Τι «ξημερώνει» για την ελληνική οικονομία
Από συνεχείς διαταραχές προσφοράς και ζήτησης χαρακτηρίζεται η περίοδος 2020-2026, ξεκινώντας από την πανδημία του κορωνοϊού και φτάνοντας μέσω αλλεπάλληλων κρίσεων στη σημερινή σύρραξη στον Περσικό Κόλπο. Οι πρόσφατες πολεμικές επιχειρήσεις μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, καθώς και το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ, προκάλεσαν μεγάλη αύξηση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων. Αυτό, όπως αναφέρει η Eurobank στην πρόσφατη έρευνά της, συνιστά μια ισχυρή διαταραχή που αυξάνει κατακόρυφα τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και τους καθοδικούς για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026. Που βρίσκεται η Ελλάδα μέσα σε όλα αυτά; Η Ελλάδα, εξαιτίας της υψηλής εξάρτησής της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτές τις συνθήκες. Εφόσον οι ανατιμήσεις στην ενέργεια επιμείνουν, αναμένεται επιβράδυνση της ανάπτυξης και επιδείνωση του ελλείμματος. Ήδη, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στο 1,9% (από 2,1%) και για τον πληθωρισμό στο 3,1% (από 2,1%), ενώ παράλληλα το ΔΝΤ μείωσε την εκτίμηση μεγέθυνσης στο 1,8%.
Πριν από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών (Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2026), τα διαθέσιμα μακροοικονομικά στοιχεία έδειχναν θετικές επιχειρηματικές προσδοκίες. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος (107,7 μονάδες) και ο δείκτης PMI μεταποίησης (54,4 μονάδες) ανήλθαν σε υψηλά εξαμήνου. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παρέμενε ήδη εξαιρετικά επίμονος στο 3,1% τον Φεβρουάριο, σημαντικά υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ήταν στο 1,9%. Η επιμονή αυτή οφειλόταν πρωτίστως στις έντονες ανατιμήσεις στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα (με αύξηση 12,5%) και στις υπηρεσίες στέγασης (7,3%). Τη μεγαλύτερη μάλιστα συνεισφορά είχε η κατηγορία της διατροφής με 1 ποσοστιαία μονάδα. Εάν η πρόσφατη αύξηση στις διεθνείς τιμές της ενέργειας δεν αποδειχθεί βραχύβια, αναμένεται να δημιουργήσει δυνάμεις επιβράδυνσης του ρυθμού μεγέθυνσης και επιτάχυνσης του πληθωρισμού. Παράλληλα, είναι πιθανή η επιδείνωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Το πραγματικό μέγεθος αυτών των επιδράσεων στην ελληνική οικονομία αναμένεται να εξαρτηθεί άμεσα από τη διάρκεια, την ένταση και τη γεωγραφική εξάπλωση των συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο, καθώς και από τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την πλήρη αποκατάσταση των παγκόσμιων ροών εμπορίου.
Τέλος στα σενάρια μείωσης του ΕΦΚ από την Κομισιόν
Σημαντική επιστολή απέστειλε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την Παρασκευή προς το Eurogroup, αποκλείοντας στην παρούσα φάση τη χαλάρωση των δημοσιονομικών περιορισμών, ώστε να δινόταν επιπλέον στήριξη στους καταναλωτές εν μέσω της ενεργειακής κρίσης.
Έτσι, έκλεισε οριστικά κάθε σενάριο για μείωση της φορολογίας στα καύσιμα στη χώρα μας και, μαζί, η σχετική συζήτηση που γινόταν το τελευταίο χρονικό διάστημα.
Αυτό που δεν είναι τόσο σίγουρο είναι το κατά πόσο ανοίγει μια άλλη συζήτηση σχετικά με τη συμβατότητα των ελληνικών μέτρων με τις τέσσερις αρχές που έθεσε η Λάιεν. Αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, τον στοχευμένο χαρακτήρα των παρεμβάσεων, την αποφυγή αύξησης της ζήτησης ορυκτών καυσίμων και τη συμβατότητα με την απανθρακοποίηση.
