Η εκρηκτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή θα κυριαρχήσει από σήμερα Τρίτη (24.6.2025) και έως την Παρασκευή στις Συνόδους του ΝΑΤΟ και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με τους ηγέτες που μετέχουν στα δύο αυτά σχήματα να καλούνται να αξιολογήσουν τους κινδύνους και να καταλήξουν σε κοινές θέσεις για το πως θα αντιδράσουν στους οικονομικούς, γεωπολιτικούς κ.α. κινδύνους.
Στη Χάγη, όπου ξεκινά η Σύνοδος του ΝΑΤΟ, υπό τη βαριά σκιά των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, επίσημα στην ατζέντα είναι η περαιτέρω ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας, όμως θεωρείται βέβαιο ότι οι ηγέτες των 32 χωρών – μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας θα κληθούν να διαμορφώσουν κοινή γραμμή για τη σύγκρουση του Ισραήλ με το Ιράν, όπως έγινε άλλωστε και στη πρόσφατη Σύνοδο των G7.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Βόμβες» από Τραμπ
Βασικό ζητούμενο στη Σύνοδο είναι η έγκριση του νέου σχεδίου επενδύσεων του ΝΑΤΟ στην άμυνα, με το σχέδιο για τα κράτη – μέλη που μετέχουν στη Βορειοατλαντική Συμμαχία να προβλέπει δαπάνες ύψους 5% για τα επόμενα χρόνια, όπως ζητά ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πάντως δεν είναι βέβαιο αν τελικά θα ταξιδέψει στη Χάγη.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, ένα εικοσιτετράωρο πριν από τη Σύνοδο, δυναμίτισε το κλίμα, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα πρέπει να δεσμεύονται από τα ίδια πρότυπα αμυντικών δαπανών με τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με όσα έχουν ήδη ανακοινωθεί από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο στόχος της αύξησης των αμυντικών δαπανών αφορά κατά 3,5 μονάδες αμιγώς αμυντικές δαπάνες και κατά 1,5 μονάδες τις δαπάνες και επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως οι υποδομές, η βιομηχανία και η ανθεκτικότητα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο αρχικός χρονικός ορίζοντας για την υλοποίηση της δέσμευσης είναι το 2035, όμως αυτό το θέμα είναι υπό διαπραγμάτευση, με τον πρόεδρο Τραμπ να ζητά αυστηρό χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2030.
Το κλίμα στη Σύνοδο αναμένεται να δυναμιτίσει και η διαφοροποίηση της Ισπανίας, η οποία, μετά από «σύγκρουση» με την Ουάσιγκτον, εξασφάλισε εξαίρεση από το νέο στόχο για αμυντικές δαπάνες 5% του ΑΕΠ.
Οι θέσεις της Αθήνας για τον στόχο της αύξησης των αμυντικών δαπανών
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος θα συνοδεύεται από τους υπουργούς Άμυνας και Εξωτερικών, κ.κ. Δένδια και Γεραπετρίτη, αναμένεται να τονίσει ότι η Ελλάδα ξοδεύει παραπάνω από το 3% του Α.Ε.Π. της για την άμυνα και ότι ανήκει στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που έχουν υπερβεί τη νατοϊκή δέσμευση που είναι σήμερα 2% του Α.Ε..
«Είναι μία αύξηση την οποία η Ελλάδα υποστηρίζει, καθώς βρισκόμαστε σταθερά στις χώρες εκείνες που ξοδεύουν ένα σημαντικό ποσοστό του ΑΕΠ μας για αμυντικές δαπάνες. Και είναι σημαντικό σε μία συμμαχία όλοι να συμμετέχουν στον ίδιο βαθμό, προκειμένου να επιτευχθεί ο συλλογικός σκοπός της συμμαχίας» δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης, κατά τη χθεσινή συνάντηση του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δίνοντας το στίγμα της ελληνικής θέσης.
