Τέσσερις χωριστές παρεμβάσεις για το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου 2026 συγκροτούν το νέο «πακέτο» μέτρων που παρουσιάστηκε στο υπουργείο Οικονομικών για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους των καυσίμων εξαιτίας της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, με συνολικό ύψος περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ.
Η φιλοσοφία των τεσσάρων μέτρων δεν είναι μια γενική και οριζόντια μείωση κόστους, αλλά στοχευμένες κινήσεις σε κρίσιμα σημεία της αλυσίδας, από την κατανάλωση καυσίμων των νοικοκυριών έως τη διακίνηση αγαθών, την αγροτική παραγωγή και τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
Σε συνέντευξη τύπου για την εξειδίκευση των μέτρων που είχε ανακοινώσει νωρίτερα ο πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Θάνος Πετραλιάς εξήγησαν ότι το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στην ενίσχυση των νοικοκυριών μέσω ψηφιακής κάρτας τύπου fuel pass, η οποία θα δοθεί μέσα στον Απρίλιο και θα αφορά κατανάλωση δύο μηνών, Απριλίου και Μαΐου.
Η κάρτα θα μπορεί να χρησιμοποιείται στα πρατήρια, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα ταξί, ενώ για όσους δεν έχουν δυνατότητα χρήσης smartphone προβλέπεται η κατάθεση του ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό. Το κόστος του μέτρου φθάνει τα 130 εκατ. ευρώ και τα εισοδηματικά κριτήρια καλύπτουν περίπου 3 εκατ. από τα 4 εκατ. ιδιοκτητών οχημάτων.
Η πρόσβαση στην κάρτα συνδέεται με συγκεκριμένα όρια και προϋποθέσεις. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα, μεταξύ αυτών και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, με οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ για άγαμους και έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες το όριο φθάνει στις 39.000 ευρώ, επίσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί πέραν του πρώτου. Το όχημα θα δηλώνεται σε πλατφόρμα του gov.gr, θα πρέπει να είναι σε κυκλοφορία και ασφαλισμένο, χωρίς οφειλές από τέλη κυκλοφορίας, ενώ κάθε φυσικό πρόσωπο θα μπορεί να δηλώνει μόνο ένα όχημα.
Παράλληλα με την ενίσχυση των οδηγών, το πακέτο προβλέπει ειδική πρόβλεψη για το diesel κίνησης. Η παρέμβαση προβλέπει επιδότηση 16 λεπτών το λίτρο στην αντλία, έτσι ώστε το συνολικό αποτέλεσμα στην τελική τιμή με τον ΦΠΑ να φθάνει στα 20 λεπτά το λίτρο. Στόχος, όπως αναφέρεται στην παρουσίαση, είναι να περιοριστεί η επίδραση της τιμής του πετρελαίου στην εφοδιαστική αλυσίδα, δηλαδή στη διακίνηση αγαθών και στην αγροτική παραγωγή. Η αρχική διάρκεια του μέτρου εκτείνεται από την 01.04.2026 έως την 30.04.2026, με δυνατότητα παράτασης έως την 31.05.2026 εφόσον κριθεί αναγκαίο, ενώ το κόστος του τοποθετείται μεταξύ 51 και 106 εκατ. ευρώ.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η κυβέρνηση επιχειρεί να αναχαιτίσει όχι μόνο την πίεση στην αντλία αλλά και τη δευτερογενή μετάδοση ανατιμήσεων στην αγορά. Το diesel δεν αφορά μόνο τις ιδιωτικές μετακινήσεις, αλλά κυρίως τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας και ένα ευρύ τμήμα της παραγωγικής δραστηριότητας. Με αυτό το σκεπτικό, η παρέμβαση λειτουργεί ως ανάχωμα πριν το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφερθεί πιο έντονα στα μεταφορικά, στις πρώτες ύλες και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Το τρίτο σκέλος του πακέτου στρέφεται στον πρωτογενή τομέα. Προβλέπεται επιχορήγηση από τον κρατικό προϋπολογισμό ίση με το 15% του κόστους των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων, με τον υπολογισμό να γίνεται επί της τελικής αξίας του τιμολογίου μετά τον ΦΠΑ. Το μέτρο θα ισχύσει από την 01.04.2026 έως την 31.05.2026, έχει κόστος 15 εκατ. ευρώ και απευθύνεται τόσο σε φυσικά πρόσωπα επαγγελματίες αγρότες όσο και σε νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον πρωτογενή τομέα. Η ενίσχυση θα χορηγείται κατόπιν αίτησης σε ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
Με αυτό το μέτρο το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να περιορίσει μια πιο έμμεση αλλά κρίσιμη επίδραση της ενεργειακής κρίσης. Η αύξηση του κόστους στα λιπάσματα επηρεάζει τις καλλιέργειες, το κόστος των αγροτικών προϊόντων και τελικά την ευρύτερη αλυσίδα τροφίμων. Η επιλογή στοχευμένης επιδότησης για περιορισμένο χρονικό διάστημα δείχνει ότι η παρέμβαση αντιμετωπίζεται ως εργαλείο απορρόφησης της πίεσης σε μια συγκυρία αυξημένων τιμών και όχι ως μόνιμη γραμμή κατά του πληθωρισμού.
Το τέταρτο μέτρο αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές και ειδικότερα την προσπάθεια συγκράτησης των αυξήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια για το γενικό επιβατικό κοινό. Η λύση που επιλέγεται δεν είναι άμεση επιδότηση εισιτηρίων, αλλά αποζημίωση των υποχρεωτικών εκπτώσεων που ήδη παρέχουν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες σε κατηγορίες επιβατών, όπως φοιτητές, ανήλικα τέκνα και άτομα με αναπηρία. Το κόστος αυτών των εκπτώσεων σήμερα δεν αποζημιώνεται, γι’ αυτό και αποφασίζεται η κάλυψή του από τον κρατικό προϋπολογισμό. Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου ανέρχεται σε 56 εκατ. ευρώ.
Η σημασία της ακτοπλοϊκής παρέμβασης είναι ότι επιχειρεί να περιορίσει την πίεση στα εισιτήρια χωρίς οριζόντια κρατική επιδότηση για όλους τους επιβάτες. Πρόκειται ουσιαστικά για έμμεση στήριξη της τελικής τιμής, μέσω της απορρόφησης ενός κόστους που ήδη βαρύνει τις εταιρείες. Σε μια περίοδο κατά την οποία το καύσιμο ανεβάζει το λειτουργικό βάρος των μεταφορών, η κυβέρνηση επιχειρεί να αποτρέψει νέα κύματα αυξήσεων σε ένα πεδίο με μεγάλη σημασία για τα νησιά, τις μετακινήσεις των κατοίκων και τη συνολική επιβατική κίνηση.
