Στην τελική ευθεία για τη ΔΕΘ μπαίνει το κυβερνητικό επιτελείο, με τα μέτρα που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Βελλίδειο το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου να οργανώνονται γύρω από επτά βασικούς άξονες και με την επιβράβευση των συνεπών φορολογουμένων να αναδεικνύεται σε ένα από τα κεντρικά στοιχεία του νέου πακέτου.
Στη φετινή ΔΕΘ τα μέτρα δεν θα περιοριστούν σε μία ακόμη δέσμη οριζόντιων παροχών, αλλά θα επιχειρήσουν να συνδέσουν σταδιακά τις φορολογικές ελαφρύνσεις με τη συνέπεια, τις επενδύσεις, την απασχόληση και το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με παρεμβάσεις που θα ξεκινούν από το 2027 και σε αρκετές περιπτώσεις θα ξεδιπλώνονται σε βάθος τετραετίας.
Στο Μέγαρο Μαξίμου και στην οδό Νίκης οι τελευταίες ημέρες πριν από τη Θεσσαλονίκη χαρακτηρίστηκαν από συνεχείς συσκέψεις και επαφές με παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς. Αν και τα κυβερνητικά στελέχη κρατούν τα χαρτιά τους κλειστά σε ό,τι αφορά μέτρο ή μέτρα «έκπληξη», η περίμετρος των παρεμβάσεων είναι στοχευμένη και σαφής.
1. Οι συνεπείς στο επίκεντρο
Η σημαντικότερη αλλαγή φιλοσοφίας αφορά τη σύνδεση των φορολογικών ελαφρύνσεων με τη συνέπεια του φορολογουμένου, θέτοντας την τελευταία στο επίκεντρο και άλλων πεδίων παρέμβασης της κυβέρνησης.
Το μοντέλο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο κινείται προς την κατεύθυνση ενός μετρήσιμου φορολογικού «προφίλ», στο οποίο θα συνυπολογίζονται η εμπρόθεσμη εκπλήρωση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, η χρήση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των ψηφιακών εργαλείων της ΑΑΔΕ, καθώς και η συνολικότερη εικόνα συμμόρφωσης.
Στην πράξη, όσο μεγαλύτερη είναι η συνέπεια τόσο μεγαλύτερο θα μπορεί να είναι και το όφελος. Στο τραπέζι βρίσκονται από ταχύτερες επιστροφές φόρων και μεγαλύτερες εκπτώσεις για εμπρόθεσμες πληρωμές μέχρι ευνοϊκότερη μεταχείριση σε συγκεκριμένες φορολογικές υποχρεώσεις. Η αγορά έχει προτείνει ακόμη τη δημιουργία Εθνικού Δείκτη Επιχειρηματικής Συνέπειας, ώστε το «λευκό» φορολογικό μητρώο να αποκτήσει συγκεκριμένη οικονομική αξία.
2. Κούρεμα» των τεκμηρίων για τους ελεύθερους επαγγελματίες
Ο δεύτερος άξονας αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και ειδικά το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ κυβέρνησης και αγοράς.
Η κατεύθυνση που έχει διαμορφωθεί δεν οδηγεί σε οριζόντια κατάργηση του συστήματος, αλλά σε σταδιακή υποχώρηση της τεκμαρτής φορολόγησης εκεί όπου η ΑΑΔΕ διαθέτει επαρκή πραγματικά δεδομένα. Ειδικός αλγόριθμος σχεδιάζεται να αξιολογεί το ψηφιακό και φορολογικό αποτύπωμα κάθε επαγγελματία και, ανάλογα με τον βαθμό συμμόρφωσης, να οδηγεί σε μείωση ή ακόμη και σε μη εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Στο ίδιο πακέτο εξετάζονται διορθώσεις στις προσαυξήσεις του τεκμηρίου που συνδέονται με τα χρόνια λειτουργίας, τον τζίρο και το προσωπικό, καθώς και διεύρυνση των εξαιρέσεων για συγκεκριμένες κατηγορίες μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών.
3. Φορολογικές ανάσες στις επιχειρήσεις
Ξεχωριστό κεφάλαιο των εξαγγελιών αναμένεται να αποτελέσουν οι επιχειρήσεις και κυρίως οι μικρομεσαίες, με αιχμή τη ρευστότητα και τη φορολογική επιβάρυνση.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου βρίσκεται ψηλά στον σχεδιασμό και αποτελεί ταυτόχρονα ένα από τα βασικότερα αιτήματα των παραγωγικών φορέων. Το ζητούμενο είναι να περιοριστεί το ποσό φόρου που οι επιχειρήσεις καλούνται να προπληρώνουν για την επόμενη χρήση, απελευθερώνοντας κεφάλαια για επενδύσεις και λειτουργικές ανάγκες.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, η επέκταση του χρονικού ορίου μεταφοράς φορολογικών ζημιών πέραν της σημερινής πενταετίας, κίνητρα για επανεπένδυση κερδών και φορολογικά οφέλη που θα συνδέονται με νέες θέσεις εργασίας, ψηφιακές και πράσινες επενδύσεις.
