Η ακρίβεια ξαναβρίσκει στην ενέργεια μία από τις βασικές της κινητήριες δυνάμεις, καθώς η νέα άνοδος του ρεύματος προσθέτει ακόμη ένα κόστος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις λίγα 24ωρα πριν από τις εξαγγελίες της ΔΕΘ.
Ο εφιάλτης της ακρίβειας είναι πολυεπίπεδος καθώς με φόντο τις γεωπολιτικές αναταράξεις δεν είναι μόνο οι λογαριασμοί της ενέργειας που ανεβαίνουν αλλά τα αυξημένα κόστη διαχέονται σε όλη την οικονομία, προστιθέμενασε τρόφιμα, καύσιμα, ενοίκια και υπηρεσίες, ροκανίζοντας σταδιακά το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζοντας το πραγματικό όφελος από τις παρεμβάσεις που ετοιμάζει η κυβέρνηση.
Η μέση χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος ανέβηκε τον Αύγουστο στα 133,4 ευρώ ανά Μεγαβατώρα από 109,95 ευρώ τον Ιούλιο, καταγράφοντας αύξηση 21,3%. Σε σύγκριση με τα 92,93 ευρώ ανά Μεγαβατώρα του Ιουνίου, η σωρευτική άνοδος μέσα σε δύο μήνες φτάνει το 43,5%.
Προφανώς, ολόκληρη αυτή η αύξηση δεν περνά στους καταναλωτές. Με βάση τον μέσο όρο των χρεώσεων στα πράσινα οικιακά τιμολόγια, η λιανική τιμή του Σεπτεμβρίου διαμορφώνεται στα 20,73 λεπτά ανά κιλοβατώρα, από περίπου 19,2 λεπτά τον Αύγουστο.
Αυτό σημαίνει μέση αύξηση περίπου 8% στη λιανική, δηλαδή αισθητά χαμηλότερη από το άλμα που είχε προηγηθεί στη χονδρική, αλλά σημαντική για την τσέπη του καταναλωτή.
Σε απόλυτους αριθμούς, η χονδρική αυξήθηκε κατά 23,45 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, δηλαδή περίπου κατά 2,35 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ στη λιανική η μέση διαφορά είναι περίπου 1,53 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Από 6 ευρώ το νοικοκυριό, έως δεκάδες ευρώ η επιχείρηση
Για ένα νοικοκυριό που καταναλώνει 400 κιλοβατώρες τον μήνα, η μέση διαφορά των 1,53 λεπτών μεταφράζεται ενδεικτικά σε περίπου 6,1 ευρώ επιπλέον μόνο στη χρέωση προμήθειας ενέργειας.
Στις 500 κιλοβατώρες η αντίστοιχη επιβάρυνση ανεβαίνει περίπου στα 7,7 ευρώ. Τα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνουν ΦΠΑ, πάγια και ρυθμιζόμενες χρεώσεις.
Δεν πρόκειται για ποσά που από μόνα τους ανατρέπουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά μικρότερων και μεγαλύτερων αυξήσεων που έχουν ήδη συμπιέσει την αγοραστική δύναμη.
Οι συγκεκριμένες χρεώσεις αφορούν οικιακά τιμολόγια και δεν μπορούν να εφαρμοστούν αυτούσιες στις επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν διαφορετικά επαγγελματικά προϊόντα. Ενδεικτικά, κάθε αύξηση κατά 1 λεπτό ανά κιλοβατώρα προσθέτει 10 ευρώ ανά 1.000 κιλοβατώρες κατανάλωσης, πριν από τον ΦΠΑ, εφόσον εφαρμόζεται ενιαία σε ολόκληρη την κατανάλωση.
Για ένα κατάστημα, ένα εργαστήριο ή μια μικρή επιχείρηση εστίασης, το ακριβότερο ρεύμα προστίθεται σε μισθούς, ενοίκια, μεταφορές, πρώτες ύλες και προμηθευτές.
