Αντίρροποι άνεμοι δοκιμάζουν την κρουαζιέρα καθώς μαίνεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με ακυρώσεις και αυξημένο κόστος από τη μια μεριά και ανάδειξη νέων προορισμών σε ελληνικά νησιά από την άλλη.
Κρουαζιερόπλοια που είχαν προγραμματίσει στάσεις στο Ισραήλ και λιμάνια όπως η Χάιφα και η Ασντόντ ή στην Αίγυπτο, τις αντικαθιστούν λόγω του πολέμου με προορισμούς σε ελληνικά νησιά όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος και η Ρόδος, σύμφωνα με πηγές της αγοράς που τονίζουν ταυτόχρονα ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει τρομοκρατήσει την πελατεία του τουρισμού στην περιοχή συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου έχουν επηρεάσει πολύ δημοφιλείς προορισμούς όπως Ντουμπάϊ, Αμπού Νταμπι και Ντόχα ενώ ήδη δύο κρουαζιερόπλοια ελληνικής διαχείρισης και πολλά άλλα πλοία παγιδεύτηκαν στην περιοχή και με τεράστιες δυσκολίες επιστρέφουν στην Μεσόγειο για τα θερινά προγράμματα τους.
Η Celestyal Cruises αναγκάστηκε να ακυρώσει κρουαζιέρες που είχε προγραμματίσει στα τέλη Μαρτίου λόγω της κλιμάκωσης της έντασης στην περιοχή. Οι εξελίξεις επηρεάζουν την χώρα μας αλλά και την Τουρκία η οποία συνορεύει με το Ιράν. Επίσης, τα γεγονότα εξελίσσονται στις αρχές της άνοιξης, εποχής που ξεκινούν τα προγράμματα στους τουριστικούς προορισμούς και συμπεριλαμβάνουν και τα προγράμματα στον τομέα της κρουαζιέρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Θεόδωρος Κόντες, Επίτιμος Πρόεδρος των Ελλήνων Εφοπλιστών Κρουαζιέρας και Φορέων Ναυτιλίας (EEKΦΝ) σημειώνει ότι αναφορικά με τις αγορές που μας ενδιαφέρουν ιδιαίτερα όπως Αμερική, Ισραήλ, Τουρκία, Ευρώπη αλλά και Σαουδική Αραβία-Μέση Ανατολή, που αποτελούν δυνατούς πελάτες της τουριστικής βιομηχανίας, διαπιστώνεται ότι υπάρχει μεγάλος προβληματισμός από τους tour operators όσον αφορά και στις κρουαζιέρες.
Οι Αμερικανοί θα προτιμήσουν Ελλάδα ή Καραϊβική;
Υπό αυτές τις συνθήκες ένα αποτέλεσμα αντίστοιχο του 2025 θα πρέπει να μας ικανοποιεί φέτος, σύμφωνα με τον κ. Κόντε, που θεωρεί βαρόμετρο την συμπεριφορά των Αμερικανών τουριστών. Αποτελούν πάνω από το 65% με 68% των αφίξεων – περίπου 5 από τα 8 εκατομμύρια αφίξεις σε όλους τους προορισμούς. Εκτιμάται ότι εάν συνεχιστεί ο πόλεμος για αρκετό διάστημα οι Αμερικανοί θα προτιμήσουν την Καραϊβική. Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η σημαντική υποτίμηση του δολαρίου αποτελεί αρνητικό κίνητρο για τα ταξίδια τους προς Ευρώπη.
Από την άλλη μεριά η βιομηχανία της κρουαζιέρας έχει επενδύσει σε νέες πρωτοβουλίες και το 2026 έχουν προγραμματιστεί αρκετά νέα πλοία και ιδιαίτερα lux κρουαζιερόπλοια με πολύ ενδιαφέροντα δρομολόγια σε νέους προορισμούς στην χώρα μας.
Ήδη αρκετές εταιρείες μελετούν αλλαγή προγραμμάτων, εάν αυτό χρειαστεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον να υπάρχει για την Βόρεια Ευρώπη (για περιορισμένο όμως χρονικό διάστημα και για πολύ περιορισμένη προσφορά σε τουριστικούς λιμένες). Υπάρχει επίσης σκέψη για προγραμματισμούς που αφορούν την Δυτική Μεσόγειο.
