Το χάδι, η αγκαλιά και το παιχνίδι αποτελούν μέρος της καθημερινής σχέσης ανάμεσα στον άνθρωπο και τον σκύλο.
Ωστόσο, ακόμα και το πιο φιλικό και κοινωνικό ζώο δεν επιθυμεί διαρκώς την ανθρώπινη προσοχή. Κάποιες φορές χρειάζεται να απομακρυνθεί, να ξεκουραστεί ή απλώς να παραμείνει ανενόχλητο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η κατανόηση αυτής της ανάγκης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αρκετές ανεπιθύμητες αντιδράσεις των σκύλων συνδέονται με καταστάσεις στις οποίες αισθάνονται ότι δεν μπορούν να αποφύγουν μια επαφή.
Ένας σκύλος που απομακρύνεται όταν προσπαθούμε να τον χαϊδέψουμε δεν είναι απαραίτητα αντικοινωνικός. Ούτε εκείνος που γρυλίζει προσπαθεί υποχρεωτικά να επιβληθεί.
Συχνά πρόκειται για συμπεριφορές με τις οποίες το ζώο εκφράζει δυσφορία και επιχειρεί να αυξήσει την απόσταση από κάτι που το ενοχλεί.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι ειδικοί στη συμπεριφορά των ζώων επισημαίνουν ότι η αναγνώριση τέτοιων σημάτων μπορεί να περιορίσει το στρες και να συμβάλει στην πρόληψη περιστατικών δαγκώματος.
Τέσσερις καθημερινές καταστάσεις απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
Όταν βρίσκεται μπροστά στο μπολ με το φαγητό του
Η ώρα του γεύματος πρέπει να αποτελεί μια ήρεμη διαδικασία για τον σκύλο, χωρίς άσκοπες παρεμβάσεις.
Παρότι αρκετά ζώα ανέχονται την ανθρώπινη παρουσία την ώρα που τρώνε, άλλα μπορεί να αισθανθούν ανασφάλεια αν κάποιος πλησιάσει απότομα, αγγίξει το μπολ ή επιχειρήσει να απομακρύνει την τροφή τους.
Σε ορισμένους σκύλους παρατηρείται συμπεριφορά προστασίας πόρων, γνωστή ως resource guarding. Το ζώο μπορεί να προσπαθεί να διατηρήσει τον έλεγχο της τροφής, ενός παιχνιδιού ή κάποιου άλλου αντικειμένου που θεωρεί σημαντικό.
Η συμπεριφορά αυτή ενδέχεται να εκδηλωθεί με ακινητοποίηση του σώματος, έντονο βλέμμα, γρύλισμα ή, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, απόπειρα δαγκώματος.
Μια διαδεδομένη αλλά λανθασμένη πρακτική είναι να αφαιρούμε επανειλημμένα το μπολ από τον σκύλο, θεωρώντας ότι έτσι θα μάθει να αποδέχεται την ανθρώπινη παρέμβαση. Στην πραγματικότητα, τέτοιες ενέργειες μπορούν να ενισχύσουν την ανασφάλειά του και να επιδεινώσουν την προστατευτική συμπεριφορά.
Η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να του παρέχουμε έναν ήσυχο χώρο για το γεύμα του και να αποφεύγουμε να τον ενοχλούμε. Αν εμφανίζει έντονη προστασία της τροφής, χρειάζεται καθοδήγηση από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία συμπεριφοράς.
Όταν κοιμάται και δεν έχει αντιληφθεί την παρουσία μας
Ένας σκύλος που κοιμάται βαθιά μπορεί να ξαφνιαστεί αν τον αγγίξουμε απότομα.
Η αντίδραση αυτή δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη επιθετικού χαρακτήρα. Πρόκειται για έναν πιθανό αντανακλαστικό μηχανισμό αιφνιδιασμού, ιδιαίτερα όταν το ζώο ξυπνά χωρίς να έχει προλάβει να αναγνωρίσει τι συμβαίνει γύρω του.
Ορισμένοι σκύλοι μπορεί να πεταχτούν, να γρυλίσουν ή ακόμη και να δαγκώσουν στιγμιαία αν τρομάξουν κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Το φαινόμενο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε ηλικιωμένους σκύλους ή σε ζώα με μειωμένη ακοή και όραση, καθώς ενδέχεται να δυσκολεύονται περισσότερο να αντιληφθούν κάποιον που πλησιάζει.
Αν χρειάζεται να ξυπνήσουμε έναν σκύλο, είναι προτιμότερο να του μιλήσουμε ήρεμα από κάποια απόσταση και να του δώσουμε χρόνο να προσανατολιστεί, αντί να τον αγγίξουμε ξαφνικά.
Η ίδια προσοχή είναι απαραίτητη και όταν στο σπίτι βρίσκονται μικρά παιδιά, τα οποία μπορεί να θελήσουν να αγκαλιάσουν ένα ζώο που κοιμάται χωρίς να αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο.
Όταν πονάει ή αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας
Ο πόνος μπορεί να αλλάξει σημαντικά τη συμπεριφορά ενός σκύλου, ακόμη κι αν πρόκειται για ένα ζώο που συνήθως απολαμβάνει τα χάδια και την ανθρώπινη επαφή.
