Κακό timing για τις αξιολογήσεις
Πάνω στο «παράθυρο» των αξιολογήσεων του Μαρτίου που ανοίγει για την Ελλάδα αυτή την εβδομάδα έπεσε το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, δυσκολεύοντας τις αποφάσεις των οίκων. Οι οίκοι αξιολόγησης θα κοιτάξουν πρώτα αν οι τιμές της ενέργειας θα μείνουν ψηλά και για πόσο, γιατί αυτό μπορεί να φέρει νέο κύμα ακρίβειας, να ρίξει την ανάπτυξη και να πιέσει το ισοζύγιο από ακριβότερες εισαγωγές. Το timing δεν είναι ιδανικό γιατί σε τέτοιο περιβάλλον συνήθως κρατούν πιο «σφιχτή» γραμμή, δίνουν μεγαλύτερο βάρος στους κινδύνους και αποφεύγουν βιαστικές κινήσεις. Χωρίς να μπορεί να προδικάσει κανείς τι θα βγάλουν οι χρησμοί των οίκων, σίγουρα η συγκυρία δεν ενισχύει τις προσδοκίες για νέες αναβαθμίσεις και αυτό το γνωρίζει και η οδός Νίκης.
Δύσκολος ο Μάρτιος
Πάντως, πέραν των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων στην οικονομία, ακόμα και αν η σύγκρουση κρατήσει μερικές εβδομάδες, η όποια ζημιά θα φανεί στα έσοδα του Μαρτίου, γιατί οι επιδράσεις στην αγορά περνάνε άμεσα στα καύσιμα και στις τιμές. Και όταν ανεβαίνει το κόστος, πιέζεται η κατανάλωση και κόβονται δαπάνες, άρα «φρενάρουν» ο ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι. Σε κάθε περίπτωση, η εικόνα θα αποτυπωθεί στο δελτίο εκτέλεσης προϋπολογισμού του πρώτου τριμήνου, που συνήθως δημοσιεύεται στα μέσα Απριλίου. Αν η κάμψη είναι αισθητή, θα επηρεάσει και τη συζήτηση για νέες παρεμβάσεις μέσα στη χρονιά.
Χωρίς ταβάνι η τιμή στο αέριο
Σε ένα πολύ δυσάρεστο deja-vu βρίσκονται οι Έλληνες και Ευρωπαίοι καταναλωτές λόγω των όσων συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Το φυσικό αέριο απέχει ακόμα από τα υψηλά ρεκόρ που έχουμε δει στο παρελθόν, αλλά δεν θα πρέπει να ξεχνάμε μια βασική αρχή της οικονομικής θεωρίας:
Ότι το οριακό μόριο αερίου και η σπανιότητά του είναι που θέτουν την τιμή. Στην κρίση του 2022 η δυσκολία εξασφάλισης ποσοτήτων ώθησε πρόσκαιρα την τιμή έως και στα 300 ευρώ (σήμερα είναι 45). Μια αντίστοιχη εκτόξευση είναι εξ ολοκλήρου πιθανή στο εξής, αφού μιλάμε για το ένα τέταρτο της παγκόσμιας προμήθειας σε LNG που είναι πλέον «παγιδευμένη» στον Περσικό. Εν ολίγοις, υπό ορισμένες συνθήκες, η αγορά πραγματικά έχει δείξει ότι δεν έχει φρένο…
Τουλάχιστον στην ενεργειακή κρίση, είχαμε να κατηγορούμε τους κακούς Ρώσους. «Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις» θα αναφωνεί σήμερα κάποιος γραφειοκράτης στις Βρυξέλλες.
