Στο ερώτημα γιατί η συνήθως πολύ αυστηρή moody’s δεν υποβάθμισε την Παρασκευή το γαλλικό χρέος, όλα δείχνουν ότι η απάντηση πρέπει να αναζητηθεί, όπως και το 2012, στην Φρανκφούρτη.
Η ΕΚΤ για τα δεδομένα της κατάστασης κρίσης στην Γαλλία (έλλειμμα, χρέος, πληθωρισμός, φυγή κεφαλαίων, πολιτική αστάθεια, κ.λ.π.) παραμένει σχετικά σιωπηρή και πολύ προσεκτική, καθώς όλοι πλέον γνωρίζουν ότι αυτή κρατάει, τουλάχιστον προς το παρόν, τα «κλειδιά» του εσωτερικού ευρωπαϊκού «carry trade» (με βασικό σιωπηρό δανειστή την Bundesbank), στο οποίο ποντάρουν οι αγορές όταν δοκιμάζουν τις αντοχές του χρέους των χωρών της ΟΝΕ.
Όπως κάνουν τώρα με τα γαλλικά ομόλογα, με την Γαλλία την δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, να είναι υποχρεωμένη να πληρώσει ακριβότερα για να δανεισθεί από την Ιταλία, την Ελλάδα και τα πρώην PIIGS και ασφαλώς τις ΗΠΑ.
Τα τρέχοντα οικονομικά «δεδομένα», αλλά κυρίως η ορατή προοπτική τους, σε κάθε άλλη περίπτωση θα είχε οδηγήσει την Moody’s σε άμεση υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας καθώς το έλλειμμα τρέχει αυξητικά πάνω από το 5,5%, παρά το γεγονός ότι τα φορολογικά έσοδα απορροφούν το 44,2% του ΑΕΠ (και δεν μπορούν να αυξηθούν περαιτέρω) και με το χρέος να οδηγείται για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες πάνω από το 120% του ΑΕΠ.
Το χειρότερο όμως είναι ότι όλα αυτά αμφισβητούνται προς το χειρότερο καθώς οι εκλογές του 2027 δεν δίνουν σοβαρές πιθανότητες σταθερότητας, ενώ η κοινωνική δυσαρέσκεια έχει ήδη αρχίσει να γεμίζει τους δρόμους και να βάζει «φωτιές» στις πλατείες.
Και για να επανέλθουμε στο αρχικό ερώτημα και την απάντηση από την Φρανκφούρτη, μπορεί η ΕΚΤ υπό τις παρούσες συνθήκες να κάνει το ίδιο που έκανε ο Ντράγκι το 2012 με το «What ever it takes»;
Δηλαδή τι; Δηλαδή να πείσει τις αγορές ότι μπορεί να δώσει νομισματική λύση και να επιβάλει τους πολιτικούς όρους που αυτή προϋποθέτει, όπως για παράδειγμα έκανε με την Ελλάδα.
Για να το κάνουμε… λιανά, μπορεί η ΕΚΤ με το ένα χέρι να εγγυηθεί για τα γαλλικά ομόλογα (με παρεμβάσεις στην δευτερογενή αγορά) και με το άλλο να επιβάλλει με πολιτικά εργαλεία από τις Βρυξέλλες και τους πολιτικούς στο Παρίσι την δημοσιονομική πειθαρχεία (δηλαδή τα μνημόνια) όπως έκανε στην Ελλάδα;
Για το πρώτο, την παρέμβαση με αγορές γαλλικών ομολόγων στην αγορά, ασφαλώς μπορεί να το κάνει ενεργοποιώντας το λεγόμενο TPI που δημιούργησε το 2022 σε αντικατάσταση των έκτακτων εργαλείων που είχε χρησιμοποιήσει ad hoc μετά το 2012. Και εκεί βέβαια μπαίνει από την πίσω πόρτα η προϋπόθεση της σιωπηρής έγκρισης του δανειστή που κατά βάση είναι τα πλεονάσματα της Bundesbank. Αλλά αυτό από μόνο του είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα που μπαίνει στο τραπέζι με εντελώς διαφορετικούς όρους από το 2012.
Για το δεύτερο η απάντηση και δεν υπάρχει και δεν μπορεί να την διακρίνει κανείς στο ορατό μέλλον σαν ρεαλιστική προοπτική. Οι εκλογές είναι το 2027 και ασφαλώς η «ανύπαρκτη» παρούσα Κυβέρνηση υπό τον Μακρόν δεν είναι σε θέση να εγγυηθεί τίποτα από αυτά που περιέχονται σε ένα τέτοιο …«μνημόνιο». Στην Ελλάδα το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους με τις «ανταλλαγές» εγχώριων ομολόγων με ομόλογα του EFSF κ.λ.π. «κόστισε» κάπου το 25% του ΑΕΠ της χώρας, με σφαγή των μισθών, των συντάξεων, της κοινωνικής ασφάλισης και την απαλλοτρίωση/διάσωση του τραπεζικού συστήματος. Στην Γαλλία χωρίς να γίνει κάτι ανάλογο, οποιαδήποτε παρέμβαση της ΕΚΤ στις αγορές θα «διαβαστεί» σαν απλή νομισματοποίηση του χρέους με άμεσες «άγριες» συνέπειες στην συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ, τον πληθωρισμό, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, κ.λ.π. Και επειδή η Γαλλία είναι η Γαλλία, αυτό θα σημάνει την διάχυση του προβλήματος στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και πάμε ακόμα παρα πέρα στο άγνωστο…
Με απλά λόγια η Moody’s «σοφά» ποιώντας απέφυγε προς το παρόν να ανάψει άλλο ένα φυτίλι, σε μία μπαρουταποθήκη, που το δημόσιο χρέος από την μία μεριά, έχει αρχίσει γενικά να αμφισβητείται οριζόντια στο Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Και από την άλλη, έχει αρχίσει να ξετυλίγεται το κουβάρι της αμφισβήτησης για το κατά πόσο το ήδη αμύθητο χρέος των Hyperscalers, είναι κάτι που οι αγορές μπορούν ακόμα να το εμπιστεύονται σαν επενδυτικό προορισμό…
Με άλλα λόγια δεν υποβάθμισε την Γαλλία γιατί τα δεδομένα δεν το απαιτούσαν, αλλά γιατί θα ήταν πολύ επικίνδυνο για όλους να το κάνει αυτή την στιγμή, βάζοντας «μπουρλότο» στην ευρωπαϊκή αγορά χρέους.
