Ανικανοποίητη η αγορά από την κυβερνητική στρατηγική
Περισσότερο ως «καμπανάκι» παρά ως πρόταση διαβάζεται η παρέμβαση του ΕΒΕΠ για την ακρίβεια στα τρόφιμα. Η αγορά εμφανίζεται ανικανοποίητη από την κυβερνητική στρατηγική, καθώς φοβάται ότι, μετά το τέλος του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, θα μείνει κενό ανάμεσα στις δεσμεύσεις και στις πραγματικές τιμές στο ράφι. Το ΕΒΕΠ ζητά από σούπερ μάρκετ, βιομηχανία και προμηθευτές να περάσουν άμεσα στους καταναλωτές τυχόν μειώσεις κόστους, ενώ βάζει στο τραπέζι φορολογικά κίνητρα για την ελληνική παραγωγή, απλούστερους συντελεστές ΦΠΑ και εκπτώσεις στα τρόφιμα. Στο βάθος υπάρχει ο φόβος ότι η ακρίβεια θα διαβρώσει κι άλλο την κατανάλωση και την εμπιστοσύνη.
Νοικοκυριά: Έσπασε η 15ετής συρρίκνωση στα δάνεια
Μικρή σε μέγεθος, αλλά ισχυρή σε συμβολισμό είναι η αλλαγή στη χρηματοδότηση των νοικοκυριών, καθώς, ύστερα από περίπου 15 χρόνια συρρίκνωσης, τα δάνεια προς τα φυσικά πρόσωπα δείχνουν να ξαναπατούν σε θετικό έδαφος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Μάιο η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα ήταν θετική κατά 39 εκατ. ευρώ, από αρνητική ροή 13 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε στο 2,7%. Το σπάσιμο της 15ετούς καθοδικής πορείας δείχνει ότι τα νοικοκυριά επιστρέφουν προσεκτικά στον τραπεζικό δανεισμό, χωρίς όμως ακόμη να μιλάμε για έκρηξη νέων χορηγήσεων.
Μπορούν να πέσουν οι τιμές στα σπίτια;
Το στεγαστικό δεν είναι μόνο πρόβλημα έλλειψης κατοικιών, αλλά και ελλιπούς αξιοποίησης των υφιστάμενων ακινήτων. Βάσει της τριμηνιαίας έκθεσης του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, σύμφωνα με την απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ, το 2021 οι κενές κατοικίες στη χώρα έφταναν τα 2,28 εκατομμύρια, το 34,5% του συνόλου. Ο δείκτης αξιοποίησης του οικιστικού αποθέματος υποχώρησε από 73,2% το 2011 σε 72,5% το 2021, ενώ οι κενές κατοικίες προς ενοικίαση μειώθηκαν 10,4% και αυτές προς πώληση 33,1%. Ωστόσο, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους, η μειωμένη πραγματική διαθεσιμότητα κατοικιών συνδέεται με άνοδο των πραγματικών τιμών έως 19,1% την περίοδο 2018-2025. Έτσι, ένα σενάριο σταδιακής επανενεργοποίησης άδειων σπιτιών, σε ορίζοντα εξαετίας, θα μπορούσε να ρίξει τις τιμές κατά 15,5%-24,6%. Προσοχή! Οι αριθμοί δεν είναι ακριβείς προβλέψεις, όπως προειδοποιούν οι συντάκτες της έκθεσης, αλλά δείχνουν το μέγεθος της πίεσης που ασκεί ένα ανενεργό απόθεμα κατοικιών.
Η «Αχίλλειος πτέρνα» του ελληνικού τουρισμού
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν κατάφερε να ανατρέψει τη θετική πορεία του ελληνικού τουρισμού, όμως απέδειξε πόσο εύθραυστος είναι ο πρώτος κρίκος της αλυσίδας, οι αεροπορικές μεταφορές. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας, οι ξενοδόχοι ακόμη και όταν η γεωπολιτική ένταση είχε κορυφωθεί -τους μήνες Απρίλιο και Μάιο- ανέμεναν αύξηση πωλήσεων 3% για το 2026, έναντι 4,5% το 2025. Την πρόβλεψη αυτή, η ΕΤΕ χαρακτηρίζει ως συντηρητική, διότι έκτοτε ο δείκτης εμπιστοσύνης του κλάδου βελτιώνεται συνεχώς. Πάντως, οι τουριστικές επιχειρήσεις «ένιωσαν στο πετσί τους» το αυξημένο κόστος του πετρελαίου του οποίου η τιμή τον Απρίλιο εκτινάχθηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι, συμπαρασύροντας προς τα πάνω και τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων. Παρ’ όλα αυτά, ο τουρισμός κράτησε τον βηματισμό του χάρη σε τρία δομικά χαρακτηριστικά του ελληνικού μοντέλου: την υψηλή εξάρτηση από ευρωπαϊκές αγορές, όπου προέρχεται το 90% των διανυκτερεύσεων εξωτερικού, και τη σχετική ανθεκτικότητα της αεροπορικής συνδεσιμότητας. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με την ΕΤΕ, η διαχείριση του αεροπορικού κινδύνου, που θα μπορούσε να αποτελέσει Αχίλλειος πτέρνα, πρέπει να μπει επίσημα στην ατζέντα της στρατηγικής για τον τουρισμό.
