Δεν είναι η πρώτη φορά που «εξηγούμε» από τις γραμμές αυτές το προφανές, δηλαδή το πως το ΥΠΟΙΚ χρηματοδοτεί με τις προεισπράξεις του αυξημένου ΦΠΑ και ΕΦΚ, τα «βοηθήματα» που μας δίδονται στην συνέχεια σαν βοήθημα για να αντιμετωπίσουμε την ακρίβεια.

Τα στοιχεία της εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το Α τρίμηνο του 2026, είναι, για άλλη μία φορά, αποκαλυπτικά αυτής της «μαγικής φόρμουλας» του ΥΠΟΙΚ, με την οποία οι δικαιούχοι των βοηθημάτων από τα μέτρα κατά της ακρίβειας, τα έχουν προπληρώσει οι ίδιοι χωρίς καμία διαμαρτυρία ένα δύο μήνες πριν πάρουν -ένα μέρος τους- ως κρατικό βοήθημα!   

Να τα πάρουμε πάλι από την αρχή. Το πακέτο «ανακούφισης» των 500 εκατ. ευρώ, που ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση για ευάλωτους πολίτες -ενοικιαστές, οικογένειες, συνταξιούχους, οφειλέτες- είναι σε όλους γνωστό και έχει παρουσιαστεί αναλυτικά από τα ΜΜΕ για 2 – 3 24ωρα.

Τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού βγήκαν χθες για το πρώτο τρίμηνο του 2026 και «αποκαλύπτουν» την αλήθεια αυτού του πακέτου μέτρων κοινωνικής «ανακούφισης». Τι αποκαλύπτουν; Δείχνουν απλώς ότι αυτοί που θα … ανακουφισθούν από αυτά, τα έχουν προ-πληρώσει ήδη από τον Μάρτιο, πριν έρθει η ώρα να τα δουν -ένα μέρος τους- στους λογαριασμούς τους σαν επιδόματα…   

Πώς ; Όπως και στο παρελθόν. Μέσω των έμμεσων φόρων και συγκεκριμένα του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που με την αύξηση του πληθωρισμού αυξάνονται και αυτοί σιωπηρά και χωρίς να βγεί… τσιμουδιά.

Μόνο τον μήνα Μάρτιο, τον πρώτο μήνα της κλιμάκωσης της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Κόλπο, οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων ανέβασαν τα έσοδα του δημοσίου από ΦΠΑ κατά 87 εκατομμύρια ευρώ πάνω (!) από τον στόχο. Και τα έσοδα από Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης κατά 80 εκατομμύρια. Συνολικά δηλαδή το ΥΠΟΙΚ ήξερε ότι με την προβλεπόμενη αύξηση του πληθωρισμού θα αυξανόταν η έμμεση φορολόγηση των εισοδημάτων στην κατανάλωση. Και έτσι θα είχε υπεραπόδοση τον Μάρτιο από ΦΠΑ και ΕΦΚ, περίπου 167 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή ακριβώς το ένα τρίτο του κόστους των μέτρων στήριξης.

Αν σ’ αυτά προστεθούν οι αντίστοιχες -ή και μεγαλύτερες- υπεραποδόσεις του Απριλίου από την αύξηση των έμμεσων φόρων, τα δύο τρίτα του πακέτου έχουν ήδη υπερ-καλυφθεί. Ο μηχανισμός είναι απλός, μελετημένος και αδυσώπητος.

Ο ΦΠΑ που εισπράττει το δημόσιο αυξάνεται σε απόλυτο μέγεθος αυτόματα με τις τιμές, ακόμη κι όταν η πραγματική κατανάλωση υποχωρεί. Με απλά λόγια όταν αυξάνεται η τιμή της τομάτας τρείς φορές, άλλο τόσο αυξάνεται και ο ΦΠΑ που πληρώνει ο καταναλωτής. Το ίδιο και χειρότερα με την ΕΦΚ στα καύσιμα καθώς εκεί πληρώνουμε και ΦΠΑ για τον ΕΦΚ που έχουν ήδη πληρώσει !

Ο πληθωρισμός, με άλλα λόγια, λειτουργεί ως σιωπηρή και αόρατη φορολογία που τροφοδοτεί το δημόσιο ταμείο χωρίς να απαιτείται νομοθετική παρέμβαση και χωρίς να αφήνει πολιτικό… αποτύπωμα. Λίγο πολύ «κρύβεται» μέσα στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής και η αύξηση του έμμεσου φόρου.  

Γι’ αυτό ακριβώς δεν «αγγίζουν» τους μνημονιακούς συντελεστές ΦΠΑ -13% και 24%- παρότι είναι από τους ψηλότερους στην Ευρώπη και προφανώς η μείωσή τους θα ανακούφιζε άμεσα τα νοικοκυριά.

Σωστά το ΥΠΟΙΚ επικαλείται  τον κίνδυνο απώλειας εσόδων. Αλλά από ποιους αφαιρεί αυτά τα υπερ-αυξημένα έσοδα; Από αυτούς που υποτίθεται αποφασίζει -γιατί το χρειάζονται- να βοηθήσει απέναντι στην ακρίβεια (!). Το επιχείρημα ότι η μείωση του ΦΠΑ δεν θα φτάσει στον καταναλωτή είναι «παλιό», αλλά δεν αφορά περιόδους που μειώνεται η κατανάλωση λόγω των υψηλότερων τιμών…

Η επιλογή πίσω από την άρνηση να «αγγίξουν» τους μνημονιακούς συντελεστές του ΦΠΑ είναι άλλη και δεν κρύβεται.

Είναι η διατήρηση υψηλής έμμεσης φορολογίας στην καταναλωτική δαπάνη, με στόχο την πολιτικά στοχευμένη επιστροφή μέρους της, ως επίδομα…

Ας δούμε όμως συνολικά που καταλήγει αυτή η δημοσιονομική «αριθμητική». Το πρωτογενές πλεόνασμα του τριμήνου άγγιξε σε 4,369 δισεκατομμύρια ευρώ, υπερβαίνοντας, σε τέτοιες ασφυκτικές οικονομικές συνθήκες, τον στόχο.

Τα έσοδα ΦΠΑ στο τρίμηνο έφτασαν τα 7,402 δισ., ξεπερνώντας τον στόχο κατά 438 εκατομμύρια. Η εικόνα της δημοσιονομικής υπεραπόδοσης είναι εντυπωσιακή. Αλλά η πραγματική  πηγή της δεν είναι η ανάπτυξη της παραγωγής και έτσι η φορολόγηση της αυξημένης παραγόμενης αξίας προϊόντων και υπηρεσιών. Ούτε κάν η περιβόητη διεύρυνση της φορολογικής βάσης. Είναι η ακρίβεια που συμπιέζει τα εισοδήματα των ίδιων νοικοκυριών στα οποία απευθύνεται το πακέτο ανακούφισης…

Οι ευάλωτοι, εν ολίγοις, σε γενικές γραμμές είναι μεταξύ αυτών που κατά βάση προ-χρηματοδοτούν μέρος της δικής τους βοήθειας στο ταμείο του σούπερ μάρκετ και στη βενζινάδικο, πριν καν εκδοθεί η απόφαση της κρατικής επιδότησης.