Μήνυμα αποκέντρωσης η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος πρώτα στην περιφέρεια
Η επιλογή της κυβέρνησης να ξεκινήσει η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από τις επιχειρήσεις της περιφέρειας εκπέμπει σαφές μήνυμα αποκέντρωσης, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο. Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια της εξειδίκευσης των μέτρων της ΔΕΘ στο υπουργείο Οικονομικών, η σταδιακή εφαρμογή του μέτρου -πρώτα εκτός Αττικής από το 2027 και ακολούθως στην πρωτεύουσα έως το 2029- δεν αποτελεί απλώς φορολογική ελάφρυνση. Συνιστά παράλληλα ισχυρό κίνητρο για τη διατήρηση επιχειρήσεων, θέσεων εργασίας και επενδύσεων στις τοπικές κοινωνίες, όπου το λειτουργικό κόστος και οι δημογραφικές πιέσεις είναι εντονότερες. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει έτσι τις αυξημένες δυσκολίες της περιφερειακής επιχειρηματικότητας και παρέχει ουσιαστικό προβάδισμα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εκτός λεκανοπεδίου, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα και τη συνοχή σε ολόκληρη την επικράτεια.
Για ποιους κλείνει η πόρτα του «Σπίτι μου 3»
Σε έτερη κεντρική παρέμβαση της ΔΕΘ, παρά τη γενναία διεύρυνση των περισσότερων κριτηρίων στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», τα εισοδηματικά όρια παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητα, αποκλείοντας ένα μεγάλο τμήμα της μεσαίας τάξης. Το ηλικιακό όριο αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη, το ανώτατο όριο δανείου από 190.000 σε 230.000 ευρώ και η επιλέξιμη αξία του ακινήτου από 250.000 σε 300.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται μεγαλύτερη επιφάνεια για τις πολύτεκνες οικογένειες. Ωστόσο, για ένα ζευγάρι το πλαφόν παραμένει καθηλωμένο στις 35.000 ευρώ. Η μόνη αξιοσημείωτη μεταβολή είναι η προσαύξηση ανά τέκνο, η οποία αναπροσαρμόζεται από τις 5.000 στις 7.000 ευρώ. Ως εκ τούτου, νοικοκυριά με δύο μεσαία εισοδήματα ενδέχεται να πληρούν τα ηλικιακά και στεγαστικά κριτήρια, αλλά να αποκλείονται εισοδηματικά, παρότι αδυνατούν να αποκτήσουν κατοικία χωρίς επιδοτούμενο δανεισμό.
Ο ελέφαντας στο δωμάτιο του ρεύματος
Την τιμητική του είχε στη φετινή ΔΕΘ το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς κυβέρνηση, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και ΕΛΑΣ υπόσχονται μια μείωση 20-30% στους λογαριασμούς τα αμέσως επόμενα χρόνια. Μάλιστα, ακόμα και τα μέσα είναι λίγο-πολύ κοινά για την επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου: Αξιοποίηση των ΑΠΕ, αυτοκατανάλωση στα νοικοκυριά, μπαταρίες, εξοικονόμηση και ελάφρυνση σε επιμέρους ρυθμιζόμενα στοιχεία του λογαριασμού. Υπάρχουν, βεβαίως, και διαφορές στα προγράμματα ως προς το ρόλο της ΔΕΗ και του κράτους στην αγορά της ενέργειας. Αυτό, όμως, που δεν λέει κανένα κόμμα είναι ότι το ρεύμα επηρεάζεται έντονα από τις διεθνείς εξελίξεις και τη δομή της περιφερειακής αγοράς στα Βαλκάνια. Το πρόβλημα με την απομόνωση της περιοχής από την υπόλοιπη Ευρώπη δεν πρόκειται να λυθεί εντός τριετίας. Ταυτόχρονα, ζούμε σε ένα περιβάλλον διαρκών κρίσεων που ανά πάσα στιγμή μπορούν να ανατρέψουν τον όποιο προγραμματισμό.
