Μιλάτε στη γάτα σας και εκείνη σας κοιτάζει στα μάτια, ανοίγει το στόμα της και απαντά με ένα παρατεταμένο νιαούρισμα.
Αν συνεχίσετε την κουβέντα, μπορεί να ακολουθήσει και δεύτερο νιαούρισμα, σαν να συμμετέχει κανονικά στη συζήτηση.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πρόκειται για μια συμπεριφορά που παρατηρούν πολλοί ιδιοκτήτες-κηδεμόνες γατών και η οποία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες που μελετούν την επικοινωνία των ζώων.
Οι γάτες διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα φωνητικών εκφράσεων, τις οποίες χρησιμοποιούν ανάλογα με την περίσταση. Το νιαούρισμα, ωστόσο, έχει αποκτήσει ξεχωριστή σημασία στη σχέση τους με τον άνθρωπο.
Παρότι τα γατάκια νιαουρίζουν για να επικοινωνήσουν με τη μητέρα τους, οι ενήλικες γάτες βασίζονται περισσότερο σε άλλους τρόπους επικοινωνίας μεταξύ τους, όπως οι οσμές, οι στάσεις του σώματος και οι εκφράσεις του προσώπου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αντίθετα, στις αλληλεπιδράσεις τους με τους ανθρώπους χρησιμοποιούν συχνά τη φωνή τους.
Γιατί οι γάτες «απαντούν» όταν τους μιλάμε
Η εξήγηση συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τη μάθηση και την καθημερινή συμβίωση.
Οι γάτες είναι ικανές να συνδέουν συγκεκριμένες συμπεριφορές με τις αντιδράσεις των ανθρώπων. Αν ένα νιαούρισμα οδηγήσει στην παροχή τροφής, σε ένα χάδι ή σε κάποια άλλη επιθυμητή ανταπόκριση, είναι πιθανό να επαναλάβουν τη συμπεριφορά.
Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν σταδιακά να διαμορφώσουν συνήθειες επικοινωνίας που λειτουργούν αποτελεσματικά μέσα στο σπίτι.
Μια γάτα, για παράδειγμα, μπορεί να νιαουρίζει κάθε πρωί κοντά στο σημείο όπου βρίσκεται το φαγητό της. Μια άλλη μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικούς ήχους όταν θέλει να ανοίξει μια πόρτα ή όταν αναζητά την προσοχή του ανθρώπου που τη φροντίζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γάτες αντιλαμβάνονται την ανθρώπινη ομιλία όπως εμείς ή ότι κάθε νιαούρισμα αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη λέξη. Μπορούν, όμως, να αναγνωρίζουν οικείους ήχους και να μαθαίνουν ποιες συμπεριφορές προκαλούν την ανταπόκριση που επιθυμούν.
Μπορούν να ξεχωρίσουν τη φωνή του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα τους
Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι γάτες μπορούν να διακρίνουν τη φωνή του ανθρώπου με τον οποίο ζουν από τις φωνές αγνώστων.
Σε σχετική έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2013, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι γάτες αντιδρούσαν διαφορετικά όταν άκουγαν τη φωνή του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα τους, ακόμη και χωρίς να τον βλέπουν.
Οι αντιδράσεις τους δεν ήταν απαραίτητα εντυπωσιακές. Συχνά περιορίζονταν σε μια κίνηση των αυτιών ή του κεφαλιού προς την κατεύθυνση του ήχου.
Μεταγενέστερη έρευνα, που δημοσιεύθηκε το 2022, έδειξε επίσης ότι οι γάτες μπορούν να διαφοροποιούν την αντίδρασή τους ανάλογα με τον τόνο της φωνής που χρησιμοποιεί ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας τους όταν απευθύνεται σε εκείνες.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι γάτες δεν αντιλαμβάνονται απλώς έναν ήχο, αλλά είναι ευαίσθητες σε χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φωνής που έχουν αποκτήσει σημασία μέσα από την καθημερινή επαφή.
Πώς καταλαβαίνουμε τι θέλει μια γάτα όταν νιαουρίζει
Δεν έχουν όλα τα νιαουρίσματα την ίδια σημασία. Η διάρκεια, η ένταση και η συχνότητά τους μπορεί να διαφέρουν, ανάλογα με την κατάσταση και το ίδιο το ζώο.
Μια γάτα μπορεί να χρησιμοποιήσει τη φωνή της για να ζητήσει φαγητό, να προσελκύσει την προσοχή, να εκφράσει ανυπομονησία ή να επιδιώξει κάποια αλληλεπίδραση.
Ορισμένες γάτες γίνονται ιδιαίτερα ομιλητικές όταν ο άνθρωπός τους επιστρέφει στο σπίτι, ενώ άλλες νιαουρίζουν όταν θέλουν παιχνίδι ή πρόσβαση σε κάποιο δωμάτιο.
