Απολογισμό των μέχρι τώρα επιτυχιών του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενέργεια στη χώρα μας έκανε χθες (11.3.2026) σε ειδική εκδήλωση ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο διευθυντής SG-REFORM της Κομισιόν, Γιοχάνες Λούμπινγκ. Οι φορείς και οι επιχειρήσεις πρόσθεσαν τη δική τους εικόνα, επισημαίνοντας και τί έχει απομείνει μέχρι τη λήξη του προγράμματος το φετινό Αύγουστο.
Αρχικά, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι εξαρχής το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο και το 32% αφορούσε συγκεκριμένα τις δράσεις του ΥΠΕΝ στην ενέργεια.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Η Ελλάδα έχει κάνει μνημειώδη ενεργειακή μετάβαση τα προηγούμενα χρόνια. Το Ταμείο μας βοήθησε τη στιγμή που χρειαζόμασταν την ώθηση. Από 60% λιγνίτη στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, φτάσαμε σε λιγότερο από 9% και σε 50% ΑΠΕ. Η συμβολή του ΤΑ στον ειδικό λογαριασμό στήριξης των ΑΠΕ υπήρξε σημαντική για να συνεχιστούν οι πράσινες επενδύσεις. Επίσης, τα κεφάλαια αφορούσαν την αποκεντρωμένη παραγωγή με φωτοβολταϊκά στέγης και τα δίκτυα, που από κοινού επιτρέπουν στην ανάπτυξη των ΑΠΕ να συνεχιστεί προς όφελος των πολιτών. Κάτι που αποκτά σημασία δεδομένης και της νέας διεθνούς ενεργειακής κρίσης. Φανταστείτε τον αντίκτυπο αν δεν είχαμε κάνει αυτές τις επενδύσεις. Θέλουμε να έχουμε το πιο ανθεκτικό μείγμα και πλέον μας λειπει η αποθήκευση ενέργειας, όπου το Ταμείο παίζει κρίσιμο ρόλο».
Παράλληλα, ο υπουργός μίλησε και για την ενεργειακή αποδοτικότητα μέσω των προγραμμάτων Εξοικονομώ: «Πραγματοποιήθηκαν διαδοχικοί γύροι, στους πρώτους υπήρξαν εμπόδια στην εφαρμογή, αλλά στη συνέχεια επιλύθηκαν. Επέτρεψαν σε δεκάδες χιλιάδες πολίτες να μειώσουν το ενεργειακό κόστος. Ταυτόχρονα, προχωρήσαμε σε προγράμματα για τη θέρμανση και τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, αλλά στηρίξαμε και καινοτόμες τεχνολογίες όπως η αποθήκευση CO2 (CCS) στον Πρίνο από τις βιομηχανίες».
Γιοχάνες Λούμπινγκ: Εγκαταστάθηκαν 7,5 GW ΑΠΕ μέσω του Ταμείου
Σημαντική πρόοδος παρατηρείται στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία για την ενεργειακή μετάβαση, ανέφερε από την πλευρά του ο Γιοχάνες Λούμπινγκ διευθυντής SG-REFORM της Κομισιόν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πρόσθεσε, δε, ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει πλέον μια στρατηγική θέση στην ΕΕ στα ενεργειακά, καθώς έχει γίνει εξαγωγέας ηλεκτρισμού, βοηθώντας και τις γειτονικές χώρες. Η σύγκριση της Κομισιόν δείχνει ότι όσα κράτη έχουν υψηλό μερίδιο ΑΠΕ έχουν ταυτόχρονα και τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρισμού.
Η συμβολή του ΤΑ τα τελευταία έξι χρόνια στην Ελλάδα έγινε σε 3 διαφορετικά στοιχεία επενδύσεων: Τις ΑΠΕ, την αποθήκευση και το δίκτυο. Και τα τρία συνδέονται παράλληλα με απαραίτητες μεταρρυθμίσεις εκ μέρους της Πολιτείας, όπως είναι π.χ. η ταχύτερη αδειοδότηση των έργων.
Οι μέχρι τώρα επενδύσεις στις ΑΠΕ στην Ελλάδα μέσω του Ταμείου αγγίζουν τα 7,5 γιγαβάτ, αν και ορισμένες μεταρρυθμίσεις δεν έχουν έρθει ακόμα, όπως το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο, πρόσθεσε ο Λούμπινγκ. Στην αποθήκευση τα πρώτα 700 μεγαβάτ χρηματοδοτήθηκαν από το ταμείο και αναμένεται να μπουν σύντομα σε λειτουργία. Και στα δίκτυα προκύπτουν απτά οφέλη για τους πολίτες μέσω της μείωσης των ΥΚΩ και τις διασυνδέσεις των νησιών.