Κλυδωνισμοί για αερομεταφορές
Ένας από τους κλάδους που κλυδωνίζονται λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή είναι οι αερομεταφορές. Με τις πτήσεις στην περιοχή –που αποτελεί κόμβο για τις περισσότερες ευρωπαϊκές αεροπορικές– να έχουν ανασταλεί, οι μετοχές των αεροπορικών κατέγραψαν χθες ισχυρή πτώση. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αναλυτές κάνουν λόγο για το μεγαλύτερο σοκ στις αερομεταφορές μετά την πανδημία της Covid-19. Έτσι, οι μετοχές των Air France-KLM και British Airways (που ελέγχει τις IAG και Lufthansa) υποχώρησαν κατά 5%. Σημαντική μείωση εμφάνισε και η μετοχή της Aegean, που έφτασε να διολισθαίνει σε ποσοστό άνω του 6,4% και να διαπραγματεύεται κάτω από τα 13 ευρώ. Η ιστορία, πάντως, έχει διδάξει ότι οι κρίσεις απαιτούν υπομονή.
Ποιες εισηγμένες αντέχουν
Ευρύτερα, σε επίπεδο εισηγμένων στο Χ.Α. ομίλων, σύμφωνα με έκθεση της Axia-Alpha Finance, μετοχές εταιρειών με «αμυντικά χαρακτηριστικά», όπως η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο ΟΤΕ, ο ΟΠΑΠ, η ΕΥΔΑΠ, ο ΑΔΜΗΕ και η Cenergy, εκτιμάται ότι δεν θα πληγούν ιδιαίτερα από την κόλαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Αντίστοιχα, οι προβλέψεις των αναλυτών αναφέρουν ότι δεν αναμένεται κάμψη των τουριστικών ροών από και προς τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης. Εξάλλου, η κερδοφορία του αεροδρομίου παρουσιάζει σημαντική ανθεκτικότητα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από αεροπορικές δραστηριότητες είναι ρυθμιζόμενο, γεγονός που περιορίζει τον καθοδικό κίνδυνο (downside risk). Κατά την έκθεση της Axia-Alpha Finance, για την Attica Group, το αυξημένο κόστος καυσίμων θα μπορούσε να επηρεάσει την κερδοφορία της.
Καλά νέα από την μεταποίηση
Αξιοσημείωτη άνοδο εμφάνισε τον Φεβρουάριο του 2026 η μεταποίηση, με τον δείκτη PMI να ανέρχεται στις 54,4 μονάδες, καταγράφοντας την ταχύτερη βελτίωση του τελευταίου εξαμήνου. Η συγκεκριμένη επίδοση είναι απόρροια της ισχυρής εγχώριας ζήτησης και της αυξημένης παραγωγής και αναδεικνύει την ανθεκτικότητα της ελληνικής βιομηχανίας παρά την προσωρινή κάμψη των εξαγωγών. Η σημασία αυτών των στοιχείων για την οικονομία είναι διττή: αρχικά, επιβεβαιώνεται η ύπαρξη ενός υγιούς επενδυτικού κλίματος που στηρίζεται σε νέα έργα και υποδομές, γεγονός που ενισχύει άμεσα το ΑΕΠ. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη δημιουργία θέσεων εργασίας, αν και περιορίζεται από τη δομική έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, υπογραμμίζει τη δυναμική της απασχόλησης. Ωστόσο, η έντονη άνοδος του κόστους εισροών, κυρίως στα μέταλλα και τις μεταφορές, αποτελεί ένδειξη επίμονων πληθωριστικών πιέσεων. Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις συγκρατούν τις τιμές πώλησης για να παραμείνουν ανταγωνιστικές είναι ενθαρρυντικό για τη σταθερότητα της κατανάλωσης, αλλά πιέζει τα εταιρικά περιθώρια κέρδους. Με ενδιαφέρον αναμένονται τα στοιχεία για τον Μάρτιο, μήνα που θα επισκιάσει η κρίση στη Μέση Ανατολή.