Ωστόσο, δεν υπάρχει ένας καθολικός τρόπος μετάφρασης αυτών των ήχων. Το ίδιο νιαούρισμα μπορεί να έχει διαφορετική σημασία ανάλογα με το περιβάλλον, την ώρα της ημέρας και τη συμπεριφορά που το συνοδεύει.
Για παράδειγμα, μια γάτα που νιαουρίζει μπροστά σε ένα άδειο μπολ πιθανότατα αναζητά τροφή. Αν όμως πλησιάζει τον άνθρωπό της με την ουρά σηκωμένη και τρίβεται στα πόδια του, μπορεί να επιδιώκει κοινωνική επαφή.
Η παρατήρηση της συνολικής συμπεριφοράς είναι επομένως πιο αξιόπιστη από την προσπάθεια ερμηνείας ενός μεμονωμένου ήχου.
Η γλώσσα του σώματος αποκαλύπτει περισσότερα
Οι γάτες χρησιμοποιούν το σώμα τους για να μεταδώσουν πληροφορίες που συχνά περνούν απαρατήρητες.
Η θέση της ουράς, η κατεύθυνση των αυτιών, το βλέμμα και η στάση του σώματος μπορούν να δείξουν αν ένα ζώο αισθάνεται άνετα, είναι επιφυλακτικό ή βρίσκεται σε ένταση.
Μια γάτα που πλησιάζει με χαλαρό σώμα και όρθια ουρά συνήθως εκδηλώνει φιλική διάθεση. Αντίθετα, τα αυτιά που στρέφονται προς τα πίσω, το σφιγμένο σώμα και οι απότομες κινήσεις της ουράς μπορεί να αποτελούν ενδείξεις δυσφορίας ή εκνευρισμού.
Ακόμη και το αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών έχει απασχολήσει τους ερευνητές, καθώς έχει συσχετιστεί με θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στις γάτες και τους ανθρώπους.
Γι’ αυτό, όταν μια γάτα νιαουρίζει, έχει σημασία να παρατηρούμε τι κάνει εκείνη τη στιγμή και όχι μόνο τι ακούμε.
Πότε το έντονο νιαούρισμα μπορεί να υποδηλώνει πρόβλημα υγείας
Παρότι η φωνητική επικοινωνία αποτελεί φυσιολογικό μέρος της συμπεριφοράς μιας γάτας, μια ξαφνική αλλαγή στις συνήθειές της χρειάζεται προσοχή.
Το ασυνήθιστα συχνό ή επίμονο νιαούρισμα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με πόνο, άγχος, αποπροσανατολισμό ή κάποια υποκείμενη πάθηση.
Ιδιαίτερα στις ηλικιωμένες γάτες, η αυξημένη φωνητική δραστηριότητα μπορεί να συνδέεται με προβλήματα όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η υπέρταση ή οι γνωστικές διαταραχές.
Αν μια γάτα αρχίσει ξαφνικά να νιαουρίζει πολύ περισσότερο από το συνηθισμένο, ιδιαίτερα όταν η αλλαγή συνοδεύεται από απώλεια βάρους, μεταβολές στην όρεξη, ανησυχία ή διαφορετική συμπεριφορά, είναι σημαντικό να εξεταστεί από κτηνίατρο.
Κάθε γάτα αναπτύσσει τον δικό της τρόπο επικοινωνίας
Η προσωπικότητα, οι προηγούμενες εμπειρίες και η σχέση με τον άνθρωπο επηρεάζουν σημαντικά τη συμπεριφορά κάθε γάτας.
Ορισμένες είναι ιδιαίτερα εκφραστικές και χρησιμοποιούν συχνά διαφορετικούς ήχους. Άλλες παραμένουν περισσότερο σιωπηλές, ακόμη κι όταν επιδιώκουν την ανθρώπινη προσοχή.
Η συστηματική παρατήρηση βοηθά τον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα να αναγνωρίζει τις συνήθειες του ζώου και να αντιλαμβάνεται καλύτερα τις ανάγκες του.
Έτσι, την επόμενη φορά που η γάτα σας θα νιαουρίσει μόλις της απευθύνετε τον λόγο, δεν χρειάζεται να υποθέσετε ότι απλώς πεινάει. Μπορεί να έχει μάθει ότι η συγκεκριμένη ανταλλαγή ήχων είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να κερδίσει την προσοχή σας.
Και παρότι δεν πρόκειται για συζήτηση με την ανθρώπινη έννοια, είναι μια μορφή επικοινωνίας που έχει διαμορφωθεί μέσα από τη μακρόχρονη συμβίωση των δύο ειδών.