Η Ελλάδα χρειάστηκε να συνδυάσει τις παραπάνω επενδύσεις με ευελιξία στην παραγωγή ηλεκτρισμού και δυναμική τιμολόγηση. Το όλο πακέτο εφαρμόστηκε από τις ελληνικές αρχές, σημείωσε ο ίδιος, ενώ η ενεργειακή αποδοτικότητα πρέπει να ενδυναμωθεί και πέραν των όσων έγιναν μέχρι σήμερα.
Τα επιτεύγματα και οι εκκρεμότητες
Σύμφωνα με τα κυβερνητικά στελέχη, απομένουν 8 μεταρρυθμίσεις αυτή τη στιγμή, όπως είναι το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ και το πλαίσιο για τα υπεράκτια αιολικά. Εκφράζεται, πάντως, η πεποίθηση ότι θα επιτευχθούν ως τα τέλη του προγράμματος.
Ο Ορέστης Καβαλάκης. Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, παρέθεσε στοιχεία για την πορεία μέχρι σήμερα και τί αναμένεται στο εξής. Συγκεκριμένα, μέχρι τώρα τα ποσά που έχουν διανεμηθεί βρίσκονται στα 23,4 δισ. ευρώ και στο 65% του συνόλου. Με το έβδομο αίτημα που κατατέθηκε πρόσφατα και τελεί υπό εξέταση θα φτάσουν τα 24,5 δισ. και το 68%.
Στο σύνολο 240 ορόσημα επιτεύχθηκαν, εκπροσωπώντας το 55-60% του σχεδίου. «Το ένατο και τελευταίο αίτημα θα περιέχει τα περισσότερα, διότι εκεί θα κριθεί το αποτέλεσμα. Στα τέλη Απριλίου σκοπεύουμε να υποβάλλουμε το όγδοο και ακολούθως το ένατο στις 30/9. Όλα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι τα τέλη Αυγούστου, κάτι που απαιτεί μεγάλη προσπάθεια από όλους», υπογράμμισε.
Τα εμπόδια στα Εξοικονομώ
Στο θέμα της εξοικονόμησης ενέργειας στάθηκε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός. Μέσω του Ταμείου έτρεξαν 5 προγράμματα Εξοικονομώ με 141.000 κατοικίες ή επιχειρήσεις να συμμετέχουν. Ο συνολικός προϋπολογισμός ήταν 3,2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 2,1 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις. «Χωρίς το ταμείο κάτι τέτοιο δεν θα ήταν εφικτό», σχολίασε ο κ. Στασινός.
Ένα πρόβλημα που αντιμετώπισε η αγορά ήταν οι συχνές αλλαγές στον οδηγό των προγραμμάτων, που προκάλεσε δυσκολίες, όπως στο Εξοικονομώ 2025. «Γίνεται προσπάθεια να πετύχουμε τους στόχους εγκαίρως. Δεν θα απορροφήσουμε το σύνολο των αιτήσεων και των χρημάτων. Θεωρώ πάντως ότι θα επιτευχθούν οι στόχοι και τα ορόσημα. Από εδώ και πέρα χρειάζεται ένας ενιαίος οδηγός ως το 2030», τόνισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ.
Υψηλή ταχύτητα στη δέσμευση και αποθήκευση CO2
Στην περίπτωση της αποθήκης CO2 στον Πρίνο, ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, είπε ότι ολοκληρώθηκε η νομοθεσία και συνεχίστηκε επιτυχώς η συνεργασία με την Energean, που είναι ο φορέας υλοποίησης. Η άδεια αποθήκευσης εκδόθηκε πρόσφατα και αναγνωρίζεται από την Κομισιόν για την ποιότητά της. Με τη σειρά της, η βιομηχανία ακολούθησε σε ταχύτητα και απευθύνθηκε στο Ταμείο Καινοτομίας με τέσσερα έργα CCS για να λάβει στήριξη.
Παράλληλα, στα υπεράκτια αιολικά έρχονται στο επόμενο διάστημα τρεις υπουργικές αποφάσεις για θέματα όπως τον ηλεκτρικό χώρο των έργων στο δίκτυο και τις μελλοντικές δημοπρασίες.
