Στην πολιτική, η λογική δεν είναι πάντα το πιο ισχυρό όπλο. Μερικές φορές, αυτό που τρομάζει περισσότερο δεν είναι η δύναμη – αλλά η αίσθηση ότι ο αντίπαλος είναι απρόβλεπτος – ή, ακόμη χειρότερα, εκτός ελέγχου ή και τρελός. Από τον Ψυχρό Πόλεμο μέχρι τη σημερινή κρίση στη Μέση Ανατολή, η λεγόμενη «θεωρία του τρελού» επιστρέφει στο προσκήνιο. Και σήμερα, βρίσκει ίσως την πιο ακραία εκδοχή της στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ.
Η εικόνα είναι γνώριμη. Ένας Αμερικανός πρόεδρος που απειλεί, υπαναχωρεί και επανέρχεται με ακόμη πιο σκληρή ρητορική – δημιουργώντας ένα σκηνικό όπου κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά τι είναι μπλόφα και τι πραγματική πρόθεση, τελικά. Όταν ο Τραμπ γράφει «ανοίξτε το ρημάδι το Στενό [του Ορμούζ], αλλιώς θα ζείτε στην κόλαση», δεν πρόκειται απλώς για μια έκρηξη οργής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Είναι μέρος μιας στρατηγικής που έχει βαθιές ρίζες στην αμερικανική πολιτική ιστορία.
Από τον Νίξον στον Τραμπ: Η «θεωρία του τρελού»
Η ιδέα δεν είναι καινούρια. Ο Ρίτσαρντ Νίξον – ο πρόεδρος που συνδέθηκε με το σκάνδαλο Watergate και αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την προεδρία – ήταν ο πρώτος που τη διατύπωσε με σαφήνεια: αν πείσεις τον αντίπαλό σου ότι είσαι ικανός για τα πάντα, ακόμη και για το αδιανόητο, τότε μπορείς να τον αναγκάσεις να υποχωρήσει.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, ο Νίξον – ο μόνος πρόεδρος των ΗΠΑ που παραιτήθηκε – ήθελε οι Βορειοβιετναμέζοι να πιστέψουν ότι δεν θα δίσταζε ούτε μπροστά στη χρήση πυρηνικών όπλων.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η στρατηγική αυτή οδήγησε σε σφοδρούς βομβαρδισμούς και, τελικά, σε μια συμφωνία που – όπως υποστηρίζουν πολλοί – δεν διέφερε ιδιαίτερα από εκείνες που είχαν ήδη απορριφθεί.