Η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20% έχει επίσης τεθεί υπό αξιολόγηση, χωρίς ωστόσο να θεωρείται μέχρι στιγμής εξίσου «κλειδωμένη» για άμεση εφαρμογή από το 2027.
4. Μισθοί, εισφορές και εργαζόμενοι
Ο τέταρτος άξονας θα αφορά την ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων.
Στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να αποτυπωθεί ο νέος οδικός χάρτης για την αύξηση του κατώτατου μισθού το 2027, η οποία θα μεταφερθεί και στον εισαγωγικό μισθό του Δημοσίου. Τα σημερινά σενάρια τοποθετούν την επόμενη αύξηση στην περιοχή των 40-50 ευρώ, χωρίς το τελικό ποσό να έχει ακόμη ανακοινωθεί.
Παράλληλα στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, ενώ εξετάζονται παρεμβάσεις για ειδικά μισθολόγια και το σύστημα κινήτρων στο Δημόσιο.
Μεταξύ των προτάσεων που έχουν φτάσει στο οικονομικό επιτελείο βρίσκεται και η αύξηση της ημερήσιας αξίας των διατακτικών σίτισης, από τα 6 ευρώ σήμερα σε υψηλότερο επίπεδο.
5. Συντάξεις και πρόσθετη στήριξη
Οι συνταξιούχοι αποτελούν τον πέμπτο άξονα του πακέτου.
Πέρα από την αύξηση των κύριων συντάξεων που θα προκύψει από τον ισχύοντα μηχανισμό ΑΕΠ και πληθωρισμού από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι τελικές συσκέψεις εξετάζουν πρόσθετες παρεμβάσεις για την προσωπική διαφορά και την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Παράλληλα στο επίκεντρο βρίσκεται η μόνιμη οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται τον Νοέμβριο. Οι πληροφορίες των τελευταίων ημερών θέλουν να εξετάζεται μεγαλύτερο ποσό και ενδεχομένως διευρυμένη περίμετρος δικαιούχων, ωστόσο το ακριβές ύψος της παρέμβασης παραμένει μία από τις αποφάσεις που μπορούν να αλλάξουν μέχρι τις τελικές ανακοινώσεις.
6. Οικογένεια, παιδιά και στεγαστικό
Δημογραφικό και στέγαση συνθέτουν έναν ακόμη βασικό άξονα της φετινής ΔΕΘ.
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις για οικογένειες με παιδιά και κοινωνικά επιδόματα, ενώ το στεγαστικό παραμένει ψηλά στην ατζέντα λόγω της συνεχιζόμενης πίεσης από ενοίκια και τιμές ακινήτων.
Οι παρεμβάσεις εξετάζεται να κινηθούν τόσο από την πλευρά της ζήτησης όσο και της προσφοράς κατοικιών, με συνέχιση χρηματοδοτικών εργαλείων και κίνητρα για να επιστρέψουν περισσότερα κλειστά ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση.
Στο φορολογικό σκέλος έχουν τεθεί προτάσεις για αλλαγές στη φορολόγηση των εισοδημάτων από ακίνητα, ενώ παραμένουν στην ατζέντα η παράταση της αναστολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις.
7. Αγρότες, φθηνότερη χρηματοδότηση και επενδύσεις
Ο τελευταίος άξονας αφορά τον πρωτογενή τομέα και την πρόσβαση επιχειρήσεων και αγροτών σε χρηματοδότηση.
Για τους αγρότες, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει παρεμβάσεις στο σύστημα πληρωμών και των επιδοτήσεων, αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους παραγωγής και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Κεντρικό ρόλο αποκτά το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με στόχο τη χορήγηση δανείων με ευνοϊκότερους όρους, ενώ αντίστοιχη λογική φθηνότερης χρηματοδότησης επιχειρήσεων αναμένεται να διατρέχει συνολικά το αναπτυξιακό σκέλος των εξαγγελιών.
Το τελικό πακέτο της Θεσσαλονίκης, επομένως, διαμορφώνεται γύρω από μία διαφοροποίηση σε σχέση με παλαιότερες εξαγγελίες, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει από τις οριζόντιες ελαφρύνσεις σε ένα σύστημα στο οποίο η φορολογική συνέπεια, η δημιουργία θέσεων εργασίας και η πραγματοποίηση επενδύσεων θα καθορίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό ποιος και πόσο θα ωφελείται από τις επόμενες μειώσεις βαρών.