Δύο κρίσιμα έργα για τον ΑΔΜΗΕ
Ο ΑΔΜΗΕ επωφελήθηκε με 541 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, περιλαμβάνοντας 2 σημαντικά έργα: Τη δ’ φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Κυκλάδων και την αναβάθμιση του ΚΥΤ Κουμουνδούρου.
Ο διευθυντής νέων έργων, Μιχάλης Χατζηπάνος, ανέφερε ότι η στήριξη από το Ταμείο δεν αφορά μόνο τις επιχορηγήσεις, αλλά και τα δάνεια που μέσω του χαμηλότερου κόστους επένδυσης μειώνουν εμμέσως και το κόστος για τον τελικό καταναλωτή.
Πάντως, δεδομένου του δυσμενούς διεθνούς περιβάλλοντος, ο κ. Χατζηπάνος τόνισε πως μια ενισχυμένη ευελιξία θα προσέφερε την ευκαιρία στον ΑΔΜΗΕ να παράγει ακόμα καλύτερα αποτελέσματα και αξία. Ο ίδιος στάθηκε και στη σημασία της δανειακής συμφωνίας για τις διασυνδέσεις με το Β. Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα.
ΔΕΔΔΗΕ: Ολοκληρωμένες κατά 70% οι αναβαθμίσεις δικτύου
Ο ΔΕΔΔΗΕ ήταν ο 7ος μεγαλύτερος οργανισμός απορρόφησης στη χώρα μας και εκτιμά ότι ήδη επιστράφηκαν στην κοινωνία και στους καταναλωτές τα σχετικά κονδύλια, καθώς περί το 90% των προμηθειών και των εργολάβων του είναι ελληνικά.
Μέσω της στήριξης επιταχύνθηκε η διείσδυση των ΑΠΕ, και ήταν ακριβώς στο δίκτυο της διανομής όπου συνδέθηκε η πλειοψηφία των ΑΠΕ που μπήκαν κατά την ενεργειακή κρίση και εξοικονόμησαν 1,2 δισ. ευρώ.
Ο διευθύνων σύμβουλος, Τάσος Μάνος, εκτιμά ότι η φετινή χρονιά θα κλείσει με ένα σύνολο 10 γιγαβάτ έργων ΑΠΕ στο δίκτυο διανομής.
Το Ταμείο Ανάκαμψης στήριξε το έργο του ΔΕΔΔΗΕ σε 3 επιμέρους τομείς: Υποστηρίχθηκε ο εκσυγχρονισμός του δικτύου, η ανάπτυξη εφαρμογών και η ψηφιοποίηση.
Ως προς το πρώτο σκέλος, έργα έχουν πραγματοποιηθεί ήδη σε 3.400 χλμ δικτύου, εκ των οποίων τα 3.000 χλμ στη Μέση Τάση και τα 400 χλμ στη Χαμηλή Τάση. Επίσης, προχώρησαν οι οκταπλάσιες υπογειοποιήσεις γραμμών που φτάνουν τα 1.800 χλμ φέτος. Ο προϋπολογισμός ήταν 330 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο και άνω του 70% του φυσικού αντικειμένου είναι πλέον ολοκληρωμένο.
Παράλληλα, στηρίχθηκε η αύξηση ισχύος στους υποσταθμούς: Από τα προβλεπόμενα 725 MW, ήδη έχουν γίνει τα έργα για πάνω από 500 MW άρα το 60%. Αντίστοιχα ολοκληρωμένα είναι τα έργα στο 95% των ΒΙΠΕ.
Όσον αφορά την ψηφιοποίηση και τη νέα τεχνολογία, ο ΔΕΔΔΗΕ έκανε μεγάλη προσπάθεια για να εγκαταστήσει μαζικά τους έξυπνους μετρητές και να προωθήσει τη δυναμική τιμολόγηση. Πλέον τα δυναμικά τιμολόγια διατίθενται σε 225.000 καταναλωτές της Μέσης Τάσης και μεγάλους της Χαμηλής Τάσης, που εκπροσωπούν το 46% της συνολικής κατανάλωσης.
Ο κ. Μάνος επισήμανε ότι μόλις σε δύο χρόνια θα έχει ολοκληρωθεί το 50% της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών. Ταυτόχρονα, ο ΔΕΔΗΗΕ προχωρά και στις απαραίτητες εργασίες για 2,3 εκατ. παροχές, ώστε να μετριέται η κατανάλωση σε πραγματικό χρόνο.
Τέλος, μέσα σε ένα χρόνο από σήμερα θα μπει σε λειτουργία το μητρώο αυτοκαταναλωτών, που προβλέπει ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα και διαλειτουργικότητα μέσω όλων των φορέων.
