Δεκατέσσερις στοχευμένες παρεμβάσεις διοικητικού χαρακτήρα, με στόχο την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και τη διευκόλυνση της καθημερινότητας των πολιτών, περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο που παρουσίασε το πρωί της Τετάρτης (04.02.2026) ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.
Με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», το νομοσχέδιο κατά της γραφειοκρατίας που βασίζεται σε προτάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και σε απαντήσεις χιλιάδων πολιτών στα ερωτηματολόγια του 2025, επιδιώκοντας να βάλει τέλος σε πρακτικές που –όπως παραδέχθηκε ο Κωστής Χατζηδάκης– προκαλούν «καθημερινή τρέλα» στις συναλλαγές με το Δημόσιο.
Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με τον Κωστή Χατζηδάκη, περιλαμβάνει 14 παρεμβάσεις διοικητικού χαρακτήρα. Όπως είπε, τα επόμενα βήματα είναι η περαιτέρω προώθηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, η εισαγωγή της ψηφιακής κάρτας εργασίας στο Δημόσιο, η νομοθετική πρωτοβουλία για τις πολεοδομίες και η μεταρρύθμιση στον ΟΣΕ.
«Το σχέδιο νόμου που θα τεθεί σύντομα σε διαβούλευση στοχεύει σε ένα κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη. Δίνουμε πρακτικές λύσεις σε καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο χωρίς να μπορούν έως τώρα να βρουν το δίκιο τους. Λύσεις που έρχονται σε συνέχεια πρωτοβουλιών όπως ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του Δημοσίου, η επιτάχυνση απονομής των συντάξεων, η αξιολόγηση στο Δημόσιο κ.α. που έχουν προηγηθεί» δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, και πρόσθεσε:
«Γνωρίζουμε ασφαλώς ότι δεν λύνονται με ένα σχέδιο νόμου όλα τα προβλήματα. Η μάχη με το βαθύ κράτος και η προσπάθεια για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες πρέπει να είναι συνεχής. Γι’ αυτό και θα ακολουθήσουν νέες παρεμβάσεις, όπως στις Πολεοδομίες, στον ΟΣΕ, στο ευρύτερο Δημόσιο με την εισαγωγή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας που θα προχωρήσουν σύντομα. Το οφείλουμε στους πολίτες και θα το κάνουμε πράξη».
Δείτε εδώ αναλυτικά την παρουσίαση του νομοσχεδίου κατά της γραφειοκρατίας
Αναλυτικά οι 14 παρεμβάσεις ώστε να γίνει το κράτος πιο φιλικό στον πολίτη είναι:
1. Αντικατάσταση των δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση
2. Αποχή του Δημοσίου, υπό προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών
3. Ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του
4. Συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών των πολιτών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας
5. Μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία
6. Ανάθεση στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της συμμόρφωσης με τις δικαστικές αποφάσεις
7. Υποχρέωση ανάρτησης των εγκυκλίων
8. Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων υπηρεσιών
9. Ενιαία ερμηνεία νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών
10. Μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο: έκδοση πιστοποιητικών και βεβαιώσεων με πλήρη ισχύ από πιστοποιημένους επαγγελματίες
11. Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και λειτουργία τους ως one – stop shop
12. Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής
13. Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομιάς κατά τη μη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου
14. Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου
Κωστής Χατζηδάκης: Κανείς πολίτης να μην αισθάνεται δεύτερης κατηγορίας
Η κυβέρνηση έχει ήδη δώσει απτά δείγματα γραφής στη μάχη κατά του λεγόμενου «βαθέος κράτους», τόνισε στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Κωστής Χατζηδάκης. Ειδική μνεία έκανε στον εκσυγχρονισμό του ΕΦΚΑ, όπου –όπως είπε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης– «έχουμε φτάσει σε χρόνους απονομής συντάξεων αντίστοιχους με αυτούς της Γερμανίας», καθώς και στη λειτουργία του αριθμού 1566, στην εφαρμογή της αξιολόγησης στο Δημόσιο και στη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Στην παρουσίασή του, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης στάθηκε αρχικά στην ανάγκη αντικατάστασης των πολλών και συχνά αχρείαστων πιστοποιητικών με μια απλή υπεύθυνη δήλωση. Όπως εξήγησε, παρά το γεγονός ότι προβλέπεται η αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών από τη Διοίκηση, στην πράξη συχνά δημιουργούνται εμπόδια. Μέχρι να καταστεί καθολική η διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών, στόχος είναι ο πολίτης να μην καλείται να καταθέτει εκ νέου έγγραφα που ήδη κατέχει το Δημόσιο –όπως π.χ. ληξιαρχικές πράξεις, πτυχία ή κτηματολογικά πιστοποιητικά. Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για περίπου 30 συχνά ζητούμενα πιστοποιητικά, τα οποία θα αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση, η οποία θα γίνεται αυτομάτως αποδεκτή, εκτός αν είναι προδήλως αβάσιμη. Για ψευδείς δηλώσεις προβλέπονται αυστηρότερες ποινές και χρηματικά πρόστιμα αναλογικά με το όφελος που θα επιδίωκε ο δηλών.