Εθελούσια στην Εθνική
Ιδιαίτερα ελκυστικό είναι το πρόγραμμα εθελούσιας εξόδου της Εθνικής Τράπεζας, το οποίο θα παραμείνει ανοικτό για αιτήσεις έως τις 13 Μαρτίου 2026. Το πρόγραμμα προβλέπει ως μέγιστο ποσό αποζημίωσης (πλαφόν) τις 300.000 ευρώ, θέτοντας ως απαραίτητες προϋποθέσεις συμμετοχής τη συμπλήρωση 7 ετών προϋπηρεσίας και το 45ο έτος της ηλικίας. Η αποζημίωση κλιμακώνεται ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα του εργαζομένου: για τους υπαλλήλους 45-49 ετών προβλέπονται 20 μισθοί, για την ομάδα 50-54 ετών 35 μισθοί, ενώ για όσους είναι 55 ετών και άνω η παροχή φθάνει τους 45 μισθούς. Επιπλέον, το πρόγραμμα περιλαμβάνει κοινωνική μέριμνα με προσαύξηση 10.000 ευρώ ανά ανήλικο τέκνο. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα επιλογής μακροχρόνιας άδειας (sabbatical) διάρκειας 3, 5 ή 7 ετών, με τα προγράμματα πενταετούς και επταετούς διάρκειας να αφορούν αποκλειστικά προσωπικό συγκεκριμένης μονάδας της τράπεζας.
Το «ταϊμινγκ» του Ανδρουλάκη…
Την περασμένη Παρασκευή συζητήθηκε στη Βουλή το θέμα του ενεργειακού κόστους, μετά από ερώτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη. Μια πρώτη αντίδραση εκείνη τη μέρα ήταν ότι επρόκειτο ίσως για μια κάπως άκαιρη πρωτοβουλία, καθώς οι τιμές του ρεύματος έχουν υποχωρήσει αισθητά κατά το τελευταίο έτος.
Έλα όμως που ο Ανδρουλάκης αποδείχτηκε προφητικός, καθώς μόλις το αμέσως επόμενο βράδυ ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και τώρα όλοι μιλάνε ξαφνικά για νέα ενεργειακή κρίση. Καλύτερο “ταϊμινγκ” που λένε και στο χωριό, δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Να σχολιάσουμε επίσης και τη δήλωση του πρωθυπουργού στην ίδια συζήτηση, που είπε ότι η Ελλάδα θα αγοράσει αμερικανικό αέριο, εφόσον οι τιμές του είναι συμφέρουσες. Πράγμα που υποδηλώνει ότι η χώρα μας έχει και εναλλακτικές πηγές σε περίπτωση που το αμερικανικό LNG αποδειχθεί ακριβό. Έλα όμως που μια από τις πιο βασικές, το Κατάρ, βγήκε πλέον εκτός παιχνιδιού για όσο κρατήσει ο πόλεμος…
Πέντε υποψήφιοι για Τατόι
Συνολικά πέντε επενδυτικά σχήματα εκδήλωσαν ενδιαφέρον στον διαγωνισμό για την παραχώρηση του δικαιώματος επανάχρησης, ανάπτυξης, ανάδειξης και αξιοποίησης κτηρίων και χώρων εντός του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου. Πρόκειται για τις Άκτωρ Παραχωρήσεις, ΕΚΤΕΡ, Dimand, Elia Corporation και Reina Hellenic Properties Capital Partners. Η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου, ενεργώντας ως διενεργούσα αρχή για λογαριασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, θα αξιολογήσει τους φακέλους, ώστε οι προεπιλεγέντες να προχωρήσουν στη Β’ φάση και την υποβολή δεσμευτικών προσφορών. Η παραχώρηση, η οποία θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 65 ετών, αφορά στην αξιοποίηση 24 ιστορικών κτηρίων και του περιβάλλοντος χώρου τους. Στόχος είναι η προστασία του μνημείου, αλλά και η δημιουργία χρήσεων φιλοξενίας και εστίασης, ώστε οι εγκαταστάσεις να καταστούν τουριστικό πόλο έλξης.
