Η συζήτηση για τις εκλογές κυριολεκτικά… μαίνεται. Άγνωστο πότε ακριβώς θα γίνουν, αλλά ήδη πέφτουν βροχή τα «νέα» κόμματα και τα πολιτικά σχήματα. Ήδη φτάσαμε στο σημείο να προ-αγγέλλεται ακόμα και το πως θα κατέβουν σε συνεργασίες κάποια εξ αυτών στις δεύτερες εκλογές, μιας και είναι πλέον βέβαιο ότι οι πρώτες εκλογές δεν δίνουν κυβέρνηση !
Το παράδοξο είναι ότι ελάχιστοι ασχολούνται με τις συνθήκες μέσα στις οποίες αυτές οι εκλογές θα γίνουν. Κατά συνέπεια και με τα ζητήματα που τα υποψήφια κόμματα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και να λύσουν με προτάσεις που θα πρέπει να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.
Δεν είναι παράδοξο λοιπόν που οι δημοσκόποι παρατηρούν πως πέρα από τα ποσοστά που θα μπορούσαν να πάρουν τα κόμματα, μεγάλο ενδιαφέρον φαίνεται να έχει το πολύ υψηλό ποσοστό αδιαφορίας του κόσμου για τις εκλογές, δηλαδή το πιθανό ποσοστό μη συμμετοχής σ’ αυτές…
Αλλά ας αφήσουμε τα κόμματα και τις φιλοδοξίες τους και ας έρθουμε στο βασικό ζητούμενο των ψηφοφόρων.
Σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις πρώτο και με διαφορά από το δεύτερο, που σε πολλές περιπτώσεις είναι ο κίνδυνος πολέμου, είναι ο πληθωρισμός και η ακρίβεια.
Η ακρίβεια, ο φόβος του καταναλωτή μπροστά στο … ράφι.
Αυτή είναι η κύρια καθημερινή έγνοια της πλειονότητας των κατοίκων αυτής της χώρας, είτε είναι εργαζόμενοι, είτε συνταξιούχοι, είτε πολύ περισσότερο άνεργοι και μερικώς απασχολούμενοι. Η ακρίβεια.
Η ακρίβεια όμως δεν είναι κάτι σταθερό, αυξάνεται ή μειώνεται ανάλογα με το πως αυξάνεται ο πληθωρισμός ή μειώνεται (δεν έχουμε δεί να συμβαίνει αυτό αλλά το λέμε). Ας δούμε λοιπόν που ήμαστε με τον πληθωρισμό και τι θα γίνει με την ακρίβεια.
Η διαπίστωση είναι πως το τελευταίο δίμηνο οι τιμές έχουν αρχίσουν και πάλι να καλπάζουν ειδικά στα Σούπερ Μάρκετ, ενώ η στέγαση έχει ήδη γίνει εφιάλτης εδώ και καιρό. Στο μυαλό του καταναλωτή αυτό αυθόρμητα έρχεται να συνδεθεί με τον πόλεμο στον Κόλπο και τις συνέπειες του στα καύσιμα. Η αλήθεια όμως δεν είναι αυτή.
Πράγματι οι ενεργειακές τιμές, δηλαδή τα καύσιμα με τα οποία δουλεύουν τα μηχανήματα και παράγονται τα εμπορεύματα, μεταφέρονται τα προϊόντα, παράγονται (λιπάσματα) τα αγροτικά προϊόντα, έχουν αυξηθεί κατακόρυφα για δεύτερη φορά, με το πόλεμο στον Περσικό Κόλπο ειδικά από τον περασμένο Φεβρουάριο. Η πρώτη φορά ήταν το 2022 με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την διακοπή της τροφοδοσίας με το φθηνό ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Σήμερα παρά τα σκαμπανευάσματα συνεχίζουν να κινούνται σε ψηλά επίπεδα παρά τις διαπραγματεύσεις για ειρήνη που έτσι κι αλλιώς καρκινοβατούν καθημερινά.