Πλώρη για νέους προορισμούς
Εξάλλου, οι κρατήσεις για λιμάνια κοντά στην εμπόλεμη ζώνη έχουν σχεδόν μηδενιστεί, επηρεάζοντας και τις συνδυαστικές κρουαζιέρες που ξεκινούν ή καταλήγουν στην Ελλάδα. Πάντως τα μηνύματα είναι ενθαρρυντικά προς το παρόν. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι σε συνέχεια επαφών του Προέδρου του Λιμενικού Ταμείου Μυκόνου, Αθανάσιου Κουσαθανά – Μέγα με στελέχη των εταιρειών κρουαζιέρας προκύπτει ότι δεν διαφαίνονται μεταβολές στα δρομολόγια των κρουαζιερόπλοιων που είναι προγραμματισμένα να προσεγγίσουν εντός του 2026 τη Μύκονο, παρά τον εγκλωβισμό κάποιων στις περιοχές του Κόλπου. Αναδεικνύεται πάντως το πρόβλημα με την συνεχιζόμενη επιβολή του τέλους των 20 ευρώ ανά επιβάτη σε Μύκονο και Σαντορίνη που λειτουργεί επιβαρυντικά στις αρνητικές συνέπειες που δυνητικά μπορεί να υπάρξουν και λόγω του πολέμου στον συνολικό προγραμματισμό των αφίξεων στο νησί.
Διαπιστώνεται ότι παρά τις προκλήσεις, η Ελλάδα μπορεί να ωφεληθεί βραχυπρόθεσμα καθώς θεωρείται ασφαλής προορισμός και πολλές εταιρείες (όπως π.χ. Royal Caribbean, MSC, NCL) επανατοποθετούν τα πλοία τους από το Ισραήλ σε ελληνικά λιμάνια, αυξάνοντας τις προσεγγίσεις σε ορισμένα νησιά.
Σε αυτό το πλαίσιο το ενδιαφέρον εστιάζεται μεταξύ άλλων σε Μύκονο, Σαντορίνη, Σύρο ενώ ήδη πολλές εταιρείες είχαν μετατοπίσει προσεγγίσεις σε εναλλακτικά λιμάνια όπως η Celestyal που επιλέγει Ρόδο και Άγιο Νικόλαο από Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο και η MSC που περιόρισε κάποιες αφίξεις στη Σαντορίνη πριμοδοτώντας τη Σύρο.
Οι αντίθετοι άνεμοι και τα αυξημένα κόστη
Σε όλα τα παραπάνω πρέπει να συνυπολογιστούν και οι επιπτώσεις του πολέμου στο κόστος όσον αφορά την λειτουργία των τουριστικών μονάδων, τις μεταφορές αλλά και το κόστος λειτουργίας των κρουαζιερόπλοιων με βασική αιτία την αύξηση των καυσίμων.
Οι εταιρείες κρουαζιέρας αντιμετωπίζουν πρόσθετα έξοδα λόγω της ανάγκης αλλαγής διαδρομής, των ασφαλίστρων κινδύνου πολέμου που παραμένουν υψηλά και του ακριβού πετρελαίου που εκτοξεύει το τελικό κόστος λειτουργίας.
Τα κρουαζιερόπλοια, με τις περίπλοκες ενεργειακές υποδομές τους, παρουσιάζουν ένα επίπεδο πολυπλοκότητας συγκρίσιμο με αυτό των αστικών ενεργειακών συστημάτων. Κατά τη διάρκεια της θαλάσσιας λειτουργίας, τα συμβατικά κρουαζιερόπλοια καταναλώνουν συνήθως 140-150 τόνους καυσίμων την ημέρα, με τα μεγαλύτερα πλοία να φτάνουν και τους 250 με 300 τόνους την ημέρα.
Η ζήτηση ενέργειας κατανέμεται μεταξύ της πρόωσης του πλοίου και της τροφοδοσίας των εγκαταστάσεων φιλοξενίας (π.χ. ανάγκες κλιματισμού, πλυντηρίου, φωτισμού, πισίνων κ.α.).
Ακόμα και όταν είναι αγκυροβολημένα, τα πλοία έχουν υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Elsevier, αυτή η ενέργεια προσεγγίζει περίπου τα 6 MWh για 10ωρη παραμονή. Επίσης, τα σύγχρονα πλοία χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) για να βελτιώσουν την απόδοση και να μειώσουν τις εκπομπές.
