Σύμφωνα με την απλή αριθμητική και χωρίς την βοήθεια της… πολιτικής άλγεβρας, τα «νούμερα» για το 2027 λένε πως η ανάπτυξη θα είναι τουλάχιστον 50% χαμηλότερη από το 2026.
Και αυτό θα συμβεί σε συνθήκες που ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να απομειώνει την πραγματική αγοραστική δύναμη των διαθέσιμων εισοδημάτων, δηλαδή την δυναμική της ζήτησης και της καταναλωτικής δαπάνης.
Αυτή την απλή αριθμητική ήρθε να επιβεβαιώσει η Κομισιόν με τις τακτικές (φθινοπωρινές) προβλέψεις της προβλέποντας ότι «…ο ρυθμός ανάπτυξης το 2027 θα είναι αισθητά χαμηλότερος από το 2026 και θα στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην ιδιωτική κατανάλωση…».
Οι λόγοι που διαμορφώνουν αυτή την πρόβλεψη αξίζουν την προσοχή μας, παρ’ ότι δεν είναι άγνωστοι, εδώ και καιρό.
Η ελληνική οικονομία – σύμφωνα και με τις αναλύσεις της ΤτΕ – είχε εξασφαλίσει σχεδόν διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο με την βοήθεια των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης που λειτουργούν πολλαπλασιαστικά με τους πόρους του ΕΣΠΑ.
Δικαιολογημένα θα πει κανείς αφού μέσα σε 5 χρόνια «έπεσαν» στην εγχώρια οικονομία περί τα 36 δισ. ευρώ (σε επιδοτήσεις και χαμηλότοκα δάνεια) μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, παράλληλα και σε συνδυασμό με τις τακτικές επιδοτήσεις από το επταετές ΕΣΠΑ!
«Χονδρικά» αυτή ήταν η βασική παρατήρηση της ΤτΕ καθώς η παραγωγικότητα της οικονομίας ήταν και παραμένει στον «πάτο» της ευρωπαϊκής λίστας.
Με άλλα λόγια, όχι μόνο πολύ περισσότερα «λεφτά», αλλά και σε ένα πρωτοφανή πολλαπλασιαστικό συνδυασμό με το ΕΣΠΑ.
Στο τέλος του χρόνου φέτος μάλιστα αναμένεται ότι θα εγκριθεί και το τελευταίο πακέτο από αυτά τα 36 δισ. ευρώ με 5 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και 6 δισ. ευρώ σε δάνεια των οποίων η κατανομή σε πληρωμές θα πάει εκεί που η δυναμική «πίεσης» είναι ισχυρότερη…
Με δεδομένο (και μη αμφισβητήσιμο) εδώ και δεκαετίες ότι η ελληνική οικονομία κινείται από δύο βασικά οικονομικά «έμβολα», τις επιδοτήσεις και την κατανάλωση, η απλή αριθμητική λέει ότι τώρα όλα αλλάζουν καθώς από το 2027, από το ένα (τακτικοί και έκτακτοι κοινοτικοί πόροι) συν ένα (κατανάλωση), περνάμε στο λιγότερο από ένα (κοινοτικοί πόροι χωρίς Ταμείο Ανάκαμψης) συν ένα (κατανάλωση).
Με απλά λόγια, από το 2% περίπου του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομία αποσύρεται ο παράγοντας Ταμείο Ανάκαμψης που πρόσθετε πολλαπλασιαστικά περί το 0,6%-1,0 % του ΑΕΠ μέσω χρηματοδοτήσεων και από την κατανάλωση αφαιρείται η προβλεπόμενη απώλεια των πραγματικών εισοδημάτων από τον πληθωρισμό.
Θα μπορούσε έτσι να υποστηρίξει κανείς ότι η «απώλεια» για τον ρυθμό ανάπτυξης κινείται προς το 40%-50% του συνολικού ρυθμού ανάπτυξης, δηλαδή από το 2% περίπου στο 1% περίπου.
Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει μία διευκρίνιση.
Για να συνεχίσει να αυξάνεται ο ρυθμός ανάπτυξης θα έπρεπε όχι μόνο να μην υπήρχε αυτή η απώλεια, αλλά επιπλέον να προστίθενται αναπτυξιακές αιτίες με την διατήρηση των παλιών στο 100%…
Και όλα αυτά προκύπτουν με την προϋπόθεση ότι δεν θα επηρεάσει την εγχώρια οικονομία κανένας άλλος αρνητικός παράγοντας, εξωτερικός (όπως π.χ. επιβαρυντικές αλλαγές στο εύρος και στην μέθοδο κατανομής των κοινοτικών πόρων από τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης κ.λπ.), ή εσωτερικός (έκτακτες απαιτήσεις για δημοσιονομικές παρεμβάσεις, κ.λπ.).
Εδώ βέβαια πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η τρέχουσα δημοσιονομική διαχείριση, ακολουθεί από τον καιρό του προκατόχου της, της κυβέρνηση Τσίπρα, μία τακτική (που είχε επιβληθεί από την τρόικα) να διατηρεί «αποθέματα» χρήσιμα για έκτακτες καταστάσεις «…δια πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν…» κατά τα γραφάς.
Το αποτέλεσμα αυτής της τακτικής είναι ότι από το «υστέρημά» μας, δηλαδή το μνημονιακό πρωτογενές πλεόνασμα, που συσσωρεύεται στο αποθεματικό, υπάρχουν κάποια λεφτά για τις δύσκολες μέρες. Αρκεί βέβαια οι δύσκολες μέρες να μην είναι… παντοτινές και να αποτελούν απλώς έκτακτες καταστάσεις.
Το εξωτερικό όμως περιβάλλον και κατά συνέπεια το εσωτερικό που εξαρτάται από το «ευρωπαϊκό», διαμορφώνει συνθήκες σταθερής επιδείνωσης, σε τρία μέτωπα σύμφωνα με την Κομισιόν: επιβράδυνση ανάπτυξης, ένταση πληθωριστικών πιέσεων και αύξηση χρέους και κόστους του χρήματος για αναχρηματοδότηση χρέους και επενδύσεων.
Το συμπέρασμα λοιπόν με την «απλή αριθμητική» είναι ότι το 2027 η κατάσταση στην οικονομία «αλλάζει» προς το χειρότερο.
Ο ρυθμός ανάπτυξης που ήταν μέχρι τώρα η βασική πλατφόρμα στήριξης της «εικόνας» της οικονομίας μειώνεται δραστικά, ο πληθωρισμός συνεχίζει να αυξάνεται και οι αιτίες των δύο αυτών λόγων επιδείνωσης, οι ίδιες … επιδεινώνονται.