Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που επιλέγουν τις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες του e-ΕΦΚΑ κινδυνεύουν να λάβουν σύνταξη κάτω ή οριακά πάνω από τα 1.000 ευρώ.
Λόγω των μεγάλων καθημερινών οικονομικών πιέσεων, 650.000 ασφαλισμένοι ελεύθεροι επαγγελματίες επιλέγουν τις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες του e-ΕΦΚΑ προκειμένου να ανταπεξέλθουν στα έξοδα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μόλις 163.500 έχουν επιλέξει την κατηγορία με τις υψηλότερες εισφορές, ενώ σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ σχεδόν εννέα στους δέκα από όσους έχουν καταταχθεί στις έξι βασικές κατηγορίες καταβάλλουν τις δύο χαμηλότερες εισφορές.
Με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016, οι ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών συνδέθηκαν με το εισόδημά τους και σημαντικός αριθμός ασφαλισμένων κατέβαλαν τότε την κατώτατη εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, ύψους περίπου 157 ευρώ.
Από το 2020 οι εισφορές αποσυνδέθηκαν από το εισόδημα και επανήλθε το σύστημα των ασφαλιστικών κατηγοριών και μεγάλη πλειονότητα επέλεξε την πρώτη κατηγορία, προκειμένου να διατηρήσει τη μηνιαία επιβάρυνση στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για το 2026 (με ποσά ενδεικτικά, μεικτά και υπολογισμένα με βάση το ισχύον καθεστώς), η συνολική μηνιαία εισφορά για σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη διαμορφώνεται στα 250,77 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και στα 300,93 ευρώ για τη δεύτερη. Από αυτά, τα 185,09 και τα 222,12 ευρώ αντίστοιχα αφορούν τον κλάδο κύριας σύνταξης, όπως επισημαίνεται στο ρεπορτάζ.
Με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς υπό το σημερινό καθεστώς, τα εκτιμώμενα μεικτά ποσά σύνταξης μετά από 40 χρόνια ασφάλισης διαμορφώνονται σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες ως εξής:

Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη για όσους αποχωρούν με λιγότερα έτη ασφάλισης, καθώς με 38 χρόνια, η σύνταξη εκτιμάται στα 862 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και στα 946 ευρώ για τη δεύτερη. Με 36 χρόνια, τα αντίστοιχα ποσά περιορίζονται στα 815 και στα 889 ευρώ.
Στην έκτη κατηγορία η εκτιμώμενη σύνταξη φτάνει τα 1.788 ευρώ με 38 χρόνια ασφάλισης και τα 1.635 ευρώ με 36 χρόνια.

Όπως επισημαίνεται, η μετάβαση σε υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία κατά τα τελευταία χρόνια του εργασιακού βίου μπορεί να βελτιώσει το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης για τους ελεύθερους επαγγελματίες αλλά το τελικό όφελος δεν είναι ίδιο για όλους και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την τελευταία πενταετία.
Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, το σύνολο των ετών ασφάλισης, οι εισφορές και οι ασφαλιστέες αποδοχές από το 2002 και μετά, τυχόν οφειλές, καθώς και η αναγνώριση πλασματικών ετών.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε αλλαγή κατηγορίας, χρειάζεται εξατομικευμένος υπολογισμός από ειδικό στην κοινωνική ασφάλιση. Η γενική κατεύθυνση, πάντως, είναι σαφής: όσο χαμηλότερες είναι οι εισφορές, τόσο μικρότερο είναι το ανταποδοτικό ποσό της μελλοντικής σύνταξης.