινάμε με μικρά βήματα. Ακουμπάμε απαλά το στόμα και τα χείλη, επιβραβεύουμε τη συνεργασία και προχωράμε σταδιακά στην επαφή με τα δόντια. Όταν το ζώο το αποδέχεται, χρησιμοποιούμε μικρή ποσότητα ειδικής οδοντόκρεμας και στη συνέχεια την οδοντόβουρτσα.
Η συνέπεια έχει μεγαλύτερη σημασία από τη διάρκεια. Λίγο και συχνά είναι προτιμότερο από ένα μεγάλο και αγχωτικό βούρτσισμα που θα κάνει το κατοικίδιο να αντιδρά κάθε φορά που βλέπει την οδοντόβουρτσα.
Οι λιχουδιές και τα προϊόντα στοματικής φροντίδας δεν αντικαθιστούν το βούρτσισμα
Στην αγορά υπάρχουν ειδικές λιχουδιές, τροφές, παιχνίδια και προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί για την υποστήριξη της στοματικής υγιεινής. Μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας συνολικής προσέγγισης, αλλά δεν είναι όλα εξίσου αποτελεσματικά και δεν αντικαθιστούν απαραίτητα το βούρτσισμα.
Όταν επιλέγουμε κάποιο προϊόν, αξίζει να αναζητούμε κτηνιατρική τεκμηρίωση και να ακολουθούμε τις οδηγίες χρήσης. Σε ζώα με ήδη υπάρχουσα περιοδοντική νόσο, πάντως, το πρώτο βήμα είναι ο κτηνιατρικός έλεγχος και όχι η αναζήτηση μιας ακόμη λιχουδιάς.
Η πρόληψη ξεκινά πριν εμφανιστεί η πέτρα
Η καλύτερη στιγμή για να αρχίσει η στοματική φροντίδα είναι πριν δημιουργηθεί σοβαρό πρόβλημα. Ο τακτικός έλεγχος στο σπίτι, το βούρτσισμα και οι κτηνιατρικοί έλεγχοι μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό αλλαγών.
Και υπάρχει ένας πρακτικός κανόνας που αξίζει να θυμόμαστε: αν το στόμα του κατοικίδιου μυρίζει έντονα, τα ούλα αιμορραγούν ή φαίνονται ερεθισμένα, δεν προσπαθούμε απλώς να καλύψουμε την κακοσμία με κάποιο προϊόν. Χρειάζεται να βρούμε την αιτία.
Η στοματική υγιεινή δεν είναι θέμα εμφάνισης. Είναι μέρος της συνολικής φροντίδας του ζώου και, όπως συμβαίνει με πολλά προβλήματα υγείας, η πρόληψη είναι πολύ ευκολότερη όταν ξεκινά πριν εμφανιστεί πόνος ή προχωρημένη νόσος.