Η Ελλάδα τηρούσε τις συμμαχικές της δεσμεύσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια των δύσκολων χρόνων της δημοσιονομικής κρίσης αναμένεται να δηλώσει ο Κ. Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι ο ίδιος είναι από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη οι Ευρωπαίοι να επενδύσουν περισσότερο και πιο έξυπνα στην συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα και να διαμορφώσουν έναν ισχυρό αμυντικό ευρωπαϊκό πυλώνα, συμπληρωματικά στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, θα κάνει αναφορά στο γεγονός ότι πρόσφατα η κυβέρνηση παρουσίασε το 12ετές αμυντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, ύψους 25 δισ. ευρώ.
Το μεταναστευτικό στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες
Την Πέμπτη και την Παρασκευή, ο πρωθυπουργός θα μετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Ο κίνδυνος για ένα μεγάλο προσφυγικό «τσουνάμι» προς την Ελλάδα, άρα και προς την Ευρώπη, κι ενώ ήδη πληθαίνουν οι «καραβιές» παράτυπων μεταναστών από τη Λιβύη προς τις νότιες ακτές της Κρήτης, έχει κινητοποιήσει την Αθήνα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θα θέσει μετά επιτάσεως το θέμα, επιδιώκοντας οι ελληνικές θέσεις να καλυφθούν απόλυτα στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Πλοία του Πολεμικού Ναυτικού στη «μάχη» για το μεταναστευτικό
Η Ελλάδα αποφάσισε να στείλει 2 ή 3 πλοία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στα διεθνή ύδατα, έξω από τα χωρικά ύδατα της Λιβύης.
Η παρουσία τους εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει αποτρεπτικά, ενώ θα συνδράμουν και στις περιπολίες του Λιμενικού, σε μία προσπάθεια να κλείσει η δίοδος που έχουν βρει οι λαθροδιακινητές προς την Κρήτη.
Η σχετική εντολή δόθηκε από τον πρωθυπουργό στον υπουργό Εθνικής Άμυνας και την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων το βράδυ της Κυριακής στο ΚΥΣΕΑ και είναι θέμα λίγων εικοσιτετραώρων να καταπλεύσουν στα κρίσιμα σημεία.
«Επιβεβλημένη κίνηση»
«Δυστυχώς έχουμε δει αρκετά περιστατικά τις τελευταίες ημέρες που μας αναγκάζουν να δράσουμε προληπτικά και αποτρεπτικά με έναν πιο έντονο τρόπο… Προληπτικά, και σε συνεργασία πάντα με τις Λιβυκές αρχές και με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές δυνάμεις, να στείλουμε ένα μήνυμα ότι δεν πρόκειται να κάνουν κουμάντο οι διακινητές για το ποιος θα εισέρχεται στη χώρα μας. Νομίζω ότι είναι μία κίνηση που υπό τις παρούσες συνθήκες είναι επιβεβλημένη» δήλωσε ο Κ. Μητσοτάκης στη συνάντηση που είχε χθες με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κώστα Τασούλα.
«Έκτακτη συνθήκη»
Η κυβέρνηση δηλώνει προετοιμασμένη για όλα τα σενάρια και για κάθε πιθανή αντίδραση για την παρουσία των πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού στην περιοχή.
«Έχει γίνει όλη η σχετική προετοιμασία, και αυτό που μας ενδιαφέρει εμάς είναι η φύλαξη των συνόρων μας, πάντοτε με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Θα συνδράμουν τη δουλειά του Λιμενικού… Είναι μια έκτακτη κατάσταση, μια έκτακτη συνθήκη» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.
«Λύση μέσω διπλωματίας»
Όσον αφορά στις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η Αθήνα προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής με τη σταθερή θέση ότι η λύση πρέπει να βρεθεί μέσω της διπλωματίας και θα καλέσει τα εμπλεκόμενα μέρη «να επιστρέψουν σε τραπέζι διαπραγματεύσεων».
Η Ελλάδα συντάσσεται στο θέμα του πολέμου του Ισραήλ με το Ιράν με την Ευρώπη.
Η θέση της ΕΕ σύμφωνα με την Εκπρόσωπος της εξωτερικής πολιτικής, Κάγια Κάλλας είναι ότι η Τεχεράνη δεν συμμορφώθηκε με τη Συνθήκη για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και ότι κατασκεύαζε παράνομα πυρηνική βόμβα. Θέση που ευθυγραμμίζεται με αυτή του Ισραήλ.
