Ασφαλώς δεν είναι ειδικότητα της στήλης αυτής (Οικονοκλαστικά) η γεωπολιτική ανάλυση, πολύ περισσότερο όταν το θέμα αφορά τις ισορροπίες ισχύος σε πλανητική κλίμακα.
Παρ’ όλα αυτά, τα όσα ακούγονται και γράφονται για την σημασία της συνάντησης των ηγετών ΗΠΑ – Κίνας – Ρωσίας, σε μία τόσο κρίσιμη στιγμή για τις τύχες του πλανήτη, όπου και οι τρείς εμπλέκονται, είτε άμεσα, είτε έμμεσα, σε δύο αλληλένδετα πολεμικά μέτωπα, απαιτούν μία στοιχειώδη «διασταύρωση» με την ιστορία. Για να αποφεύγονται οι… παρεξηγήσεις και οι μεγάλες προσδοκίες.
Πρώτο στοιχείο που θα πρέπει να λάβει κανείς υπ’ όψη του απέναντι στην προβολή και αντίληψη αυτής της συνάντησης ως μία «νέα Γιάλτα», είναι το γεγονός ότι η «Γιάλτα» (Φεβρουάριος 1945) ήταν η συνάντηση των «επικείμενων» νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο «ήττα» του Βερολίνου (Μάϊος 1945) ήταν ήδη στην τελική ευθεία και ακολούθησε η συνάντηση των νικητών στο Πότσδαμ (Ιούλιος 1945).
Με άλλα λόγια ο πόλεμος τελείωνε όσο αφορά την σύγκρουση με την συντριβή της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας. Και ακολούθησε η Ιαπωνία ένα μήνα μετά.
Σήμερα η συνάντηση των τριών έχει να κάνει με ένα κόσμο στον οποίο η … σύγκρουση είναι μπροστά και όχι πίσω.
Για το ΝΑΤΟ η Ρωσία παραμένει ο βασικός εχθρός και η Κίνα ο κύριος αντίπαλος. Αυτά παραμένουν ως αποφάσεις στα προγραμματικά κείμενα των ετήσιων συνόδων του ΝΑΤΟ… Ανάλογες είναι βέβαια και οι εκτιμήσεις – όσο αφορά ειδικά την Κίνα – του αμερικανικού Πενταγώνου αλλά και του αμερικανικού ΥΠΟΙΚ.
Που πάει να πεί ότι οι «αναλογίες» με την Γιάλτα ή το Πότσδαμ είναι, όσο αφορά τις βασικές αντιφάσεις που διαμορφώνουν τις δυναμικές γεωπολιτικών συγκρούσεων στον πλανήτη, μάλλον ιστορικά… άστοχες.
Δεύτερο στοιχείο που δεν πρέπει να αγνοήσει κανείς είναι ότι στις παρούσες συνθήκες, αντίθετα με την περίοδο που έγιναν οι συναντήσεις στη Γιάλτα και το Πότσδαμ, πέραν του ότι δεν υπάρχουν – ακόμα – νικητές και νικημένοι – δεν έχει προηγηθεί μια τέτοιας κλίμακας ιστορικών διαστάσεων καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων και κεφαλαίων που είχαμε το 1945, με το τέλος του πολέμου.
Με άλλα λόγια το παγκόσμιο περιθώριο ανάπτυξης και ανοικοδόμησης που είχε δημιουργήσει ο πόλεμος μέσα από την εφιαλτική καταστροφή του πλανήτη, αυτή την στιγμή μόνο στην πολύπαθη Γάζα μπορεί να το συναντήσει κανείς και σε ένα μη συγκρίσιμο βαθμό και στην Ουκρανία…
Αντίθετα ο πλανήτης βρίσκεται εν μέσο ενός πεδίου πρωτοφανούς έκτασης εμπορικών συγκρούσεων, δασμολογικών πολέμων και ενεργειακών αποκλεισμών, όπου «πρωταγωνιστές» είναι ακριβώς οι ηγέτες που συναντιούνται αυτές τις ημέρες στην Σέντσεν της Κίνας με τον επικεφαλής του ΚΚΚ κ. Σι να τους υποδέχεται.
Ασφαλώς η «λογική» πίσω από την θεώρηση της συνάντησης στην Σεντσέν σαν μία νέα «Γιάλτα», είναι το γεγονός ότι αφού οι τρείς βασικοί αντίπαλοι ηγέτες, μαζί και η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, θα βρεθούν στον ίδιο τόπο και στο ίδιο τραπέζι, τους επιτρέψει ίσως να αναζητήσουν κάποιους χώρους εκτόνωσης των αντιφάσεων και κατανομής των περιοχών επιρροής. Ίσως κάποιοι εξ αυτών και να το επιδιώξουν.
Αλλά αυτό που έτσι κι αλλιώς παραμένει κυρίαρχο σ’ αυτό το τραπέζι στο Σεντσέν, είναι τα «μέτωπα» σύγκρουσης που τους έχουν φέρει στο σημείο αυτό σήμερα. Και τα οποία παραμένουν ανοικτά και απειλητικά δυναμικά. Από ορισμένες πλευρές έχουν διατυπωθεί προσδοκίες για το ενδεχόμενο κάποιων συμβιβαστικών κινήσεων πχ. στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία ή στο Ιράν, ή ακόμα στο θέμα των δασμών. Μπορεί, κανείς δεν το αποκλείει.
Αλλά ακόμα και αν αυτό συμβεί δεν πρόκειται να εκτονώσει ουσιαστικά καμία από τις κεντρικές αιτίες σύγκρουσης που «κινούν» τις εξελίξεις σήμερα στον πλανήτη, όσο το δομικό στοιχείο της οικονομικής κρίσης συνεχίζει – και θα συνεχίζει – να τροφοδοτεί τα μέτωπα της γεωπολιτικής ρήξης.
Στην Σεντσεν είναι μία ευκαιρία για «όλους» να προσπαθήσουν να καταλάβουν τους «άλλους» και ίσως να κερδίσουν λίγο χρόνο εις βάρος των αντιπάλων. Αλλά τίποτα περισσότερο…