Η κρίση επαναλαμβάνεται (και) για τα φορτηγά
Παρόλ’ αυτά, η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδας (ΟΦΑΕ) ζητά δραστική μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων στα καύσιμα (ΕΦΚ ή ΦΠΑ) και κρατικές επιδοτήσεις. Όπως αναφέρει ο φορέας σε ανακοίνωσή του, ο κλάδος φέρεται να βρίσκεται σε συνθήκες αντίστοιχες με αυτές που είχαν εμφανιστεί το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, αλλά και παλαιότερα. Με ανακοίνωσή τους λοιπόν, οι αυτοκινητιστές φορτηγών οχημάτων αναφέρουν πως η συνεχιζόμενη εκτίναξη των τιμών των καυσίμων απειλεί πλέον άμεσα την ευστάθεια της εφοδιαστικής αλυσίδας και την εθνική οικονομία. Επισημαίνουν ότι οι αυξήσεις στα καύσιμα, που αγγίζουν το 30%-35% σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν πάρει ακόμη πιο ανησυχητικές διαστάσεις στην Ελλάδα, όπου η τιμή του diesel έχει υπερβεί το 45%. Προσθέτουν ότι το κόστος των καυσίμων απορροφά πλέον περισσότερο από το 1/3 των συνολικών λειτουργικών εξόδων των μεταφορικών επιχειρήσεων. Με τη ρευστότητα των εταιρειών να εξαντλείται και την αδυναμία άμεσης μετακύλισης του κόστους στην αγορά, η Ομοσπονδία προειδοποιεί για επικείμενες διακοπές στη μεταφορά αγαθών και κατακόρυφη αύξηση των τιμών για τους τελικούς καταναλωτές. Το 2022, όταν οι τιμές του diesel εκτινάχθηκαν από το 1,50 σε άνω των 2 ευρώ μέσα σε λίγες εβδομάδες, η ΟΦΑΕ είχε ξανά προειδοποιήσει για έμφραγμα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Το καλοκαίρι του 2008, λίγο πριν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, το πετρέλαιο είχε αγγίζει τα 147 δολάρια το βαρέλι. Τότε οι αυτοκινητιστές προχώρησαν σε απεργίες διαρκείας, προκαλώντας τεράστιες ελλείψεις στα πρατήρια και στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Μέσα στον Απρίλιο η νέα υπουργική απόφαση για το net-billing
Θέμα εβδομάδων είναι η υπογραφή της υπουργικής απόφασης για το net-billing, δηλαδή το καθεστώς αυτοπαραγωγής ενέργειας με ανανεώσιμες πηγές. Παρόλο που το όλο σχέδιο δεν έχει κερδίσει το ενδιαφέρον πολιτών και επιχειρήσεων μέχρι σήμερα, η γ.γ. του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα, δεσμεύτηκε ότι η τροποποίηση έρχεται εντός του Απριλίου για να βελτιώσει τα πράγματα.
Ανάμεσα στα θέματα που καλείται να λύσει το ΥΠΕΝ είναι ο συνδυασμός των έργων με την αποθήκευση ενέργειας μέσω μπαταριών, αλλά και, εν γένει, το να προσφέρει ένα σαφές οικονομικό όφελος στους ιδιοκτήτες.
6 στους 10 Έλληνες αναζητούν νέα στέγη
Παρά το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης, χαμηλός είναι ο βαθμός ικανοποίησης των Ελλήνων όσον αφορά τις υφιστάμενες συνθήκες στέγασής τους. Όπως προκύπτει από την έρευνα στεγαστικών τάσεων της REMAX Ευρώπης για το 2025, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις (66%) της κατάταξης 23 ευρωπαϊκών χωρών, σημειώνοντας μάλιστα πτώση 2% από το 2024, μαζί με την Ουγγαρία (64%). Η ικανοποίηση των πολιτών καθορίζεται από την ηλικία, το είδος του ακινήτου, τον χώρο, την τοποθεσία, το κόστος και το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Ηλικιακά, οι παλαιότερες γενιές είναι αισθητά πιο ικανοποιημένες Σιωπηλή Γενιά (άτομα 79 έως 97 ετών) 93%, Baby Boomers 84%, ενώ η μεγαλύτερη δυσαρέσκεια εντοπίζεται στους Millennials (11%) και τη Γενιά Z (10%).
Αν και τα διαμερίσματα αποτελούν τον κυρίαρχο τύπο κατοικίας (51% των Ευρωπαίων), τα υψηλότερα ποσοστά ικανοποίησης (80-82%) καταγράφονται στους κατοίκους και τους ιδιοκτήτες μονοκατοικιών έναντι όσων ζουν σε διαμερίσματα (73%). Επιπλέον, οι κάτοικοι μη αστικών περιοχών υπερτερούν σε ικανοποίηση (78% έναντι 75% στις πόλεις), όπως και οι ιδιοκτήτες συνολικά (85%) συγκριτικά με τους ενοικιαστές (61%).
Η έλλειψη χώρου (37%) και το υψηλό κόστος (34%) αποτελούν τις κύριες αιτίες δυσαρέσκειας πανευρωπαϊκά. Ειδικά στην Ελλάδα, τα προβλήματα αυτά είναι τόσο έντονα που το 32% των πολιτών σκέφτεται να μετακομίσει άμεσα αναζητώντας μεγαλύτερο χώρο, ενώ το 30% επιδιώκει πιο οικονομικές λύσεις στέγασης για τους επόμενους 12 μήνες.