Ακριβότερη αιολική ενέργεια με το νέο χωροταξικό
Σε πτώση σχεδόν 30% της μέσης παραγωγικότητας των νέων αιολικών πάρκων οδηγεί το νέο χωροταξικό της κυβέρνησης, σύμφωνα με τον κλάδο. Πρόκειται για το αποτέλεσμα της απαγόρευσης που θέτει το νέο πλαίσιο πάνω από ένα συγκεκριμένο υψόμετρο, η οποία μεταφράζεται σε αδυναμία υλοποίησης έργων στα 2/3 της επικράτειας της χώρας. Με τη σειρά της, η πτώση της παραγωγικότητας θα έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερες τιμές για τον καταναλωτή για τα αιολικά που όντως θα εγκατασταθούν από εδώ και πέρα. Η ένωση ΕΛΕΤΑΕΝ υπολογίζει ότι το κόστος θα αυξηθεί κατά 27% ανά παραγόμενη μεγαβατώρα. Κατ’ επέκταση, το νέο χωροταξικό μπορεί να ακούγεται ωραίο στα αυτιά αρκετών συμπολιτών μας, αλλά δεν θα κάνει καλό στην τσέπη τους.
Τα παράδοξα του ελληνικού επιχειρείν
Το φετινό βαρόμετρο της EY (Entrepreneurship Barometer) δείχνει έναν Έλληνα επιχειρηματία πιο διστακτικό απ’ ό,τι πέρσι. Μόλις το 35% θεωρεί ευνοϊκές τις συνθήκες για επιχειρήσεις, από 41% το 2025, ενώ η γραφειοκρατία παραμένει το βασικό εμπόδιο για το 78% των 167 συμμετεχόντων. Στο τεχνολογικό μέτωπο η εικόνα είναι πιο ενθαρρυντική. Το 83% αναφέρει αύξηση χρήσης τεχνητής νοημοσύνης τον τελευταίο χρόνο, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και τρεις στους τέσσερις πιστεύουν ότι θα ενισχύσει σημαντικά την παραγωγικότητά τους τα επόμενα τρία χρόνια. Ωστόσο ο ρυθμός υλοποίησης των επενδύσεων δεν ακολουθεί τον ίδιο ενθουσιασμό. Το 39% έχει επενδύσει έως 25.000 ευρώ σε ΑΙ την τελευταία τριετία, και ένας στους πέντε δεν έχει επενδύσει καθόλου.
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα αφορά τη χρηματοδότηση. Έξι στους δέκα βασίζονται αποκλειστικά σε ίδια κεφάλαια και επανεπένδυση κερδών, με την τραπεζική χρηματοδότηση να καλύπτει μόλις το 20%. Το εργατικό κόστος αναδεικνύεται φέτος σε μεγαλύτερη πρόκληση από την ίδια την εύρεση ταλέντου, ενώ επτά στους δέκα επιχειρηματίες δεν σκέφτονται καν να πουλήσουν την εταιρεία τους μέσα στο επόμενο έτος. Στις οικογενειακές επιχειρήσεις, που είναι το 59% του δείγματος, μόλις το 31% έχει σχέδιο διαδοχής.
Η γενναιόδωρη ΔΕΠΑ
Σημαντικά αντισταθμιστικά οφέλη συνολικού ύψους 35 εκατ. ευρώ προσφέρει στη Δημοτική Ενότητα Βοΐου η ΔΕΠΑ, στο πλαίσιο φωτοβολταϊκού πάρκου που υλοποιεί. Όπως προκύπτει από σχετική επιστολή της εταιρείας προς τον Δήμο, τα οφέλη περιλαμβάνουν αναβάθμιση βοσκοτόπων, έργα πυροπροστασίας, συντήρηση δασικών δρόμων, δενδροφυτεύσεις, δημιουργία Πάρκου Αναψυχής και Πολιτιστικού Κέντρου σε συνεννόηση με το τοπικό δασαρχείο, αλλά και δράσεις που διερευνώνται για την υγεία, την παιδεία, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό, σε συνεργασία με τους αρμόδιους τοπικούς φορείς. Ταυτόχρονα, σχεδιάζονται δράσεις για τη στήριξη των κτηνοτρόφων. Στα παραπάνω προστίθεται ακόμα και δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο στους κατοίκους κατά τη διάρκεια κατασκευής του έργου, αλλά και εκπτώσεις στα χρόνια που θα ακολουθήσουν.
