Η επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέας αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς το ενεργειακό κόστος εντείνει τις πιέσεις στις τιμές και οι αγορές αναθεωρούν τις εκτιμήσεις τους για τις επόμενες κινήσεις που θα ληφθούν στη Φρανκφούρτη.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο από 3,2% τον Αύγουστο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat, ενώ την ίδια στιγμή, ο δομικός πληθωρισμός ενισχύθηκε στο 2,5% από 2,4%, παραμένοντας πάνω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Η ισχυρότερη από την αναμενόμενη άνοδος των τιμών ενισχύει τις προσδοκίες για νέα σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, μετά τις δύο αυξήσεις επιτοκίων στις οποίες έχει ήδη προχωρήσει η ΕΚΤ μέσα στο καλοκαίρι και πλέον όλοι αναμένουν αν θα υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις μέχρι τη συνεδρίαση της ΕΚΤ τον ερχόμενο Δεκέμβριο, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.
Η ενέργεια «οδηγεί» τον πληθωρισμό
Κύρια πηγή της νέας πληθωριστικής πίεσης είναι η ενέργεια, καθώς οι αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου περνούν σταδιακά στην οικονομία της Ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 18,8% σε ετήσια βάση τον Σεπτέμβριο, έναντι 14,3% τον Αύγουστο, καταγράφοντας με διαφορά τη μεγαλύτερη άνοδο μεταξύ των βασικών συνιστωσών του πληθωρισμού.
Οι υπηρεσίες ακολούθησαν με αύξηση 3,2%, από 3% τον Αύγουστο, ενώ οι τιμές τροφίμων, αλκοόλ και καπνού αυξήθηκαν κατά 1,4%, έναντι 1,1% τον προηγούμενο μήνα. Στα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά ο πληθωρισμός υποχώρησε ελαφρά στο 1,1% από 1,2%.
Ιδιαίτερη σημασία για την ΕΚΤ σύμφωνα με το Reuters έχει η πορεία του δομικού πληθωρισμού, ο οποίος εξαιρεί τις περισσότερο ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας, των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού. Η άνοδός του στο 2,5% δείχνει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην ενέργεια.
Απαισιόδοξη πρόβλεψη από Ρεν
Τον κίνδυνο περαιτέρω επιτάχυνσης των τιμών επισήμανε και ο Όλι Ρεν, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ και διοικητής της Τράπεζας της Φινλανδίας, ο οποίος εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός μπορεί να πλησιάσει το 4% μέχρι το τέλος του έτους, καθώς οι τιμές της ενέργειας κινούνται πλέον κοντά στα επίπεδα που είχε ενσωματώσει η ΕΚΤ στο δυσμενές σενάριό της.
Για την ΕΚΤ, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο η άμεση επίδραση της ενέργειας στον γενικό δείκτη τιμών, αλλά και ο κίνδυνος το υψηλότερο ενεργειακό κόστος να περάσει σταδιακά στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και στους μισθούς.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να καταστήσει τον πληθωρισμό πιο επίμονο και να αυξήσει την πίεση προς την ΕΚΤ για νέα αύξηση των επιτοκίων. Την ίδια στιγμή, η μεγάλη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ισχυρών χωρών δημιουργεί ακόμα πιο περιοριστικές χρηματοπιστωτικές συνθήκες στην Ευρωζώνη.
Η απόδοση του 10ετούς γερμανικού ομολόγου έφτασε στο 3,57%, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και εντείνοντας τις πιέσεις στις αγορές.
Ο Όλι Ρεν επισήμανε ότι η άνοδος των μακροπρόθεσμων αποδόσεων μπορεί να λειτουργήσει περιοριστικά στην οικονομική δραστηριότητα και, με αυτόν τον τρόπο, να μειώσει τον κίνδυνο μεταφοράς του ενεργειακού σοκ στις υπόλοιπες τιμές και στους μισθούς.
Για την ΕΚΤ αυτό δημιουργεί δύσκολες ισορροπίες, αφού από τη μία πλευρά, ο πληθωρισμός έχει απομακρυνθεί ξανά αισθητά από τον στόχο του 2%, ενώ από την άλλη, η άνοδος του κόστους χρηματοδότησης στις αγορές λειτουργεί ήδη προς την ίδια κατεύθυνση με μια αυστηρότερη νομισματική πολιτική, περιορίζοντας τη ζήτηση και την οικονομική δραστηριότητα.
Η επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ είναι προγραμματισμένη για τις 29 Οκτωβρίου, αλλά η συνεδρίαση του Δεκεμβρίου θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς μέχρι τότε η κεντρική τράπεζα θα διαθέτει περισσότερα στοιχεία για την εξέλιξη των τιμών, αλλά και νέο γύρο οικονομικών προβλέψεων.
Ανθεκτική η οικονομία της Ευρωζώνης
Στην εξίσωση των επιτοκίων μπαίνει και η πορεία της πραγματικής οικονομίας, η οποία μέχρι στιγμής εμφανίζεται πιο ανθεκτική από όσο φοβούνταν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής.
Το ΑΕΠ της Ευρωζώνης αυξήθηκε κατά 0,4% το β΄ τρίμηνο του 2026 σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 1% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Η ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας δίνει στην ΕΚΤ μεγαλύτερο περιθώριο να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Ωστόσο, το υψηλό ενεργειακό κόστος και η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων αυξάνουν ταυτόχρονα τους κινδύνους για την ανάπτυξη.