Η σημασία της ανόδου των εξαγωγών
Οι ελληνικές εξαγωγές κατέγραψαν άνοδο 15,9% τον Ιούλιο, φτάνοντας τα 5,07 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου η αύξηση διαμορφώθηκε στο 14,9%, με τη συνολική αξία να ανεβαίνει στα 32,76 δισ. ευρώ. Παράλληλα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν 10,7% τον Ιούλιο, στα 8,18 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα το εμπορικό έλλειμμα να διευρυνθεί κατά 3,2%, στα 3,11 δισ. ευρώ. Στο επτάμηνο, όμως, το έλλειμμα συρρικνώθηκε 3,8%, στα 19,14 δισ. ευρώ, καθώς οι εξαγωγές αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τις εισαγωγές.
Ποια είναι η πραγματική σημασία των παραπάνω αριθμών; Ακόμη και χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές ενισχύθηκαν 6,3% τον Ιούλιο και 6,9% στο επτάμηνο, δείχνοντας ότι η άνοδος δεν στηρίζεται μόνο στις τιμές ενέργειας. Μια οικονομία που εξάγει περισσότερο μειώνει την εξάρτησή της από την εσωτερική κατανάλωση και κερδίζει μερίδιο σε διεθνείς αγορές, κάτι κρίσιμο για μια χώρα με χρόνιο εμπορικό έλλειμμα. Η μείωση του ελλείμματος στο επτάμηνο ενισχύει αυτή την τάση διαρθρωτικής βελτίωσης που μένει να φανεί εάν θα συνεχιστεί.
Γιατί διαμαρτύρονται οι βιομηχανίες για το ρεύμα
Επιστολή προς τη ρυθμιστική αρχή ενέργειας απέστειλε η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), εκφράζοντας έντονο προβληματισμό για τη διαμόρφωση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού. Όπως επισημαίνεται, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται υψηλότερες τιμές κατά τις μεσημβρινές ώρες συγκριτικά με το παρελθόν, παρά την εκτεταμένη διείσδυση των ΑΠΕ. Το οξύμωρο, κατά την ΕΒΙΚΕΝ, έγκειται στο γεγονός ότι οι προβλέψεις του ΑΔΜΗΕ για την πράσινη παραγωγή κατά το επίμαχο διάστημα είναι σταθερά και αισθητά υψηλότερες τόσο από τις δηλώσεις στο χρηματιστήριο ενέργειας όσο και από την τελική πραγματική έγχυση στο δίκτυο, εξέλιξη που επιφέρει σημαντικές αποκλίσεις και επιπρόσθετο κόστος. Υπό το πρίσμα αυτό, η Ένωση καταγγέλλει πρακτικές παρακράτησης ισχύος από μονάδες ΑΠΕ, είτε σε μεμονωμένη βάση είτε μέσω των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ).
Η πιο ανταγωνιστική προσφορά
Την καλύτερη προσφορά υπέρ του Δημοσίου έδωσε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τα δύο οδικά έργα ΣΔΙΤ στη Βόρεια Ελλάδα συνολικής επένδυσης 560 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Τα έργα αφορούν την αναβάθμιση του οδικού άξονα ΕΟ2 και τον οδικό άξονα Δράμα – Αμφίπολη, με την εισηγμένη να αναλαμβάνει τη μελέτη, την κατασκευή και τη χρηματοδότησή τους, μέσω συνδυασμού ιδίων και δανειακών κεφαλαίων. Όπως ανακοίνωσε η εταιρεία, χθες, η ανάδειξη της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ σε προσωρινό ανάδοχο προέκυψε έπειτα από δύο ξεχωριστές διαγωνιστικές διαδικασίες, στις οποίες συμμετείχαν τρία σχήματα σε καθεμία. Και στους δύο διαγωνισμούς η προσφορά της κρίθηκε ως η πλέον ανταγωνιστική και οικονομικά συμφέρουσα, με βάση τη βέλτιστη σχέση ποιότητας – τιμής και τα προβλεπόμενα κριτήρια ανάθεσης.
Το νέο ρεκόρ του «Ελ. Βενιζέλος»
Για πρώτη φορά στην ιστορία ξεπέρασε τα 4 εκατομμύρια επιβάτες μέσα σε έναν μήνα, τον Αύγουστο, το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Τον Αύγουστο η κίνηση έφτασε τα 4,03 εκατομμύρια, αυξημένη κατά 3,7% σε σχέση με πέρυσι, με τις διεθνείς πτήσεις να ενισχύονται κατά 4,3% και τις εσωτερικές κατά 2,4%. Το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου έκλεισε με 23,71 εκατομμύρια επιβάτες, άνοδος 4,4%, ενώ οι πτήσεις έφτασαν τις 198.571, αυξημένες κατά 3,9%.
