Ο Πόλε, ένα ενήλικο μπονόμπο, δεν ετοιμάζεται για μια θεαματική «απελευθέρωση». Ετοιμάζεται για κάτι πιο αργό, πιο σύνθετο και στην πραγματικότητα πολύ πιο δύσκολο: τη σταδιακή επανένταξή του στο δάσος.
Γεννημένος το 2006 στο καταφύγιο Lola ya Bonobo, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον που δημιουργήθηκε ακριβώς για αυτόν τον σκοπό. Να δίνει σε μπονόμπο που έχουν σωθεί από λαθροθηρία ή εγκατάλειψη την ευκαιρία να μάθουν ξανά πώς λειτουργεί η ζωή έξω από την ανθρώπινη φροντίδα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Και αυτό το «ξανά» δεν είναι απλό.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έχουν χτιστεί γύρω από μια λεπτή ισορροπία. Ασφάλεια και ελευθερία μαζί. Εκπαίδευση στην αναζήτηση τροφής, κοινωνική συμβίωση με άλλα μπονόμπο, έκθεση σε πιο φυσικές συνθήκες δάσους, πάντα όμως με ένα δίχτυ προστασίας που δεν φαίνεται στις εικόνες αλλά είναι καθοριστικό.
Ο Πόλε, στις φωτογραφίες, μοιάζει συχνά ανέμελος. Παίζει, κινείται με οικειότητα, δείχνει να ανήκει στον χώρο που τον περιβάλλει.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όμως αυτή η εικόνα είναι μόνο η επιφάνεια μιας πολύ πιο απαιτητικής διαδικασίας και συγκεκριμένα της προετοιμασίας για μια ζωή όπου τίποτα δεν θα είναι δεδομένο.
Η επανένταξη των μπονόμπο στη φύση δεν είναι στιγμιαίο γεγονός. Είναι μια σειρά από φάσεις προσαρμογής που μπορεί να κρατήσει χρόνια, με στόχο το ζώο να μπορεί να σταθεί σε ένα πραγματικά άγριο περιβάλλον χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Τα μπονόμπο, συγγενικά με τον άνθρωπο και ιδιαίτερα κοινωνικά και ευφυή, αντιμετωπίζουν σήμερα σοβαρές απειλές στο φυσικό τους περιβάλλον, κυρίως από την αποψίλωση των δασών και το παράνομο εμπόριο άγριας ζωής. Γι’ αυτό και κάθε επιτυχημένη επανένταξη έχει αξία που ξεπερνά το ίδιο το ζώο: λειτουργεί ως μικρή, αλλά ουσιαστική ανάκαμψη για ένα ολόκληρο οικοσύστημα.
Στην περίπτωση του Πόλε, η διαδικασία δεν γίνεται μόνος. Θα επιστρέψει στο δάσος μαζί με τη μητέρα του, στοιχείο κρίσιμο για την προσαρμογή του. Γιατί ακόμη και στη φύση, οι δεσμοί δεν κόβονται απότομα.
Τι πρέπει να γνωρίζετε για τους μπονόμπο
Οι μπονόμπο φαίνεται πως δεν επικοινωνούν απλώς για να εκφραστούν ή να ζητήσουν κάτι, αλλά και για να επηρεάσουν ενεργά τη συμπεριφορά ενός άλλου όντος. Ακόμα και ανθρώπου.
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται πότε κάποιος δεν διαθέτει μια πληροφορία και να τον καθοδηγούν προς τη σωστή επιλογή, μέσα από στοχευμένες αντιδράσεις και χειρονομίες.
Στο πείραμα, όταν ο άνθρωπος-ερευνητής δεν ήξερε πού βρισκόταν η λιχουδιά, οι μπονόμπο έδειχναν το σωστό σημείο, σαν να «διόρθωναν» τη συμπεριφορά του.
Η παρατήρηση αυτή ενισχύει την ιδέα ότι η λεγόμενη «θεωρία του νου» -η ικανότητα να αναγνωρίζεις τι γνωρίζει ή δεν γνωρίζει ο άλλος- δεν είναι αποκλειστικά ανθρώπινο χαρακτηριστικό.
Αν επιβεβαιωθούν περαιτέρω τα ευρήματα, τότε οι μπονόμπο δεν επικοινωνούν μόνο κοινωνικά, αλλά και στρατηγικά: με στόχο να επηρεάσουν τη νοητική κατάσταση και τις αποφάσεις όσων βρίσκονται απέναντί τους, ανθρώπων ή άλλων μελών της ομάδας τους.
