Υπάρχουν σπίτια όπου αρκεί να ακουστεί χαμηλόφωνα η λέξη «βόλτα» και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο σκύλος έχει ήδη σηκωθεί, κοιτάζει την πόρτα και κουνάει την ουρά του σαν να άκουσε ολόκληρη πρόταση.
Το ίδιο συμβαίνει με λέξεις όπως «μπισκότο», «μπαλάκι» ή ακόμη και με ονόματα ανθρώπων που γνωρίζει καλά.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για καιρό, πολλοί πίστευαν ότι οι σκύλοι αντιδρούν απλώς στον τόνο της φωνής ή σε συγκεκριμένες κινήσεις. Οι έρευνες όμως γύρω από τη συμπεριφορά τους δείχνουν ότι τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα.
Επιστήμονες που μελετούν την επικοινωνία ανάμεσα σε ανθρώπους και σκύλους υποστηρίζουν ότι αρκετά σκυλιά μπορούν να αναγνωρίζουν περισσότερες από 100 λέξεις ή μικρές φράσεις της καθημερινότητας.
Δεν πρόκειται φυσικά για κατανόηση της γλώσσας όπως συμβαίνει στους ανθρώπους. Οι σκύλοι δεν αντιλαμβάνονται αφηρημένες έννοιες ούτε «μεταφράζουν» προτάσεις μέσα στο μυαλό τους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αυτό που κάνουν είναι να συνδέουν ήχους με εμπειρίες, αντικείμενα, πρόσωπα και καταστάσεις που επαναλαμβάνονται διαρκώς μέσα στη ζωή τους.
Ένας σκύλος, για παράδειγμα, μπορεί να ακούσει τη λέξη «λουρί» και να ξέρει αμέσως τι πρόκειται να ακολουθήσει. Μπορεί να ξεχωρίζει το όνομα ενός παιχνιδιού από κάποιο άλλο ή να καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα στο «έλα εδώ» και στο «κάτσε».
Όλα αυτά δεν συμβαίνουν τυχαία. Ο εγκέφαλός τους λειτουργεί μέσα από συσχετισμούς που ενισχύονται καθημερινά, σχεδόν χωρίς να το αντιλαμβάνονται ούτε οι ίδιοι οι άνθρωποι που ζουν μαζί τους.
Κάποιοι ερευνητές θεωρούν μάλιστα ότι οι σκύλοι αποθηκεύουν τις λέξεις σαν μικρές «εικόνες εμπειριών». Όταν ακούνε μια γνώριμη λέξη, δεν αναγνωρίζουν μόνο τον ήχο της αλλά και όλα όσα τη συνοδεύουν. Η λέξη «αυτοκίνητο», για παράδειγμα, μπορεί να σημαίνει βόλτα, ενθουσιασμό ή μια αγαπημένη διαδρομή που έχουν κάνει πολλές φορές με τον άνθρωπό τους.
Ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι αρκετοί σκύλοι μαθαίνουν λέξεις χωρίς καμία εκπαίδευση. Μέσα στην καθημερινότητα παρακολουθούν συνεχώς συζητήσεις, κινήσεις και επαναλαμβανόμενες συνήθειες μέσα στο σπίτι.
Έτσι, πολλές φορές καταλαβαίνουν λέξεις που κανείς δεν προσπάθησε ποτέ να τους μάθει συνειδητά. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί άνθρωποι καταλήγουν να… κωδικοποιούν ορισμένες λέξεις, λέγοντας για παράδειγμα «β» αντί για «βόλτα», όταν δεν θέλουν να ξεσηκώσουν τον σκύλο τους πριν την ώρα του.
Οι ερευνητές παρατηρούν επίσης ότι οι σκύλοι δεν «ακούνε» μόνο τις λέξεις. Δίνουν μεγάλη σημασία στη φωνή, στην έκφραση του προσώπου, στο βλέμμα και στη διάθεση του ανθρώπου απέναντί τους.
Γι’ αυτό και πολλές φορές φαίνεται να καταλαβαίνουν πότε κάποιος είναι στενοχωρημένος, εκνευρισμένος ή χαρούμενος, ακόμη κι αν δεν ειπωθεί τίποτα ξεκάθαρο.
Και ίσως γι’ αυτό πολλοί άνθρωποι έχουν την αίσθηση ότι ο σκύλος τους «πιάνει» συγκεκριμένες κουβέντες ακόμη κι όταν δεν απευθύνονται άμεσα σε εκείνον.
Μια λέξη που ακούγεται από την άλλη άκρη του σπιτιού, ένας γνώριμος τόνος φωνής ή μια συζήτηση που μοιάζει ασήμαντη για τους ανθρώπους μπορεί για έναν σκύλο να είναι αρκετή για να καταλάβει τι πρόκειται να συμβεί αμέσως μετά.