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Χατζηδάκης στις περιπτώσεις διεκδίκησης ακινήτων από το Δημόσιο σε βάρος ιδιωτών, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «το 2020 το Δημόσιο διεκδικούσε με οθωμανικά φιρμάνια τη Σαρωνίδα». Με τη νέα ρύθμιση, τίθενται αυστηρά όρια: το Δημόσιο δεν θα μπορεί να εγείρει δικαιώματα κυριότητας σε περιπτώσεις όπου οι πολίτες διαθέτουν μεταγεγραμμένους τίτλους πριν από το 1975, έχουν εγκατασταθεί με απόφαση δημόσιας αρχής –όπως πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής– ή κατέχουν παραχωρητήρια που εκδόθηκαν από τη διοίκηση. Όλες οι εκκρεμείς δίκες για τις ανωτέρω κατηγορίες καταργούνται, με ρητή εξαίρεση για αρχαιολογικούς χώρους, κοινόχρηστα, αιγιαλούς και τις δασικές εκτάσεις.
Ανάμεσα στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η δυνατότητα του πολίτη να παρακολουθεί ηλεκτρονικά την πορεία της αίτησής του, με σαφή εικόνα για τον αρμόδιο υπάλληλο, τη φάση της διαδικασίας και μια εκτίμηση χρόνου για την ολοκλήρωσή της. Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος του Συμβούλου Ακεραιότητας, ο οποίος αποκτά πλέον την ευθύνη παρακολούθησης των επώνυμων καταγγελιών και ενημέρωσης του αρμόδιου υπουργού, με τους πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται για την εξέλιξη των υποθέσεών τους μέσω μοναδικού κωδικού.
Προβλέπεται ακόμη ότι, σε περιπτώσεις ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας –όπως ψυχική οδύνη συγγενών θυμάτων φυσικών καταστροφών, δυστυχημάτων, τρομοκρατικών ενεργειών ή ιατρικών σφαλμάτων σε δημόσια ιδρύματα– το Δημόσιο δεν θα ασκεί ένδικα μέσα κατά δικαστικών αποφάσεων χρηματικής ικανοποίησης, εφόσον υπάρξει σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Απαντώντας σε χρόνιο πρόβλημα εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων από τη Διοίκηση, ο κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε πως όλες οι σχετικές αποφάσεις θα διαβιβάζονται στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου κάθε υπουργείου, η οποία θα έχει την ευθύνη ελέγχου συμμόρφωσης. Σε περίπτωση οικονομικού περιεχομένου, θα εφαρμόζεται η υφιστάμενη διαδικασία εκτέλεσης.
Με στόχο τη διαφάνεια και τη χρηστικότητα, θεσμοθετείται η υποχρεωτική ανάρτηση όλων των εγκυκλίων στις επίσημες ιστοσελίδες των υπουργείων και φορέων, εντός έξι ημερών από τη δημοσίευσή τους στο ΦΕΚ –διαφορετικά, δεν θα ισχύουν. Αντίστοιχα, σε διάστημα τριών μηνών, όλες οι δημόσιες υπηρεσίες υποχρεούνται να δημοσιεύσουν τα ωράρια λειτουργίας τους στις ιστοσελίδες τους.
Έμφαση δίνεται και στην ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη τη χώρα, ώστε –όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε– «κανείς πολίτης να μην αισθάνεται δεύτερης κατηγορίας». Για τον σκοπό αυτό, συγκροτείται κεντρικό ερμηνευτικό όργανο, στο οποίο θα παραπέμπονται οι υποθέσεις ενδικοφανών προσφυγών, αντί να εξετάζονται αποκλειστικά από τις κατά τόπους διοικητικές μονάδες.
Ακολουθώντας το μοντέλο του ΕΦΚΑ, επαγγελματίες όπως γεωπόνοι, λογιστές ή κτηνίατροι θα μπορούν –με πιστοποίηση και υπό προϋποθέσεις– να διεκπεραιώνουν διοικητικές πράξεις για λογαριασμό πολιτών, ιδίως σε κρίσιμους τομείς όπως τα ΚΥΔ και οι γεωργικές ενισχύσεις.
Αναβαθμίζεται επίσης ο ρόλος των συμβολαιογράφων, οι οποίοι θα λειτουργούν ως υπηρεσίες «μίας στάσης» για μεταβιβάσεις ακινήτων. Θα συλλέγουν δικαιολογητικά, θα υποβάλλουν δηλώσεις φόρου, θα παρακρατούν οφειλές προς Δημόσιο και ΕΦΚΑ, και θα καταβάλλουν τα σχετικά τέλη στο Κτηματολόγιο. Οι συναλλασσόμενοι θα παρίστανται μόνο στην υπογραφή του συμβολαίου.