Με την διαφορά όμως πως τα προϊόντα, κατά βάση, αλλά και κατά δεύτερο λόγο οι υπηρεσίες που «αγοράζουμε» μέχρι σήμερα καθημερινά στην πλειονότητά τους έχουν παραχθεί πριν από την κατακόρυφη άνοδο των τιμών λόγω του πολέμου.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες και τις εκτιμήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών, πέρα από τις μεταφορές (που πάντα προεξοφλούν τις αυξημένες τομές), υπολογίζεται ότι τα αποθέματα που έχουν παραχθεί με τις προ-πολεμικές τιμές των ορυκτών καυσίμων και τα λιπάσματα, από τον Ιούνιο αρχίζουν να εξαντλούνται και αρχίζουν να αντικαθίστανται με τα προϊόντα που έχουν παραχθεί με τις νέες ακριβότερες τιμές. Για να το πούμε με απλά λόγια η μέχρι στιγμής ακρίβεια είναι σε μεγάλο μέρος της όχι αποτέλεσμα της αύξησης του κόστους παραγωγής των συγκεκριμένων προϊόντων, αλλά της «βιασύνης» των παραγωγών να προεξοφλήσουν με τις αυξήσεις των τιμών το νέο κόστος και να το προπληρώσουμε στις αγορές.
Τα «αγαθά» που αγοράστηκαν μέχρι σήμερα στην πλειονότητά τους έχουν παραχθεί με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος. Και οι τιμοκατάλογοι των εταιρειών που τα παράγουν και τα μεταβιβάζουν στις αγορές, έχουν αυξηθεί μόνο εν μέρει.
Αυτό σημαίνει ότι η ανοδική «πίεση» στις τιμές, εφόσον δεν αλλάξει κάτι, πρόκειται να αυξηθεί πολύ περισσότερο καθώς η παραγωγή τους πλέον αρχίζει να ενσωματώνει το πολύ υψηλότερο νέο ενεργειακό κόστος από τον Φεβρουάριο και μετά… Και αυτό το κόστος είναι ανελαστικό.
Αν σ’ αυτό υπολογίσουμε και την αυξητική πίεση που δέχονται οι τιμές στην Ελλάδα λόγω ζήτησης τουρισμού το καλοκαίρι, είμαστε στα πρόθυρα μίας εκρηκτικής αύξησης του πληθωρισμού και της ακρίβειας για το Β εξάμηνο του 2026.
Το εξάμηνο δηλαδή μέσα στο οποίο, είτε θα γίνουν εκλογές, είτε αν δεν γίνουν, θα έχει ξεκινήσει έτσι κι αλλιώς η τελική φάση της προεκλογικές εκστρατείας…
Και για να εξηγούμαστε, μιλάμε πάντα για μία αύξηση του πληθωρισμού και της ακρίβειας που έρχεται, όχι από αυτά που μπορούν να συμβούν τους επόμενους μήνες, αλλά εξαιτίας των όσων έχουν ήδη συμβεί στην οικονομία μέχρι σήμερα.
Θα προσπαθήσουν οι επιχειρήσεις να συγκρατήσουν αυτή την αύξηση απορροφώντας ένα κάποιο ποσοστό της; Μπορεί να συμβεί και αυτό αν φοβούνται την μείωση της κατανάλωσης. Αλλά ακόμα και έτσι κάπου θα «ρίξουν» αυτή την διαφορά κόστους. Αυτό σημαίνει περιορισμό κόστους, δηλαδή αμοιβών και θέσεων εργασίας… Δηλαδή του διαθέσιμου εισοδήματος του καταναλωτή (εργαζόμενου ή μη).
Σ’ αυτό το περιβάλλον θα γίνουν οι επόμενες εκλογές.
Και από ότι φαίνεται κανένα από τα υποψήφια «κυβερνητικά» κόμματα δεν φαίνεται να νοιάζεται για το τι θα σημάνει αυτό, όσο αφορά στο κριτήριο επιλογής ψήφου ή αποχής του ψηφοφόρου…
