Χουάν Κάρλος: Ανοίγει η συζήτηση για την επιστροφή του στην Ισπανία

Πιέζει η αντιπολίτευση για την επιστροφή του Χουάν Κάρλος στην Ισπανία – δώδεκα χρόνια μετά την πτώση του από τον θρόνο και έξι χρόνια μετά την αυτοεξορία του στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Συγκεκριμένα, ο αρχηγός ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Ισπανία ζήτησε την επιστροφή του έκπτωτου πρώην βασιλιά Χουάν Κάρλος που ζει αυτοεξόριστος στο Αμπού Ντάμπι, επικαλούμενος τον ρόλο που διαδραμάτισε στη μετάβαση της χώρας στη δημοκρατία πριν από σχεδόν μισό αιώνα. «Πιστεύω ότι θα ήταν επιθυμητό ο επίτιμος βασιλιάς να επιστρέψει στην Ισπανία», έγραψε στα social media ο Αλβέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ηγέτης του συντηρητικού People’s Party (PP).

«Ο ίδιος έχει αναγνωρίσει αδιαμφισβήτητα λάθη του παρελθόντος του, αλλά εκείνος που συνέβαλε στη διατήρηση της δημοκρατίας και των ελευθεριών μας σε μια καθοριστική στιγμή θα πρέπει να περάσει το τελευταίο στάδιο της ζωής του με αξιοπρέπεια στη χώρα του», πρόσθεσε.

Ο Χουάν Κάρλος, 88 ετών, ανέβηκε στον θρόνο το 1975, μετά τον θάνατο του μέντορά του, του δικτάτορα Φράνκο. Διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στη μετάβαση της Ισπανίας σε κοινοβουλευτική δημοκρατία, ενώ οι ενέργειές του θεωρήθηκαν καθοριστικές για την αποτροπή του αποτυχημένου πραξικοπήματος φιλοφρανκικών δυνάμεων το 1981, εξασφαλίζοντάς του δημοτικότητα που διήρκεσε για δεκαετίες.

Ωστόσο, το 2014 παραιτήθηκε από τον θρόνο, δύο χρόνια αφότου αποκαλύφθηκε ότι συμμετείχε σε κυνήγι ελεφάντων στη Μποτσουάνα, εν μέσω οικονομικής κρίσης στην Ισπανία, μαζί με την πρώην ερωμένη του Corinna Larsen, ενώ η Ισπανία βρισκόταν σε οικονομική κρίση.

Ακολούθησαν οι αποκαλύψεις για «off-shore» λογαριασμούς και για την περίφημη μεταφορά 65 εκατομμυρίων ευρώ από τον τότε βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας, Αμπντάλα, το 2008.

Τον Αύγουστο του 2020 εγκατέλειψε τη χώρα και εγκαταστάθηκε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου διαμένει μέχρι σήμερα. Ο γιος και διάδοχός του, βασιλιάς Φελίπε στήριξε την απόφαση αυτή, η οποία τον κράτησε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με εξαίρεση ορισμένες περιστασιακές επισκέψεις του στην Ισπανία.

Αυτή την εβδομάδα, ο αποχαρακτηρισμός περίπου 150 κυβερνητικών εγγράφων που σχετίζονται με την απόπειρα πραξικοπήματος του 1981 ανέδειξε εκ νέου τον ρόλο του Χουάν Κάρλος εκείνη την περίοδο, γεγονός που οδήγησε τον Νούνιεθ Φεϊχόο να επαναφέρει το αίτημα για την επιστροφή του.

Η κυβέρνηση στην Ισπανία, δημοσίευσε δεκάδες έγγραφα σχετικά με μια απόπειρα πραξικοπήματος που έλαβε χώρα πριν από 45 χρόνια και θεωρείται κομβικό σημείο στην ιστορία της χώρας, απόπειρα που κατέρρευσε όταν ο τότε βασιλιάς Χουάν Κάρλος αρνήθηκε να το νομιμοποιήσει.

Το Λαϊκό Κόμμα είχε εκφράσει και στο παρελθόν παρόμοια θέση για τον πρώην μονάρχη.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα τολμηρή και ο χρόνος κατά τον οποίο διατυπώθηκε άνοιξε ξανά τη δημόσια συζήτηση για το μέλλον του Χουάν Κάρλος.

Η σοσιαλιστική κυβέρνηση, η οποία έχει ασκήσει κριτική στον πρώην βασιλιά ενώ ταυτόχρονα στηρίζει τη μοναρχία ως θεσμό, επιχείρησε να κρατήσει αποστάσεις από το ζήτημα.

«Η απόφαση του επίτιμου βασιλιά εξαρτάται από τον ίδιο, αφορά εκείνον και τον Βασιλικό Οίκο, δεν αφορά ούτε την κυβέρνηση ούτε την αντιπολίτευση», δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης, Félix Bolaños.

Παρά το γεγονός ότι πολλοί – κυρίως από τον πολιτικό χώρο της Δεξιάς – υποστηρίζουν τον τερματισμό της αυτοεξορίας του, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα ήταν απλή.

Στα απομνημονεύματά του, που δημοσιεύθηκαν πέρυσι, ο Χουάν Κάρλος αποκάλυψε τις εντάσεις που προκάλεσε η ζωή του μετά την παραίτηση στις σχέσεις με τον γιο του.

«Μην ξεχνάς ότι κληρονομείς ένα πολιτικό σύστημα που εγώ οικοδόμησα», θυμάται ότι είπε στον βασιλιά Φελίπε, όταν του αφαιρέθηκε το εισόδημα που λάμβανε ως πρώην αρχηγός του κράτους και όταν ο γιος του αποφάσισε να αποποιηθεί την κληρονομιά του. «Μπορείς να με αποκλείσεις σε προσωπικό και οικονομικό επίπεδο, αλλά δεν μπορείς να απορρίψεις τη θεσμική κληρονομιά μέσα στην οποία μεγάλωσες».

Η επιστροφή του θα δημιουργούσε πρακτικά ζητήματα, όπως το πού θα έμενε, ποιες θα ήταν οι οικονομικές του ρυθμίσεις και ποια θα ήταν η σχέση του με τη βασίλισσα Σοφία, με την οποία παραμένει παντρεμένος, αν και εκείνη έχει παραμείνει στην Ισπανία.

«Για να επιστρέψει, θα πρέπει να το θελήσει με τον μόνο δυνατό τρόπο: αποδεχόμενος τους κανόνες που του θέτει ο γιος του – να συμπεριφέρεται με διαφάνεια και υποδειγματικό τρόπο», δήλωσε η συγγραφέας Άνα Ρομέρο, η οποία έχει γράψει εκτενώς για την ισπανική μοναρχία.

Όπως πρόσθεσε, η επιστροφή του Χουάν Κάρλος θα εξαρτηθεί από το αν θα βάλει «σε τάξη τον γάμο του και τις οικονομικές του υποθέσεις».