myDATA: Οι δύο όψεις της ψηφιοποίησης
Στο πεδίο της ψηφιακής μετάβασης του Δημοσίου, η πορεία κρίνεται ιδιαίτερα θετική. Εντούτοις, η ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης δεν συνεπάγεται αποκλειστικά περισσότερα δεδομένα για την ΑΑΔΕ· σε ορισμένες περιπτώσεις συνεπάγεται και λιγότερο διαθέσιμο χρόνο για ελέγχους. Οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες που εφαρμόζουν ηλεκτρονική τιμολόγηση μέσω myDATA υπάγονται σε τριετή παραγραφή αντί της γενικής πενταετίας, με αποτέλεσμα στα τέλη του 2026 να παραγράφονται ακόμη και υποθέσεις της χρήσης του 2022. Ως εκ τούτου, τα Ελεγκτικά Κέντρα και οι ΔΟΥ έχουν προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου προκειμένου να καταρτίσουν τις λίστες των υποθέσεων που θα ενταχθούν κατά προτεραιότητα στον έλεγχο. Το myDATA παρέχει στην ΑΑΔΕ πληρέστερη πληροφόρηση, θέτοντας ταυτόχρονα αυστηρότερα χρονικά όρια, γεγονός που καθιστά την ιεράρχηση των υποθέσεων κρίσιμη έως το τέλος του έτους.
Η ακτινογραφία του δανεισμού της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Στην ερμηνεία των οικονομικών μεγεθών ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες των λογιστικών προτύπων. Για παράδειγμα, όποιος μείνει στην αρχική ερμηνεία των pro forma μεγεθών του α’ εξαμήνου για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ίσως κοντοσταθεί μπροστά στο pro forma προσαρμοσμένο καθαρό χρέος των 3,82 δισ. ευρώ. Μόνο που η πραγματικότητα πίσω από την αυστηρή ενοποίηση των IFRS λέει μια τελείως διαφορετική ιστορία. Στην ουσία, η μητρική εταιρεία όχι μόνο δεν επιβαρύνεται με δανεισμό, αλλά διατηρεί και ένα ισχυρό θετικό ταμείο ύψους 280 εκατ. ευρώ. Πού βρίσκεται, λοιπόν, το καθαρό χρέος; Εξ ολοκλήρου «κλειδωμένο» στο Project Finance των μεγάλων παραχωρήσεων, με πρωταγωνιστές τη Νέα Αττική Οδό και την Εγνατία Οδό. Πρόκειται για την κλασική, δοκιμασμένη συνταγή του δανεισμού χωρίς αναγωγή (non-recourse) στη μητρική εταιρεία, όπου οι πιστώτριες τράπεζες δεν έχουν καμία απαίτηση απέναντι στη μητρική. Και δεδομένου ότι η Αττική και η Εγνατία είναι στρατηγικής σημασίας έργα υποδομής, γίνεται σαφές ότι ο δανεισμός αυτός εξυπηρετείται αποκλειστικά από τις ταμειακές ροές των δύο αυτών mega παραχωρήσεων. Με ορίζοντα 20ετίας και τα έσοδα από τα διόδια να λειτουργούν ως μια αδιάκοπη μηχανή προβλέψιμων ταμειακών ροών, αυτά τα δάνεια έχουν έτσι διαρθρωθεί, ώστε να αυτοχρηματοδοτούνται και να αποπληρώνονται αυτόνομα.