Οι κορυφαίες αυτές επιδόσεις έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για την ελληνική οικονομία, καθώς η αεροπορική κίνηση αποτελεί βασικό δείκτη της τουριστικής ζήτησης στην περίοδο αιχμής, οπότε ο κλάδος συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος των ετήσιων εσόδων του. Στο πρώτο εξάμηνο οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ξεπέρασαν τα 10,6 εκατομμύρια, με τα έσοδα να ενισχύονται πάνω από 25% το πεντάμηνο. Αν η τάση συνεχιστεί, το 2026 διαμορφώνεται ως ακόμη μία χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό, με τη βαρύτητα να μετατοπίζεται πλέον από τον όγκο στα έσοδα που αφήνουν οι επισκέπτες. Να σημειώσουμε εν παρόδω ότι και η Fraport Greece έκανε το 2025 ρεκόρ, διακινώντας συνολικά 37 εκατ. επιβάτες , ενώ φέτος αναμένεται να εξυπηρετήσει περίπου 39 εκατ. επιβάτες.
Πλάνο 5 δισ. για τη HELLENiQ Energy
Η HELLENiQ Energy ανακοίνωσε επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας, με τη Θεσσαλονίκη να αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο του επενδυτικού της σχεδίου. Τα επόμενα επενδυτικά βήματα της εταιρείας προβλέπουν την αναβίωση του αγωγού Vardax, 213 χιλιομέτρων, που συνδέει τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Θεσσαλονίκης με την ΟΚΤΑ στη Βόρεια Μακεδονία, με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ. Μέσα στο εξάμηνο ξεκινά μελέτη αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, με στόχο μεγαλύτερη παραγωγική δυναμικότητα και εξαγωγές προς τα Βαλκάνια. Παράλληλα προχωρά μπαταρία αποθήκευσης 200 μεγαβατωρών, προϋπολογισμού 55 εκατ. ευρώ, που αναμένεται να λειτουργήσει μέσα στις επόμενες ημέρες. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ο πλωτός σταθμός υγροποιημένου αερίου στον Θερμαϊκό, η μονάδα combined-cycle της Enerwave στα Διαβατά και η γεώτρηση στο Block 2 του Ιονίου, που ξεκινά τον Απρίλιο του 2027. Στόχος είναι να διπλασιάσει «δίκαια» το μερίδιό του στην ηλεκτροπαραγωγή, ενισχύοντας την εμπορική του παρουσία. Η ανακοίνωση έρχεται λίγους μήνες μετά τα κέρδη-ρεκόρ 503 εκατ. ευρώ του 2025.
Χάνει τη λάμψη του ο χαλκός
Μια αποκαλυπτική εικόνα συνθέτουν τα νέα δεδομένα για τα παγκόσμια κοιτάσματα χαλκού – ενός μετάλλου κομβικής σημασίας τόσο για την ενεργειακή μετάβαση όσο και για τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης και τα κέντρα δεδομένων.
Στοιχεία της S&P Global καταδεικνύουν ότι οι ανακαλύψεις νέων κοιτασμάτων περιορίστηκαν σχεδόν στο μηδέν μετά το 2020. Ενδεικτικό είναι ότι τη δεκαετία του 1990 η ανακάλυψη ενός τόνου μεταλλεύματος κόστιζε περίπου 10 δολάρια, ενώ σήμερα η σχετική δαπάνη αγγίζει τα 1.700 δολάρια.
Στον πυρήνα του προβλήματος εντοπίζεται αφενός η γεωλογική εξάντληση των υφιστάμενων κοιτασμάτων και αφετέρου μια σειρά ρυθμιστικών και περιβαλλοντικών περιορισμών, οι οποίοι εκτοξεύουν το κόστος και καθιστούν τις νέες αναπτύξεις σχεδόν απαγορευτικές. Κατά συνέπεια, οι μεταλλευτικές εταιρείες επιλέγουν να επενδύουν σε υφιστάμενες παραγωγικές μονάδες έναντι νέων κοιτασμάτων, των οποίων η έναρξη λειτουργίας απαιτεί κατά μέσο όρο 17,5 έτη.
