Στα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ έχει δεί το φως της δημοσιότητας τα τελευταία 24ωρα ένα παράδοξο «στοιχείο».
Τα ρεπορτάζ επισημαίνουν ότι έχει ήδη συσσωρευθεί ένα τεράστιο ποσό «αδιάθετης» ρευστότητας ύψους 117 τρισ. δολάρια !!! Είναι εκπληκτικό τόσο σαν μέγεθος όσο και σαν γεγονός, γιατί ο πόλεμος στον Κόλπο, αντί να «αποστραγγίσει» τη ρευστότητα, φαίνεται να την έχει συσσωρεύσει, θέτοντας εν αμφιβόλω κάθε αναφορά περί κρίσης ρευστότητας (κάτι για το οποίο έχει προειδοποιήσει και το δικό μας σχόλιο εδώ).
Τι αλήθεια συμβαίνει τελικά; Υπάρχει κρίση ρευστότητας ή υπάρχει πλημμύρα ρευστότητας;
Σε πρόσφατο άρθρο του ο πάλαι ποτέ επικεφαλής της PIMCO Ελ Αριάν προειδοποιεί για «εξαφάνιση» λόγω του πολέμου στον Κόλπο, τεράστιου όγκου «πετροδολαρίων» τα οποία στην επενδυτική τους «δράση» θα είχαν καταλήξει κατά βάση στις επενδύσεις κρατικού και ιδιωτικού χρέους (ομόλογα).
Η (σωστή) απάντηση στο ερώτημα κατά συνέπεια, δεν είναι απλά ένα σχόλιο, αλλά κάτι που «εγκυμονεί» καθοριστικής σημασίας εξελίξεις τόσο για την οικονομία, όσο και την πολιτική διεθνώς.
Στην πραγματικότητα η συσσώρευση ρευστότητας 117 ή έστω και λιγότερων τρισεκ. Δολαρίων, που επισημαίνεται από τα διεθνή οικονομικά ΜΜΕ, δεν είναι άλλο από την αντιφατική μορφή του γεγονότος ότι οι επενδυτές συσσωρεύουν και «παρκάρουν» πλέον κεφάλαια στο «περιθώριο» των επενδυτικών πεδίων, αποφεύγοντας τα συνήθη επικίνδυνα αλλά ακόμα και τα σχετικά ασφαλή assets.
Με αποτέλεσμα, ένα «βουνό» αδρανούς χρήματος να βρίσκεται σε κατάσταση επενδυτικού «pause» και να αναζητά κατεύθυνση. Αυτό εξηγεί άλλωστε και το γεγονός των ομολογιακών sell off με τις αποδόσεις των αμερικανικών και των ευρωπαϊκών ομολόγων να «πιέζονται» όχι από έλλειψη διαθέσιμου χρήματος, αλλά από την δυναμική ανακατανομή του, κάτι που εκφράζεται και στην «θέση» του Ελ Αριάν ο οποίος εντοπίζει την «εξαφάνιση» των πετροδολαρίων από τον Κόλπο ως δομικό κενό στη διεθνή χρηματοδότηση.
Τα 117 τρισ. δολάρια αδρανούς (ή έστω και λιγότερα) ρευστότητας, δεν είναι απλώς ένα «στατικό» στατιστικό μέγεθος. Είναι η ποσοτική έκφραση κεφαλαίων που αδυνατούν υπό τις παρούσες συνθήκες να αξιοποιηθούν με αποδεκτές και ασφαλείς «αποδόσεις» και να κινήσουν την οικονομία. Η πτώση του MSCI World κατά 6,2%, η εκτίναξη του Brent κατά 38% και η ανατίμηση του δολαρίου, με την τιμή του χρυσού παραδόξως να διολισθαίνει ενώ θα έπρεπε να αυξάνεται, στην πραγματικότητα «σκιαγραφούν» ένα σύστημα που περνά από την «αναζήτηση απόδοσης» στην αναμονή και «αναζήτηση ασφάλειας»…
Δηλαδή, από μία φάση επέκτασης της διαθέσιμης ρευστότητας, σε φάση αμυντικής συσσώρευσης.
Και αυτή δεν είναι μία «ήρεμη» φάση αναμονής, καθώς η επενδυτική «αναμονή» αυτού του τεράστιου όγκου κεφαλαίων είναι μία διαδικασία ασύμβατη με τις ζωτικές ανάγκες και την δυναμική επέκτασης του κεφαλαίου. Και κάθε «λάθος» ή «σπασμωδική» κίνηση ενός τόσο τεντωμένου «ελατήριου» μπορεί να μετατρέψει ανά πάσα στιγμή αυτή τη κεφαλαιακή μάζα από απόθεμα σε… ολέθρια χιονοστιβάδα καταστροφής.
Γιατί η «συσσώρευση» ρευστότητας σε αναγκαστική αδράνεια δεν είναι σημάδι ισχύος του παραγωγικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος, αλλά της αποτυχίας του να παράγει αξιόπιστες και αποδεκτές θέσεις υποδοχής επενδύσεων.
Το «κεφάλαιο που δεν γνωρίζει πού… να πάει προκαλεί ισχυρούς χρηματοπιστωτικούς και νομισματικούς «σπασμούς»… Αν αυτό συμβαίνει σε ένα περιβάλλον που οι Κεντρικές Τράπεζες ήδη το θεωρούν εν δυνάμει στασιμοπληθωρισμό, τότε το αδιέξοδο αφορά και τις Κεντρικές Τράπεζες καθώς «δεν μπορούν να κόψουν επιτόκια χωρίς να τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό, και δεν μπορούν να τα κρατήσουν ψηλά χωρίς να βυθίσουν την ανάπτυξη…».
Αν αυτή η ρευστότητα δεν μπορεί να βρει έγκαιρα ασφαλή και αποδεκτή διέξοδο στα κρατικά ομόλογα ή στον χρυσό, τότε το πρόβλημα αφορά και το ίδιο το νομισματικό σύστημα…