Όλη η προσοχή είναι στραμμένη στη σημερινή (22.4.2026) δημοσιονομική ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, καθώς θα φανεί εάν οι προσδοκίες για μια μεγάλη υπέρβαση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα επιβεβαιωθούν, ανοίγοντας παράλληλα αρκετό επιπλέον δημοσιονομικό χώρο για νέα μέτρα στήριξης.
Τα σενάρια για νέα μέτρα στήριξης (επίδομα 250 ευρώ για τους χαμηλοσυνταξιούχους, παράταση τον Ιούνιο και τον Ιούλιο της επιδότησης 20 λεπτών ανά λίτρο στο diesel απευθείας στην αντλία και της επιδότησης κατά 15% στα λιπάσματα) σε ένα μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από αν η εκτέλεση του προϋπολογισμού έκλεισε αισθητά καλύτερα από τον στόχο που έχει ήδη τεθεί για πρωτογενές πλεόνασμα 3,7% του ΑΕΠ το 2025, με πληροφορίες να ανεβάζουν την υπέρβαση ακόμα και πάνω από μία ποσοστιαία μονάδα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σε δηλώσεις του στον ΣΚΑΪ το πρωί της Τετάρτης (22.4.26) ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, τόνισε πως αμέσως μετά την ανακοίνωση των στοιχείων θα έχουμε εντός μισής – μιας ώρας ανακοινώσεις από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, οι οποίες και θα εξειδικευτούν από τον υπουργό Οικονομίας, Κυριάκο Πιερρακάκη.
«Η κεντρική κατεύθυνση της κυβέρνησης είναι μόνιμα μέτρα, μειώσεις φόρων και ανακούφιση της κοινωνίας με έμφαση τη μεσαία τάξη. Θα ανακοινωθούν και μόνιμα και έκτακτα μέτρα. Θα υπάρχουν αρκετά και ενδιαφέροντα μέτρα. Υπάρχουν παραπάνω χρήματα τα οποία θα δώσουμε πίσω σε εκείνους που έχουν στερηθεί», υπογράμμισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Το ύψος της υπέρβασης της πρωτογενούς πλεονάσματος
Για την Αθήνα, ο αριθμός θα λειτουργήσει ως η επίσημη βάση πάνω στην οποία θα μετρηθεί ο πραγματικός δημοσιονομικός χώρος. Ο προϋπολογισμός του 2026 έχει εγγράψει για το 2025 συνολικό πλεόνασμα 0,6% του ΑΕΠ και λόγο χρέους 145,9% του ΑΕΠ, άρα οποιαδήποτε καλύτερη επίδοση δεν θα διαβαστεί μόνο ως υπεραπόδοση του περασμένου έτους, αλλά και ως σήμα για το πόσο άνετα μπορεί να κινηθεί η κυβέρνηση στους επόμενους μήνες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το κλίμα έχει ήδη διαμορφωθεί από τις δηλώσεις του Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος έχει πει ότι το πλεόνασμα θα είναι μεγαλύτερο από τον στόχο και ότι η υπεραπόδοση της οικονομίας θα επιστρέψει στους πολίτες με στοχευμένη στήριξη. Έτσι, έχει ήδη ανοίξει ουσιαστικά η συζήτηση για τα μέτρα, χωρίς όμως να έχει να κλειδώσει ακόμη ούτε το εύρος ούτε το μείγμα των παρεμβάσεων. Ο λόγος είναι ότι το ΥΠΟΙΚ δεν θέλει να δεσμεύσει εκ των προτέρων έναν χώρο που μπορεί να χρειαστεί ξανά αν παραταθεί η αστάθεια στις τιμές ενέργειας και στα καύσιμα εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Αναλόγως και του ύψους της υπέρβασης, το προηγούμενο διάστημα τέθηκαν στο τραπέζι τρεις βασικές κατευθύνσεις. Η πρώτη είναι να ενισχυθούν ή να παραταθούν υφιστάμενα μέτρα με άμεσο αποτύπωμα στο διαθέσιμο εισόδημα και στο κόστος μετακίνησης, ειδικά αν η ενεργειακή πίεση παραμείνει. Η δεύτερη είναι να προτιμηθούν πιο στενά, στοχευμένα μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ώστε να μην εξαντληθεί τώρα όλος ο δημοσιονομικός χώρος. Η τρίτη είναι να κρατηθεί ένα τμήμα της υπεραπόδοσης για τις αποφάσεις που θα ωριμάσουν ενόψει ΔΕΘ, αν η εικόνα των εσόδων και της οικονομίας συνεχίσει να βελτιώνεται.
Επιπλέον, στο οικονομικό επιτελείο θα μετρήσουν αν πρόκειται για διατηρήσιμη βελτίωση, δηλαδή για εικόνα που στηρίζεται σε ισχυρότερη φορολογική απόδοση και ανθεκτικότερη οικονομική δραστηριότητα, ή αν ένα μέρος της υπεραπόδοσης έχει πιο συγκυριακά χαρακτηριστικά. Από αυτή τη διάκριση θα εξαρτηθεί αν τα μέτρα που θα ακολουθήσουν μπορούν να έχουν πιο σταθερό χαρακτήρα ή αν θα περιοριστούν σε πιο ελεγχόμενες και προσωρινές λύσεις.
Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας που παίζει ρόλο. Η κυβέρνηση δεν κοιτά μόνο το εσωτερικό πολιτικό πεδίο, αλλά και το μήνυμα που θέλει να στείλει προς τις αγορές και τις Βρυξέλλες. Ένα ισχυρότερο αποτέλεσμα για το πλεόνασμα ενισχύει το αφήγημα ότι ο προϋπολογισμός παραμένει σε ασφαλή τροχιά και ότι η χώρα μπορεί να συζητά μέτρα χωρίς να αμφισβητείται η δημοσιονομική γραμμή. Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο διεθνούς νευρικότητας, όπου η αξιοπιστία μετρά σχεδόν όσο και τα ίδια τα μεγέθη.
Με αυτά τα δεδομένα, η σημερινή ανακοίνωση δεν θα κρίνει απλώς αν υπάρχει υπερπλεόνασμα αλλά πόσα μέτρα αντέχει ο προϋπολογισμός, πόσο γρήγορα μπορούν να ληφθούν οι αποφάσεις και αν η κυβέρνηση θα κινηθεί με άμεσες παρεμβάσεις ή με πιο προσεκτική διαχείριση του χώρου που θα δημιουργηθεί.