Ένα παραμύθι δίχως δράκο
Μιας και πιάσαμε τα περί δανείων, αξίζει να σταθούμε σε ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας που κυκλοφόρησε ευρέως σε επιχειρηματικά και δημοσιογραφικά πηγαδάκια τις προηγούμενες ημέρες. Το στόρι ήθελε τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) να χτυπάει καμπανάκι στη διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος, στέλνοντας προειδοποιητική επιστολή για «συστημικό κίνδυνο» λόγω υπερδανεισμού συγκεκριμένου μεγάλου επιχειρηματικού ομίλου. Όπως ήταν φυσικό, η ονοματολογία πήρε φωτιά μέσα σε λίγες ώρες. Μόνο κάποιοι υπολόγιζαν χωρίς τον ξενοδόχο. Ο κεντρικός τραπεζίτης, Γιάννης Στουρνάρας, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, ξεκαθαρίζει σε απόλυτο τόνο ότι πρόκειται για αποκυήματα φαντασίας. Ούτε επιστολή έφτασε στην ΤτΕ, ούτε non paper, ούτε καν προφορική όχληση από τη Φρανκφούρτη. Οι φήμες αποδομήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες ως πλήρως ανυπόστατες. Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: cui bono; Ποιοι και γιατί έστησαν αυτό το αφήγημα; Όταν κυκλοφορούν τέτοιες διαρροές, η στόχευση σπάνια είναι αθώα. Η προσπάθεια να «κοντύνουν» εταιρείες μέσω φημών είναι παλιό κόλπο. Μόνο που (και) αυτή τη φορά το παραμύθι είναι δίχως δράκο.
Κυπριακό αλαλούμ με τον GSI
Ιδιαίτερα δυσχερής αποδεικνύεται η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων από τις αντιφατικές δηλώσεις στελεχών της κυπριακής κυβέρνησης σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (GSI).
Από τη μία πλευρά, ο υπουργός Οικονομικών εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη βιωσιμότητα του έργου και το τελικό όφελος για τους καταναλωτές, επισημαίνοντας ότι θα αναμείνει τη μελέτη της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) προτού ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Από την άλλη, ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης δηλώνει ότι τα 25 εκατ. ευρώ που οφείλει η Λευκωσία στην κοινοπραξία θα εκταμιευθούν μόλις εκδοθεί η ελληνική NAVTEX για τη συνέχιση των βυθομετρικών ερευνών.
Συνεπώς, παραμένει ασαφές ποια βήματα θα προηγηθούν, ποια θα ακολουθήσουν και ποιες είναι τελικά οι πραγματικές προθέσεις της κυπριακής κυβέρνησης αναφορικά με ένα έργο υψηλής γεωπολιτικής σημασίας.
Η Safra και οι super rich
Τη λειτουργία υποκαταστήματος στην Αθήνα ξεκίνησε, χθες, η ελβετική Banque J. Safra Sarasin (Luxembourg). Με έδρα στη Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, το υποκατάστημα θα εξυπηρετεί Έλληνες φορολογικούς κατοίκους με υπηρεσίες επενδυτικής και διαχείρισης περιουσίας, αντλώντας από τη διεθνή υποδομή του ομίλου στο Λουξεμβούργο. Επικεφαλής ορίστηκε η Λία Πιτταούλη, πρώην στέλεχος της Eurobank, η οποία αναφέρεται στον διευθύνοντα σύμβουλο του Λουξεμβούργου, Ζιλ Μουρ. Ο όμιλος έκλεισε το 2025 με διαχειριζόμενα κεφάλαια 228,5 δισ. ελβετικών φράγκων και παρουσία σε 35 τοποθεσίες.
Η κίνηση συνδέεται και με ένα ευρύτερο φαινόμενο: όλο και περισσότεροι κροίσοι, κυρίως από το Λονδίνο, επιλέγουν την Αθήνα ως φορολογική κατοικία μέσω του καθεστώτος non-dom, στρέφοντας κεφάλαια σε ακίνητα της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Η άφιξη τραπεζών όπως η Safra Sarasin δείχνει ότι η εγχώρια ιδιωτική τραπεζική ωριμάζει, με ξένους οίκους να βλέπουν την Ελλάδα ως αυτόνομο κέντρο πλούτου. Να σημειώσουμε ότι η οικογένεια που ελέγχει τον όμιλο έχει ελληνική καταγωγή: επικεφαλής του Safra Group είναι η Vicky Safra, χήρα του Joseph Safra, με περιουσία 27,1 δισ. δολαρίων.
