Οι εξοπλισμοί πιέζουν τον προϋπολογισμό
Η αύξηση των εξοπλισμών μπορεί να πιέσει τις υπόλοιπες κρατικές δαπάνες, καθώς η ευρωπαϊκή ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες αφήνει το βάρος των αγορών στο ελληνικό Δημόσιο. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει σε έκθεσή του ότι οι πρόσθετες αμυντικές δαπάνες δύνανται να επιβαρύνουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα και το χρέος, ακόμη και υπό το καθεστώς της ρήτρας διαφυγής. Η εν λόγω ρήτρα επιτρέπει προσωρινές αποκλίσεις από τους ευρωπαϊκούς κανόνες δαπανών, ενώ η επιβάρυνση εξακολουθεί να βαρύνει το Δημόσιο. Υφίσταται, επίσης, χρονική και λογιστική αναντιστοιχία ανάμεσα στην πληρωμή ενός εξοπλιστικού προγράμματος και στην καταγραφή της παραλαβής του στο δημοσιονομικό αποτέλεσμα. Για τον λόγο αυτό, η έκθεση συνιστά συστηματική παρακολούθηση των μελλοντικών υποχρεώσεων σε βάθος ετών, καθώς η ταυτόχρονη ανάγκη χρηματοδότησης της άμυνας και τήρησης των δημοσιονομικών στόχων περιορίζει τα περιθώρια για άλλες κατηγορίες δημόσιων δαπανών.
Ζητούμενο η ενδυνάμωση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας
Η δημοσιονομική πίεση από τους εξοπλισμούς έχει και μία δεύτερη διάσταση: το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών προέρχεται από το εξωτερικό, με την ελληνική βιομηχανία να διατηρεί ισχνή συμμετοχή. Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο, την περίοδο 2021–2024 η εγχώρια προστιθέμενη αξία στις φυσικές παραλαβές οπλικών συστημάτων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 6,1%. Το υπόλοιπο 93,9% αφορούσε εισαγωγές, με τις χώρες της Ευρωζώνης να απορροφούν το 72,3%. Κατά συνέπεια, η κλιμάκωση των αμυντικών δαπανών επιβαρύνει άμεσα το εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας. Η έκθεση συνδέει ευθέως την ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας με τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και τη διεύρυνση των εξαγωγών. Προϋπόθεση, ωστόσο, αποτελεί η προσέλκυση στοχευμένων επενδύσεων που θα αναβαθμίσουν την εγχώρια παραγωγική βάση.
Αλλαγή σκυτάλης στη LAMDA
Τη σκυτάλη στην Εύη Κωστάκη παραδίδει από 1η Ιανουαρίου ο Διευθύνων Σύμβουλος της Lamda Development Οδυσσέας Αθανασίου. Ύστερα από 18 χρόνια στο τιμόνι και 21 συνολικά στην εταιρεία αποχωρεί από τη θέση του CEO, παραμένοντας ως σύμβουλος στη Consolidated Lamda Holdings. Στη θητεία Αθανασίου το ενεργητικό της LAMDA πενταπλασιάστηκε, στα 5 δισ. ευρώ περίπου. Η Καθαρή Αξία Ενεργητικού (NAV), δηλαδή η αξία των περιουσιακών στοιχείων μετά τα χρέη, τετραπλασιάστηκε στα 1,5 δισ. Ταυτόχρονα, το Ελληνικό, το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, έχει ξεκινήσει να παραδίδεται τμηματικά. Τα πρώτα συγκροτήματα κατοικιών αναμένονται να έχουν ολοκληρωθεί στα τέλη του 2026, με τις παραδόσεις να ξεκινούν από το 2027. Όσον αφορά την κυρία Κωστάκη προέρχεται από τις τράπεζες. Ήταν Group CFO του ελβετικού ομίλου ιδιωτικής τραπεζικής Julius Baer και διαθέτει πάνω από 25 χρόνια εμπειρίας σε εξαγορές και συγχωνεύσεις, διαχείριση κεφαλαίων και εταιρικό μετασχηματισμό. Σημειωτέον ότι ο κ. Αθανασίου στη χθεσινή συνέντευξη τύπου διέψευσε τη σεναριολογία που ήθελε να παίρνει μεταγραφή σε όμιλο με βασική δραστηριότητα τη ναυτιλία.
PizzaFan: Θα υπάρξει «φιλί ζωής»;
Με αφορμή το φορολογικό σκάνδαλο της Pizza Fan, στο σύστημα franchise έκανε πρόσφατα εκτεταμένη αναφορά ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς. Όπως ανέφερε η σχέση δικαιοδόχου και δικαιοπαρόχου κλονιστεί, η λειτουργία της μητρικής γίνεται «εκβιαστική» απέναντι στους πρώτους, οι οποίοι είχαν ουσιαστικά μία επιλογή: να χάσουν την επένδυσή τους. Και δεν είναι μικρή, πρόσθεσε, αφού μόνο η απόκτηση του ονόματος κοστίζει χιλιάδες ευρώ. Ο κ. Καββαθάς προειδοποίησε ότι το franchise δεν εγγυάται επιτυχία. Ενέχει σοβαρούς κινδύνους, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επένδυσης ή την αναγνωρισιμότητα της επωνυμίας. Ακόμη ο ίδιος είπε κάτι που είναι αυτονόητο. Ότι λόγω του αθέμιτου ανταγωνισμού και της τιμολογιακής πολιτικής, έκλεισαν πολλές μικρές επιχειρήσεις. «Όσοι επιχειρούμε αντιλαμβανόμαστε ότι κάποιος ο οποίος πουλάει κάτω του κόστους κάτι δεν κάνει καλά. Κάπου δεν είναι συνεπής» είπε χαρακτηριστικά. Τα βλέμματα βέβαια, είναι στραμμένα στο εάν θα υπάρξει «φιλί ζωής» για την Pizza Fan. Αν και υπάρχουν στην αγορά ψίθυροι περί «λευκού ιππότη», το εγχείρημα φαντάζει δύσκολο, καθώς για να παραμείνει βιώσιμη η εταιρεία θα πρέπει να συρρικνωθεί σημαντικά η δραστηριότητά της και να αλλάξει και το μοντέλο τιμολόγησης, γεγονός που θα οδηγήσει νομοτελειακά σε συρρίκνωση του μεριδίου αγοράς της.
