Ανακούφιση για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες αλλά και σημαντική ζημιά για τους πιστωτές σηματοδοτεί η απόφαση του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα κόκκινα δάνεια του νόμου Κατσέλη.
Με 35 δικαστές να ψηφίζουν υπέρ του υπολογισμού των τόκων στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο του δανείου που ήθελαν οι δανειστές -τράπεζες και servicers- και μόνο 12 δικαστές να ψηφίζουν κατά, η απόφαση του Αρείου Πάγου που αναμένεται να ανακοινωθεί προσεχώς αλλάζει άρδην τα δεδομένα τόσο για τους 350.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη όσο και για τις δανείστριες τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Πρακτικά οι δόσεις των δανείων μειώνονται σημαντικά, σε βαθμό που να θεωρούνται άτοκα, σύμφωνα με στελέχη τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Για παράδειγμα, για ένα δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 4,5% οι τόκοι θα υπολογίζονταν σε 4.500 ευρώ το χρόνο ή 375 ευρώ το μήνα. Όμως εάν τόκος του δανείου υπολογίζεται με βάση την μηνιαία δόση το κόστος είναι πολύ χαμηλότερο. Υποθέτοντας μια μηνιαία δόση π.χ. στα 500 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου, με επιτόκιο όπως στο προηγούμενο παράδειγμα, 4,5%, ο τόκος υπολογίζεται σε 22,5 ευρώ το μήνα, δηλαδή 270 ευρώ το χρόνο.
Οι δικαστές φαίνεται να τάχθηκαν υπέρ της φιλοσοφίας του νόμου Κατσέλη για την προστασία της κύριας κατοικίας και τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων. Η επιλογή του υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης, σημαίνει πρακτικά ότι οι δόσεις των ρυθμίσεων δεν θα αυξάνονται υπέρμετρα λόγω ανατοκισμού επί του κεφαλαίου. Οι δικαστές τάχθηκαν υπέρ των πιο ευάλωτων δανειοληπτών αλλά με την απόφασή τους δημιουργούν δικαστικό προηγούμενο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις τιτλοποιήσεις του προγράμματος Ηρακλής και δυνητικές διεκδικήσεις στο πλαίσιο των ρυθμίσεων οφειλών του εξωδικαστικού μηχανισμού, όπου έχουν υλοποιηθεί 53.307 ρυθμίσεις ύψους 16,53 δισ. ευρώ σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία.
Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και τα funds υποστήριζαν στο Ανώτατο Δικαστήριο τον υπολογισμό των τόκων επί του συνολικού ύψους της οφειλής. Μελέτη που κατατέθηκε υπόψη του δικαστηρίου από την πλευρά των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων εκτιμά την αρνητική επίπτωση στις τιτλοποιήσεις γύρω στο 1 δισ. ευρώ.
Πλέον, αναμένεται η καθαρογραφή της απόφασης, προκειμένου να δημοσιοποιηθεί το πλήρες σκεπτικό των ανώτατων δικαστών.
Υπενθυμίζεται ότι το θέμα άνοιξε στην συνεδρίαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου πριν ένα χρόνο (27.2.2025), όπου η Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, τάχθηκε υπέρ των δανειοληπτών καθώς το σκεπτικό της εισήγησής της είχε ως επίκεντρο τη φιλοσοφία του νόμου για ελάφρυνση του οφειλέτη. Έκτοτε ωστόσο, διαρροές από την πλευρά των πιστωτών ανέφεραν ότι η τελική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου θα τους δικαιώσει. Μάλιστα, ο Άρειος Πάγος είχε εκδώσει και ανακοίνωση για να διαψεύσει σχετικές πληροφορίες τονίζοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί η ακεραιότητα της διαδικασίας.
Σημειώνεται τέλος ότι σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, που έκανε παρέμβαση στο δικαστήριο μαζί με δικηγορικούς συλλόγους και άλλους φορείς, η απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αναμένεται να δημοσιευτεί τις επόμενες ημέρες, θα αποτελέσει δεσμευτική κατεύθυνση για όλα τα δικαστήρια της χώρας. Οι Τράπεζες και οι servicers καλούνται να εφαρμόσουν χωρίς καμία καθυστέρηση την απόφαση του Αρείου Πάγου.
Αυτό σημαίνει:
- νέο, ορθό υπολογισμό των τόκων,
- προσαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων και συμψηφισμό των χρημάτων που έχουν καταβάλει αδίκως οι δανειολήπτες όλα αυτά τα χρόνια,
- ενημέρωση των δανειοληπτών για τις νέες, χαμηλότερες δόσεις και αποστολή νέου δοσολογίου.