Εκεί ξεκινά και το δεύτερο επίπεδο της ακρίβειας, καθώς το αυξημένο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων μπορεί σταδιακά να επιστρέψει στον καταναλωτή μέσα από τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Ο πληθωρισμός θεριεύει ξανά
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε τον Αύγουστο στο 3,7% από 2,7% τον Ιούλιο, με την ενέργεια να αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς της νέας πίεσης στις τιμές.
Στην ενέργεια ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών ανέβηκε στο 15,3% από 13% έναν μήνα νωρίτερα, δηλαδή κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στις υπηρεσίες επιταχύνθηκε επίσης, στο 4,6% από 3,1%, με άνοδο 1,5 ποσοστιαίας μονάδας. Ανοδικά κινήθηκαν και οι υπόλοιπες βασικές κατηγορίες, καθώς τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός πέρασαν σε αύξηση 0,2% από μείωση 0,3%, ενώ τα μη ενεργειακά βιομηχανικά προϊόντα ανέβηκαν στο 1% από 0,8%.
Η εικόνα αυτή κάνει ακόμη πιο κρίσιμη τη νέα αύξηση στους λογαριασμούς ρεύματος καθώς η ενέργεια δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν δυνητικό πληθωριστικό κίνδυνο για τους επόμενους μήνες, αλλά μία από τις κατηγορίες που ήδη ανεβάζουν το κόστος ζωής στην Ελλάδα και λόγω της οποίας οι ειδικοί αναμένουν έναν «δύσκολο» χειμώνα.
Το «αγκάθι» της ΔΕΘ
Η ακρίβεια, στην οποία προσθέτει νέες πιέσεις το ενεργειακό ράλι, είναι και το μεγάλο ζητούμενο για τις παρεμβάσεις που ετοιμάζει η κυβέρνηση στη ΔΕΘ.
Οι φορολογικές ελαφρύνσεις, οι μειώσεις επιβαρύνσεων και οι υπόλοιπες παροχές έχουν στόχο να αυξήσουν το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η πραγματική τους αξία, όμως, δεν θα κριθεί μόνο από το ποσό που θα ανακοινωθεί στο βήμα της ΔΕΘ, αλλά από το πόσο από αυτό το ποσό θα παραμείνει τελικά στην τσέπη.
Αν ένα νοικοκυριό κερδίσει μερικές δεκάδες ευρώ τον μήνα από φορολογικές ελαφρύνσεις αλλά την ίδια στιγμή πληρώνει περισσότερα για ρεύμα, καύσιμα, τρόφιμα και υπηρεσίες, τότε μέρος της ενίσχυσης εξαφανίζεται πριν καν γίνει αισθητό.
Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις. Μια μικρότερη προκαταβολή φόρου μπορεί να ενισχύσει τη ρευστότητα, αλλά ένα κομμάτι της «ανάσας» χάνεται εφόσον αυξάνονται παράλληλα τα λειτουργικά έξοδα.
Καθώς δεν διαφαίνεται νέα οριζόντια κρατική επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος, το πρόσθετο κόστος μοιράζεται μεταξύ των προμηθευτών, που απορροφούν ένα μέρος, και των καταναλωτών.
Αν όμως η ενεργειακή πίεση συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, το πρόβλημα μπορεί να γίνει και δημοσιονομικό, καθώς η κυβέρνηση θα βρεθεί ξανά μπροστά στο δίλημμα αν θα πρέπει να χρησιμοποιήσει δημόσιους πόρους για να συγκρατήσει τους λογαριασμούς.
Τότε η ακρίβεια θα έχει μια διπλή συνέπεια, καθώς θα αφαιρεί εισόδημα από νοικοκυριά και επιχειρήσεις και ταυτόχρονα θα περιορίζει τα περιθώρια της κυβέρνησης να επιστρέψει μέρος αυτού του εισοδήματος μέσω νέων παρεμβάσεων.
