Τροποποιήσεις στους κανόνες μετακίνησης κατοικιδίων εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης τίθενται σε ισχύ στις 22 Απριλίου 2026, με στόχο την καλύτερη ιχνηλασιμότητα, την προαγωγή της δημόσιας υγείας και την εναρμόνιση των διαδικασιών μεταξύ κρατών-μελών.
Οι αλλαγές, όπως τις παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επικυρώθηκαν από τα κράτη, επηρεάζουν χιλιάδες ιδιοκτήτες σκύλων, γατών και εξημερωμένων πτηνών που ταξιδεύουν για λόγους αναψυχής ή προσωρινής μετακίνησης.
Βασικό στοιχείο της αναθεώρησης είναι η προώθηση ενός ψηφιακού πιστοποιητικού υγείας για τα κατοικίδια, που αντικαθιστά σε μεγάλο βαθμό το έντυπο «διαβατήριο κατοικιδίου».
Το νέο ψηφιακό σύστημα ενσωματώνει δεδομένα μικροτσιπ, ιστορικό εμβολιασμών και εργαστηριακές εξετάσεις, με στόχο την άμεση επαλήθευση από αρμόδιες αρχές σε σύνορα και κτηνιατρεία.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η ψηφιοποίηση διευκολύνει τις διασυνοριακές μετακινήσεις και μειώνει τον κίνδυνο πλαστών εγγράφων.
Παράλληλα, δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην προέγκριση ορισμένων εξετάσεων πριν από το ταξίδι.
Καθιερώνονται συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα για την πραγματοποίηση αντισωματικών δοκιμασιών, όπου αυτές απαιτούνται και για την τεκμηρίωση θεραπειών κατά παρασίτων σε εξειδικευμένες περιπτώσεις.
Οι νέες προδιαγραφές επιτρέπουν στις εθνικές αρχές να απαιτούν πρόσθετα πιστοποιητικά ή εξετάσεις σε περιόδους επιδημιολογικού κινδύνου, αλλά προβλέπουν επίσης μηχανισμούς για ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών-μελών ώστε να αποφεύγονται περιττές καθυστερήσεις.
Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκεται και η ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας μέσω της υποχρέωσης ύπαρξης εγκεκριμένου μικροτσίπ που να ανταποκρίνεται σε ευρωπαϊκά πρότυπα.
Τα κατοικίδια χωρίς συμβατό μικροτσίπ μπορεί να αντιμετωπίζουν πρόσθετες απαιτήσεις ή καθυστερήσεις κατά την είσοδο σε άλλο κράτος-μέλος. Επιπλέον, οι κανόνες προβλέπουν σαφείς προθεσμίες για τις επανεμβολιάσεις και την ενημέρωση των στοιχείων ιδιοκτησίας στο ψηφιακό σύστημα.
Οι κτηνίατροι και οι φορείς προστασίας ζώων καλούνται να ενημερώσουν τους ιδιοκτήτες εγκαίρως, ενώ η Επιτροπή προτείνει περιόδους προσαρμογής και διαθέτει πληροφοριακά εργαλεία για την καθοδήγηση των πολιτών.
Ωστόσο, Οργανώσεις υπέρ των ζώων και μικροί εκτροφείς εκφράζουν ανησυχίες για το κόστος και τη γραφειοκρατία που ενδέχεται να προκύψουν, ειδικά για οικογένειες με περιορισμένους πόρους ή για μετακινήσεις μικρής κλίμακας.
Για όσους σχεδιάζουν ταξίδι μετά τις 22 Απριλίου, η πρακτική οδηγία είναι να επικοινωνήσουν με τον κτηνίατρό τους τουλάχιστον μερικές εβδομάδες νωρίτερα, να βεβαιωθούν ότι το κατοικίδιό τους φέρει συμβατό μικροτσίπ και ότι τα στοιχεία και τα πιστοποιητικά είναι ενημερωμένα στο ψηφιακό σύστημα.
Η τελική ευθύνη για την αποφυγή απρόσμενων προβλημάτων στο προγραμματισμένο ταξίδι παραμένει στους ιδιοκτήτες, ενώ οι αρμόδιες Αρχές προειδοποιούν ότι η μη συμμόρφωση μπορεί να επιφέρει προσωρινή απομόνωση του ζώου ή απαγόρευση εισόδου.
Η εφαρμογή των κανόνων αναμένεται να εξεταστεί και να προσαρμοστεί μετά από την πρώτη περίοδο ισχύος, με την Επιτροπή να υπόσχεται αξιολογήσεις επιπτώσεων και αναφορές για τυχόν δυσλειτουργίες.
Μέχρι τότε, οι ταξιδιώτες καλούνται να ενημερώνονται από τις επίσημες πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των εθνικών κτηνιατρικών υπηρεσιών πριν προγραμματίσουν μετακινήσεις με κατοικίδια.
