Κοντά στο 50% βρίσκονται πλέον οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου, οδεύοντας προς το τέλος του Ιανουαρίου, έχοντας χάσει περίπου 33% σε σχέση με τις αρχές Δεκεμβρίου. Αξίζει να θυμίσουμε ότι ο επιθυμητός στόχος είναι να κλείσουν τη χειμερινή περίοδο τουλάχιστον στο 35%.
Οι αποθήκες φυσικού αερίου ολοκλήρωσαν τον περσινό χειμώνα στο 34%, γεγονός που κατέστησε εφικτή την αναπλήρωσή τους κατά τους θερινούς μήνες δίχως υπερβολική άνοδο της ζήτησης.
Αυτό που έχει αλλάξει σε σχέση με προηγούμενα χρόνια είναι ότι η ΕΕ δεν είναι πλέον το ίδιο αυστηρή και έχει χαλαρώσει σε ένα βαθμό τους κανόνες που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Ακόμα και έτσι, όμως, αποφασίστηκε να εφαρμοστεί για έναν ακόμη έτος η απαίτηση για αναπλήρωση των αποθηκών σε ποσοστό 90% στις αρχές του επόμενου χειμώνα.
Τα παραπάνω σημαίνουν ότι πιθανώς η Ευρώπη θα κληθεί να εισάγει μεγαλύτερες ποσότητες φέτος το καλοκαίρι, ώστε να γεμίσει ξανά τις αποθήκες της. Με τη σειρά της, η αυξημένη ζήτηση θα αποτελέσει στήριγμα για τις τιμές του αερίου, οι οποίες ήδη σήμερα έχουν πάρει την ανιούσα: Από τα 26,5 ευρώ/MWh στις αρχές Δεκεμβρίου, βρίσκονται κοντά στα 33 ευρώ.
Η άνοδος είναι σε ένα βαθμό αναμενόμενη, δεδομένης της εποχιακής φύσης του συγκεκριμένου εμπορεύματος. Έτσι, η ανησυχία των Ευρωπαίων δεν έχει να κάνει τόσο με την παρούσα φάση, όσο με το αν οι υψηλότερες τιμές θα διατηρηθούν και στο υπόλοιπο του 2026.
Από την πλευρά της Κομισιόν και των κυβερνήσεων εκφράζεται η πεποίθηση ότι το μπλοκ έχει επαρκή εφοδιασμό ακόμα και χωρίς το ρωσικό αέριο. Η πληθώρα συμβολαίων για LNG που υπεγράφησαν τα τελευταία χρόνια με τις ΗΠΑ και άλλους παραγωγούς, έχουν κάνει διαθέσιμες μεγάλες ποσότητες, άρα ο προβληματισμός εστιάζεται κυρίως στο κόστος.
Το γεγονός αυτό έχει ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα, η οποία παράγει μεγάλο μέρος του ηλεκτρισμού της μέσω του αερίου. Μάλιστα, τα ολοένα και θερμότερα καλοκαίρια στη χώρα μας έχουν ανεβάσει τη ζήτηση για ηλεκτρικό ρεύμα εκείνη την εποχή, άρα και τη λειτουργία των μονάδων που έχουν ως καύσιμο το αέριο.
Το νέο γεωπολιτικό premium
Αξίζει να προσθέσουμε ότι το όποιο γεωπολιτικό premium επηρεάζει πλέον την τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη δεν προέρχεται μόνο εξ ανατολών, όπως στο παρελθόν. Το γεγονός ότι η Γηραιά Ήπειρος εξαρτάται από τις ΗΠΑ για τις εισαγωγές της, σε συνδυασμό με την ευρω-ατλαντική κόντρα που έχει ξεσπάσει με αφορμή τη Γροιλανδία, δημιουργούν έναν κίνδυνο που δεν υπήρχε προηγουμένως.
Βεβαίως, τα συμβόλαια που έχουν συνάψει οι ευρωπαϊκές με τις αμερικανικές εταιρείες είναι “αλεξίσφαιρα” από νομικής άποψης. Όμως, ο Τραμπ έχει δείξει ότι μπορεί να θέτει εμπόδια, έστω σε προσωρινό ορίζοντα. Είναι ακριβώς η αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει τον Αμερικανό πρόεδρο, που βάζει σκέψεις στο πίσω μέρος του μυαλού των Ευρωπαίων.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ προκαλούν και άλλη μια πηγή γεωπολιτικής ανησυχίας, μέσω των βλέψεων που έχουν στο Ιράν. Η έλευση του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln στη Μέση Ανατολή τις αμέσως επόμενες ημέρες ερμηνεύεται ως πιθανή προετοιμασία επιθέσεων με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος. Δεδομένης της σημασίας των Στενών του Ορμούζ για τον εφοδιασμό σε πετρέλαιο και αέριο, προστίθεται έτσι μια ακόμη ανοδική πίεση στις τιμές.
Τέλος, υπάρχει και το χρηματιστηριακό στοιχείο στην όλη υπόθεση. Ο ρόλος της κερδοσκοπίας είναι έντονος στην περίπτωση του ευρωπαϊκού συμβολαίου αναφοράς TTF και η Ε.Ε. δεν προχώρησε σε μέτρα για να την περιορίσει, παρά τις εκκλήσεις των τελευταίων ετών. Κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, οι κερδοσκόποι έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση της τιμής και αναμένεται να πράξουν το ίδιο αν βρουν την ευκαιρία στο εξής.