Μία ακόμη ισχυρή ψήφος εμπιστοσύνης στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης έδωσαν οι διεθνείς αγορές στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία ολοκλήρωσε, χθες, επιτυχώς την έκδοση ευρωομολόγου 500 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία προσέλκυσε προσφορές 2,3 δισ., με τη ζήτηση να καλύπτεται κατά 4,3 φορές. Δύο από τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της έκδοσης; Η συμμετοχή στην έκδοση κορυφαίων θεσμικών επενδυτών, μεταξύ των οποίων οι DWS Group, Loomis Sayles, Rothschild και Generali. Όπως και το γεγονός-ενδεικτικό της διεθνούς ζήτησης- ότι η κατανομή (allocation) προς τις ελληνικές τράπεζες είναι μηδενική, κάτι που δεν έχει σημειωθεί ποτέ ξανά σε έκδοση ευρωομολόγου από ελληνικό εκδότη. Το επιτόκιο του κουπονιού διαμορφώθηκε στο 4,75%, με τα αντληθέντα κεφάλαια να αναμένεται ότι θα οδηγηθούν στην αναχρηματοδότηση του υφιστάμενου δανεισμού. Η ζήτηση καλύφθηκε κατά 54% από την Ηπειρωτική Ευρώπη (κυρίως Γαλλία και Ιταλία), κατά 17% από το Ηνωμένο Βασίλειο και κατά 25% από την Ελλάδα (μέσω ιδιωτικής τραπεζικής και ιδιωτών υψηλής καθαρής θέσης). Ενδεικτικό του ισχυρού διεθνούς ενδιαφέροντος είναι ότι η κατανομή προς τις ελληνικές τράπεζες-παρά την υψηλή ζήτηση- υπήρξε μηδενική – εξέλιξη πρωτοφανής στα χρονικά εκδόσεων ευρωομολόγων από ελληνικό εκδότη. Σημειωτέον ότι το καλοκαίρι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ το καλοκαίρι είχε πραγματοποιήσει Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου 659,3 εκατ. ευρώ μέσω accelerated book building.
Σημαντικές κεφαλαιακές ροές στις ΑΠΕ
Εγκατεστημένη ισχύ άνω των 3 GW νέων ΑΠΕ αναμένεται να εντάξει φέτος το εθνικό σύστημα, σύμφωνα με εκτιμήσεις των διοικήσεων του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ. Στη συντριπτική τους πλειονότητα πρόκειται για φωτοβολταϊκούς σταθμούς, εξέλιξη που πιστοποιεί τη διατήρηση του ισχυρού επενδυτικού ενδιαφέροντος παρά τις προκλήσεις δικτύου που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Παράλληλα, έντονη κινητικότητα καταγράφεται και στο πεδίο των εξαγορών και συγχωνεύσεων. Η πρόσφατη συναλλαγή-σταθμός για την απόκτηση φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 560 MW από την εμιρατινή Masdar προστέθηκε σε μια σειρά πωλήσεων μικρότερων χαρτοφυλακίων, οι οποίες πυκνώνουν το τελευταίο διάστημα.
Κοινή συνισταμένη των εκτιμήσεων της αγοράς αποτελεί το γεγονός ότι, υπό τα νέα δεδομένα κορεσμού και περικοπών έγχυσης, η διασφάλιση της απόδοσης των επενδύσεων προϋποθέτει τη σύζευξη των μονάδων με συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες).
Αντεπίθεση με κρατική στήριξη για τη ΔΕΠΑ
Η δυναμική είσοδος των ιδιωτικών ομίλων περιόρισε αισθητά το μερίδιο της ΔΕΠΑ στην αγορά φυσικού αερίου τα τελευταία έτη, εξέλιξη που αποτυπώνεται τόσο στην εγχώρια όσο και στην περιφερειακή δραστηριότητά της. Η τάση αυτή πιθανόν να ανακοπεί, καθώς παράγοντες της αγοράς συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η πολιτεία επιδιώκει να διατηρήσει η εταιρεία κεντρικό ρόλο στο ενεργειακό τοπίο.
Σε πρώτο στάδιο, ο σχεδιασμός αυτός υλοποιείται μέσω της πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης για τη μεταβίβαση του μεριδίου που κατέχει το Δημόσιο στον ΔΕΣΦΑ. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιες στρατηγικές πρωτοβουλίες θα ακολουθήσουν, ιδίως ενόψει των σαρωτικών ανακατατάξεων που θα επιφέρει η πλήρης απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2027.