Ένας τραυματισμός, μια φλεγμονή, ένα ορθοπεδικό πρόβλημα ή κάποια άλλη πάθηση μπορεί να κάνει το άγγιγμα δυσάρεστο ή επώδυνο.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο σκύλος ενδέχεται να αποφεύγει την επαφή, να απομακρύνεται, να κρύβεται ή να αντιδρά όταν κάποιος επιχειρεί να αγγίξει ένα συγκεκριμένο σημείο του σώματός του.
Ακόμη και μια φαινομενικά απλή κίνηση, όπως το να τον σηκώσουμε στην αγκαλιά μας, μπορεί να προκαλέσει έντονη ενόχληση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι σκύλοι δεν εκδηλώνουν πάντοτε τον πόνο με κλάμα ή εμφανείς φωνές. Μερικές φορές τα πρώτα σημάδια είναι πιο διακριτικά, όπως η μειωμένη διάθεση για παιχνίδι, η αλλαγή στάσης του σώματος, η απροθυμία για κίνηση ή η ασυνήθιστη ευερεθιστότητα.
Αν ένας σκύλος αρχίσει ξαφνικά να αντιδρά αρνητικά σε αγγίγματα που προηγουμένως ανεχόταν, είναι σημαντικό να εξεταστεί από κτηνίατρο.
Η προσπάθεια να τον συγκρατήσουμε με τη βία ή να επιμείνουμε σε μια επώδυνη περιοχή μπορεί να αυξήσει τον φόβο του και να οδηγήσει σε αμυντική αντίδραση.
Όταν έχει φοβηθεί και προσπαθεί να απομακρυνθεί
Οι δυνατοί θόρυβοι, οι άγνωστοι άνθρωποι, τα πυροτεχνήματα, οι καταιγίδες ή μια δυσάρεστη εμπειρία μπορούν να προκαλέσουν έντονο φόβο σε έναν σκύλο.
Σε αυτές τις στιγμές, αρκετά ζώα αναζητούν ένα ασφαλές σημείο, όπως το κρεβάτι τους, μια γωνία του σπιτιού ή έναν χώρο κάτω από κάποιο έπιπλο.
Η πρώτη αντίδραση του ανθρώπου είναι συχνά να πλησιάσει για να τα αγκαλιάσει και να τα καθησυχάσει. Ωστόσο, η σωματική επαφή δεν είναι πάντοτε αυτό που επιθυμεί το ζώο.
Κάποιοι σκύλοι αναζητούν την παρουσία του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα τους όταν φοβούνται, ενώ άλλοι προτιμούν να διατηρούν απόσταση. Η διαφορά βρίσκεται στα σήματα που εκπέμπει ο καθένας.
Αν ένας σκύλος απομακρύνεται, κρύβεται, σφίγγει το σώμα του ή προσπαθεί να αποφύγει το άγγιγμα, η επιμονή στην επαφή μπορεί να αυξήσει το άγχος του.
Αντίθετα, όταν πλησιάζει ο ίδιος και επιζητεί χάδια, η ήρεμη ανθρώπινη παρουσία μπορεί να λειτουργήσει καθησυχαστικά.
Το σημαντικό είναι να έχει τη δυνατότητα επιλογής και να μην αισθάνεται παγιδευμένος σε μια κατάσταση από την οποία προσπαθεί να ξεφύγει.
Τα προειδοποιητικά σημάδια που συχνά αγνοούμε
Πριν ένας σκύλος φτάσει στο σημείο να γρυλίσει ή να δαγκώσει, μπορεί να έχει ήδη εκδηλώσει ενδείξεις δυσφορίας που δεν έγιναν αντιληπτές.
Το επανειλημμένο γλείψιμο της μύτης, το χασμουρητό εκτός πλαισίου κούρασης, η αποστροφή του βλέμματος, η ένταση στους μυς και η προσπάθεια απομάκρυνσης είναι συμπεριφορές που, ανάλογα με τις συνθήκες, μπορεί να σχετίζονται με στρες.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το ζώο ξαφνικά ακινητοποιείται και το σώμα του γίνεται άκαμπτο. Η αντίδραση αυτή μπορεί να προηγείται μιας πιο έντονης αμυντικής συμπεριφοράς.
Το γρύλισμα, επίσης, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανυπακοή που χρειάζεται τιμωρία.
Αποτελεί σημαντικό προειδοποιητικό σήμα. Αν τιμωρούμε συστηματικά έναν σκύλο επειδή γρυλίζει, υπάρχει κίνδυνος να σταματήσει να προειδοποιεί, χωρίς να έχει πάψει να αισθάνεται φόβο ή δυσφορία.
Όπως γίνεται λοιπόν κατανοητό, η καλή σχέση με έναν σκύλο δεν εξαρτάται από το πόσο συχνά τον αγγίζουμε ή τον αγκαλιάζουμε, αλλά από το αν μπορούμε να αναγνωρίζουμε πότε επιθυμεί την επαφή.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε σπίτια με παιδιά, καθώς οι μικρότερες ηλικίες δυσκολεύονται συχνά να ερμηνεύσουν τη γλώσσα του σώματος των ζώων.
Η επίβλεψη από ενήλικα παραμένει απαραίτητη, ακόμη και όταν ο σκύλος είναι γνωστός στην οικογένεια και δεν έχει παρουσιάσει προηγουμένως επιθετική συμπεριφορά.