Το σχέδιο πτήσης της Aegean
Η Aegean αλλάζει ελαφρώς ρότα για το 2027, στρεφόμενη σε πιο συντηρητική στρατηγική, όπως πρέπει να πράττει το συνετό management αεροπορικών που υπόκεινται σε πληθώρα αναταράξεων. Ο πρόεδρος της εταιρείας, Ευτύχιος Βασιλάκης, δήλωσε ότι δεν αναμένει αύξηση χωρητικότητας τη νέα χρονιά, με ενδεχόμενο μείωσης συχνοτήτων σε επιλεγμένα δρομολόγια εσωτερικού και εξωτερικού, ανάλογα με τη ζήτηση και το κόστος ανά διαδρομή. Οι αποφάσεις θα επανεξετάζονται σε εβδομαδιαία βάση.
Η στροφή έρχεται μετά από μια χρονιά πιεσμένη από τα καύσιμα. Στο γ’ τρίμηνο του 2026 η αύξηση της χωρητικότητας περιορίστηκε σε 2%-2,5%, ενώ οι επιβάτες αυξήθηκαν σχεδόν 5% μέχρι τον Αύγουστο. Στο α’ εξάμηνο η εταιρεία κατέγραψε ζημιές 3,3 εκατ. ευρώ. Για το δ’ τρίμηνο η πρόβλεψη είναι για ουσιαστικά μηδενική μεταβολή χωρητικότητας, μεταξύ -1% και +1%. Η ίδια η Aegean είχε ήδη υποβαθμίσει τους στόχους ανάπτυξης για το 2026, από 7%-8% σε 4%-6%, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του κόστους των καυσίμων. Η επιφυλακτικότητα για το 2027 δείχνει ότι η πίεση δεν θεωρείται παροδική.
Αυστηροί περιορισμοί στις μονάδες αποθήκευσης ενέργειας
Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε η ρυθμιστική αρχή το νέο πλαίσιο λειτουργίας των μονάδων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση απαγόρευσης έγχυσης ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής των φωτοβολταϊκών, δεδομένου ότι η συνεισφορά τους κρίνεται αναγκαία κυρίως κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες.
Κοινός τόπος στις τοποθετήσεις των εκπροσώπων της αγοράς υπήρξε το γεγονός ότι το μέτρο είναι υπέρμετρα αυστηρό, καθώς παραγνωρίζει ότι τον χειμώνα η δύση του ηλίου συντελείται νωρίτερα απ’ ό,τι το καλοκαίρι. Για τον λόγο αυτό, ζητήθηκε εποχική διαφοροποίηση των ρυθμίσεων προς επίτευξη του βέλτιστου αποτελέσματος.
Επιπροσθέτως, οι νέοι περιορισμοί εκτιμάται ότι θα επιφέρουν αρνητική επίπτωση της τάξεως του 0,5% στον δείκτη εσωτερικής απόδοσης (IRR), ο οποίος προσεγγίζει το 16% για ένα τυπικό έργο της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Αυξάνονται οι εφευρέτες στην Ελλάδα
Η Ελλάδα κατέγραψε αισθητή άνοδο στις πατέντες το 2025, όμως η απόσταση από τις πιο καινοτόμες ευρωπαϊκές οικονομίες παραμένει μεγάλη. Οι αιτήσεις για ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας ανήλθαν σε 123 από 107 το 2024, σημειώνοντας αύξηση περίπου 15%. Σε αναλογία πληθυσμού, ωστόσο, η χώρα περιορίστηκε στις 11,8 αιτήσεις ανά εκατομμύριο κατοίκων, όταν στη Φινλανδία ο αντίστοιχος αριθμός υπερβαίνει τις 600 και σε Σουηδία και Δανία κινείται άνω των 440. Η βελτίωση, συνεπώς, είναι υπαρκτή και μετρήσιμη, αλλά εκκινεί από εξαιρετικά χαμηλή βάση. Το ζητούμενο δεν συνίσταται μόνο στην αύξηση των αιτήσεων, αλλά στη σταδιακή σύγκλιση του τεχνολογικού χάσματος με την υπόλοιπη Ευρώπη-στόχος που δεν φαίνεται να επιτεύχθηκε ούτε μέσω των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
