Η κλινική έρευνα για τους πάσχοντες από σπάνια νοσήματα δεν είναι κάτι εξωτικό, ούτε έξω από τα συνηθισμένα. Δεδομένου ότι για το 95% των σπανίων παθήσεων δεν υπάρχουν φάρμακα, η συμμετοχή σε μία κλινική έρευνα είναι ουσιαστικά μέρος της φροντίδας και ευκαιρία να έχουν οι ασθενείς ταχύτερη πρόσβαση σε κάτι που μπορεί να τους κρατήσει ζωντανούς.
Αυτό τονίζει ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (ΕΣΑΕ) Δημήτρης Αθανασίου, μέλος της Ομάδας Εργασίας Ασθενών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) και του διοικητικού συμβουλίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Duchenne (WDO), μιλώντας στη δημοσιογράφο Υγείας, Γιάννα Σουλάκη, στο πλαίσιο του μεγάλου αφιερώματος του Νewsit.gr και του Iatropedia.gr στις κλινικές μελέτες.
Όντας πατέρας παιδιού που πάσχει από την σπάνια μυϊκή δυστροφία Duchenne, ο κ. Αθανασίου γνωρίζει από πρώτο χέρι τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς οι οποίοι παλεύουν με δυσίατες, σκληρές και μερικές φορές καταληκτικές ασθένειες.
«Για εμάς, η συμμετοχή σε μία κλινική έρευνα δεν γίνεται γιατί έχουμε επιστημονικά ερωτήματα. Το κάνουμε γιατί προσπαθούμε να βρούμε κάποια θεραπεία για να κερδίσουμε χρόνο. Οι κλινικές μελέτες ενσωματώνονται επίσης στην καθημερινότητα των ασθενών, οι οποίοι λαμβάνουν μέσω αυτών την καλύτερη δυνατή φροντίδα, στα καλύτερα κέντρα που υπάρχουν», αναφέρει.
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη στο βίντεο που ακολουθεί:
Το μεγαλύτερο όφελος, όμως, όπως λέει ο κ. Αθανασίου, είναι η ταχύτερη και πιο εύκολη πρόσβαση στα καινοτόμα φάρμακα που μπορεί να αλλάξουν τη ζωή ή ακόμα και το μέλλον των πασχόντων.
Σημαντικές καινοτομίες
Πολλαπλά οφέλη όμως αποκομίζει ευρύτερα το κοινωνικό σύνολο, καθώς οι κλινικές μελέτες φέρνουν σημαντικά έσοδα στην ελληνική οικονομία και τεχνογνωσία στη χώρα.
Δεν είναι τυχαίο ότι τον τελευταίο καιρό «γίνεται μία προσπάθεια από την πλευρά του κράτους να αλλάξει το θεσμικό πλαίσιο για τις κλινικές μελέτες και να απλοποιηθούν λίγο οι διαδικασίες», συνεχίζει. Σημαντικές καινοτομίες είναι η δημιουργία αυτόνομων γραφείων κλινικών μελετών σε 65 νοσοκομεία, αλλά και μίας πλατφόρμας στην οποία θα μπορεί ο Έλληνας ασθενής να μπαίνει και να βρίσκει κλινικές μελέτες που είναι κατάλληλες για την πάθησή του.
Απαιτείται, όμως, μία ολιστική προσέγγιση στην κλινική έρευνα. Για να διεξαχθούν σωστά οι κλινικές μελέτες, χρειάζεται εξειδικευμένο, κατάλληλα εκπαιδευμένο υγειονομικό προσωπικό, συμπεριλαμβανομένων νοσηλευτών, καθώς και να τεθούν οι κλινικές μελέτες ως προτεραιότητα από τις διοικήσεις των νοσοκομείων.
Εγγραμματοσύνη της υγείας
Απαιτείται ακόμα αυξημένη ενημέρωση της κοινότητας των πασχόντων από σπάνιες ασθένειες, ώστε να αντιληφθούν την «υπεραξία που προσφέρουν». Βέβαια, μετά την πρόσφατη πανδημία της COVID-19 ο κόσμος εξοικειώθηκε με όρους, όπως τα στάδια 1, 2 και 3 των κλινικών μελετών.
Μολονότι, όμως, «βελτιώθηκε η εγγραμματοσύνη της υγείας, χρειάζεται μια γενικότερη κατανόηση της κλινικής έρευνας», επισημαίνει ο κ. Αθανασίου. «Για να βγει ένα φάρμακο πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι κλινικές μελέτες, γιατί αυτός είναι ο πιο ασφαλής τρόπος για να έχουμε έγκριση φαρμάκων. Χρειαζόμαστε δεδομένα».
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Ερευνών, στις 20 Μαΐου, ο κ. Αθανασίου τονίζει ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται σημαντικά βήματα προόδου, καθώς η φαρμακοβιομηχανία επενδύει ολοένα συχνότερα στην ανάπτυξη φαρμάκων για σπάνιες παθήσεις. Και παρότι οι μελέτες που διεξάγονται για τα σπάνια νοσήματα εξακολουθούν να είναι λιγότερες από αυτές για τις συχνές παθήσεις, σιγά-σιγά αυξάνονται οι εγκρίσεις νέων, «ορφανών» φαρμάκων.
